به گزارش رسانک، امروز جمعه ۱ اسفند ماه ۱۴۰۴، بر اساس جداول هدفمندی یارانهها و طبق اعلام رسمی مسئولان حوزه انرژی در سازمان برنامه و بودجه کشور، اجرای «طرح رزاق» در بودجه سال ۱۴۰۵ متوقف خواهد شد و همزمان، طرح جدیدی برای ساماندهی سوخت و حمایت از مرزنشینان استان سیستان و بلوچستان در قالب جدول ۱۴ هدفمندی یارانهها به تصویب مجلس رسیده و جایگزین سازوکار پیشین میشود؛ طرحی که در حالی معرفی میشود که طی سالهای گذشته، «طرح رزاق» نهتنها به بهبود معیشت مردم کمکی نکرد، بلکه در عمل به بستری برای رانت، فساد اداری و سرکوب سوختبران تبدیل شد و خسارات انسانی جبرانناپذیری بر جای گذاشت.
«طرح رزاق» طی چند سال اخیر از سوی سپاه پاسداران و نهادهای وابسته به آن در برخی مناطق مرزی بلوچستان اجرا میشد و مسئولان آن را سازوکاری برای ساماندهی سوخت و حمایت از معیشت مرزنشینان معرفی میکردند. با این حال، گزارشهای میدانی و روایتهای مردمی نشان میدهد که این طرح عملاً دستاورد ملموسی برای مردم نداشت و در مقابل، زمینه ایجاد رانت و سوءاستفاده برای برخی مسئولان و مدیران مرتبط را فراهم کرد؛ بهگونهای که در طول اجرای آن، اتهاماتی درباره اختلاس، تبعیض در سهمیهبندی و دریافت رشوه مطرح بود، در حالی که سوختبران همچنان با بازداشت، تعقیب، تیراندازی و حتی کشتهشدن توسط نیروهای نظامی مواجه بودند.
در همین چارچوب، بر اساس جدول مصوب بودجه ۱۴۰۵، طرح جدیدی جایگزین سازوکار پیشین خواهد شد. مطابق جدول مذکور، در قالب این طرح جدید حدود ۲ میلیون لیتر نفتگاز و ۱.۷ میلیون لیتر نفتکوره به استان سیستان و بلوچستان اختصاص مییابد که منابع حاصل از صادرات این فرآوردهها طی یک سال حدود ۶۷۰ میلیون دلار برآورد شده و طبق جدول ۱۴ بودجه ۱۴۰۵ معادل ۴۲ همت منابع ایجاد میکند. در بخش مصارف پیشبینی شده است که ۸ همت برای توسعه زیرساختهای استان، ۲۶ همت برای حمایت معیشتی مرزنشینان و ۸ همت نیز تحت عنوان «تخصیص متناسب با عملکرد کشف» به ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز اختصاص یابد.
توقف «طرح رزاق» را میتوان نشانهای از پذیرش ضمنی ناکارآمدی آن دانست؛ طرحی که با وعده حمایت از مرزنشینان آغاز شد اما در عمل، نه از شدت فقر کاست و نه از فشارهای امنیتی بر سوختبران. اکنون افکار عمومی استان انتظار دارد که سازوکار جدید، برخلاف تجربه گذشته، با شفافیت، نظارت عمومی و تخصیص واقعی منابع به مردم همراه باشد تا از تکرار چرخه فساد، تبعیض و خشونت جلوگیری شود.
لازم به ذکر است که در طول سال ۲۰۲۵ در مجموع دستکم ۱۷۳ سوختبر کشته و ۱۳۲ نفر مجروح شدهاند. در نتیجه حوادث جادهای، ۱۳۱ نفر جان باخته و ۸۰ نفر مجروح شدهاند. در اقدامات نظامیان از جمله تیراندازی، انفجار مین، تعقیبوگریز و ضربوجرح توسط آنها ۳۷ نفر کشته و ۴۴ نفر مجروح شدهاند. دو نفر در پی فعالیت سوختبری دچار غرقشدگی شدهاند. افزون بر این، آتشسوزی به کشتهشدن ۱ نفر و مجروحشدن ۷ نفر انجامیده و در تیراندازی افراد مسلح ناشناس ۲ نفر کشته و ۱ نفر مجروح شدهاند. همچنین، در این سال دستکم ۲۱۱ سوختبر بازداشت شدهاند.
Be the first to comment