به گزارش رسانک، امروز شنبه ۳۱ مردادماه ۱۴۰۵، عملیات تخریب شماری از منازل مسکونی شهروندان بلوچ در محله جنگلوک چابهار آغاز شده و نیروهای منتسب به بنیاد مسکن با همکاری شهرداری و استفاده از چندین دستگاه لودر و کامیون در حال تخریب منازل این محله هستند. گفته میشود دستکم ۲۰ منزل از حدود ۵۰ خانهای که در این مرحله در معرض تخریب قرار گرفتهاند، تاکنون تخریب شده یا در روند تخریب قرار دارند.
به گفته منابع رسانک، محله جنگلوک از مناطق قدیمی چابهار است و صدها خانوار بلوچ سالها در این منطقه سکونت داشتهاند. این محله در مجاورت مراکز حساس، از جمله مراکز نظامی و دولتی قرار دارد و ساکنان آن طی سالهای گذشته بارها با فشارها و تلاشهایی برای جابهجایی مواجه بودهاند.
در سالهای گذشته نیز حوادث و اقداماتی در این محله رخ داده که زندگی ساکنان را تحت تأثیر قرار داده است. از جمله در اردیبهشتماه ۱۳۹۹، آتشسوزی گستردهای در جنگلوک رخ داد که بر اساس گزارشهای منتشرشده، خانهها و داراییهای صدها خانواده را از بین برد. درباره علت آن حادثه نیز ابهامها و گزارشهایی مبنی بر عمدی بودن آتشسوزی مطرح شده بود، هرچند مسئولیت آن بهصورت رسمی مشخص نشد.
همچنین قرار گرفتن جنگلوک در نزدیکی مراکز نظامی، در جریان حملات نظامی اخیر نیز برای ساکنان پیامدهایی به همراه داشته و برخی منازل اطراف این محله در جریان حملات به مراکز نظامی آسیب دیدهاند. در چنین شرایطی، طرح جابهجایی ساکنان جنگلوک، بدون توجه کافی به سابقه سکونت آنان، وضعیت اقتصادی خانوادهها و حق آنان برای برخورداری از مسکن مناسب و امن، نگرانیهایی را درباره آینده این خانوارها ایجاد کرده است.
در همین راستا، طی سالهای اخیر موضوع انتقال ساکنان جنگلوک به واحدهای مسکونی ساختهشده در مناطق دیگر چابهار مطرح شده است. بخشی از این واحدها در مجموعهای موسوم به «هزار واحدی» در نزدیکی ترمینال چابهار و همچنین در مرادآباد شرقی ساخته شدهاند و قرار است ساکنان جنگلوک پس از شناسایی افراد واجد شرایط، به این واحدها منتقل شوند. با این حال، یکی از مهمترین نگرانیهای ساکنان، تعداد ناکافی واحدهای مسکونی در مقایسه با شمار خانوارهای جنگلوک و همچنین شرایط واحدهای جدید است. گزارشهای دریافتی حاکی از آن است که برخی از واحدهای در نظر گرفتهشده فاقد حیاط و فضای مناسب برای زندگی خانوادگی بوده و از نظر ساختار و امکانات نیز با شرایط زندگی و فرهنگ خانوادههای ساکن جنگلوک همخوانی کامل ندارند.
از سوی دیگر، شماری از خانوادههایی که برای انتقال به واحدهای جدید اقدام کردهاند، با مطالبه پرداخت مبالغی بهعنوان اجارهبها مواجه شدهاند. گفته میشود مبلغ مورد مطالبه حدود پنج میلیون تومان در ماه عنوان شده است؛ موضوعی که با توجه به وضعیت اقتصادی بسیاری از خانوادههای این محله، میتواند فشار مالی قابل توجهی بر آنان وارد کند.
هرچند مسئولان مرتبط، پرداخت این مبالغ را اجارهبهای قانونی و بخشی از سازوکار ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی عنوان میکنند، اما مسئله اصلی این است که خانوادههایی که سالها در جنگلوک سکونت داشته و اکنون در نتیجه اجرای طرح جابهجایی ناچار به ترک محل زندگی خود میشوند، باید از ابتدا درباره وضعیت مالکیت، شرایط واگذاری، هزینههای سکونت و آینده مسکن خود بهصورت شفاف و قابل فهم اطلاعرسانی میشدند.
همچنین گفته شده است که شرکت بازآفرینی شهری ایران، از زیرمجموعههای وزارت راه و شهرسازی، نزدیک به ۱۰۰ واحد مسکونی در مرادآباد شرقی ساخته و هدف از این طرح، ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی و ارتقای شاخصهای توسعهای و زیستپذیری شهری عنوان شده است. همچنین مطرح شده که در صورت تمایل نداشتن برخی ساکنان به انتقال دائمی، امکان اسکان موقت آنان در این واحدها تا زمان ساماندهی جنگلوک و مشارکت آنان در پروژه آینده وجود داشته باشد.
با وجود این توضیحات، اجرای همزمان طرح جابهجایی و تخریب خانههای قدیمی، بدون آنکه وضعیت همه خانوارهای ساکن جنگلوک بهطور شفاف مشخص شده باشد، میتواند خانوادههای بیشتری را در وضعیت بلاتکلیفی قرار دهد. وجود حدود ۳۳۵ خانوار به گفته مسئولان؛ در برابر تعداد محدود واحدهای ساختهشده، این پرسش را ایجاد میکند که سرنوشت خانوادههایی که در مرحله فعلی مشمول انتقال نمیشوند، چه خواهد بود و آیا برای همه آنان مسکن مناسب، متناسب با تعداد اعضای خانواده و توان اقتصادیشان پیشبینی شده است یا خیر. از سوی دیگر، اگر هدف از طرح، ارتقای شرایط زندگی مردم جنگلوک است، این روند باید با مشارکت واقعی ساکنان، شفافیت در قراردادها، تضمین حق سکونت و مالکیت، تأمین مسکن متناسب با نیاز خانوارها و ارائه خدمات عمومی کافی همراه باشد.
ساکنان جنگلوک سالها در این منطقه زندگی کردهاند و بسیاری از آنان ریشههای خانوادگی و اجتماعی عمیقی در این محله دارند. بنابراین، جابهجایی آنان صرفاً انتقال چند خانوار از یک نقطه به نقطه دیگر نیست، بلکه موضوعی اجتماعی است که مستقیماً با معیشت، روابط خانوادگی، دسترسی به شغل، مدرسه، خدمات درمانی و امنیت اقتصادی آنان ارتباط دارد. تخریب خانهها پیش از تعیین تکلیف شفاف همه خانوارها و بدون ارائه تضمین روشن درباره محل سکونت، مالکیت و هزینههای آینده، میتواند فشار مضاعفی بر خانوادههایی وارد کند که سالها در شرایط محرومیت زندگی کردهاند. از این رو، ضروری است عملیات تخریب تا زمان مشخص شدن وضعیت تمامی خانوارهای ساکن جنگلوک و ارائه راهکار قابل قبول برای آنان متوقف شده و روند جابهجایی با اطلاعرسانی شفاف و مشارکت خود ساکنان انجام شود.
مسئله جنگلوک را نمیتوان تنها از زاویه ساماندهی کالبدی و ساختوساز جدید بررسی کرد. اگر قرار است یک سکونتگاه غیررسمی (به قول مسئولان) به محلهای برخوردار از خدمات و امکانات تبدیل شود، این توسعه باید در کنار بهبود زیرساختها، حقوق ساکنان قدیمی را نیز تضمین کند. در غیر این صورت، جابهجایی اجباری خانوادههای کمبرخوردار و تحمیل هزینههای جدید، به جای حل مسئله محرومیت، میتواند شکل تازهای از آن را ایجاد کند.
Be the first to comment