به گزارش رسانک، امروز چهارشنبه ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۵، سومین سالگرد درگذشت «مبارک قاضی (کازی)»، شاعر نامدار زبان و ادبیات بلوچی، است؛ شاعری که با بیش از چهار دهه فعالیت ادبی، به یکی از چهره‌های اثرگذار شعر معاصر بلوچی تبدیل شد و آثارش در میان نسل‌های مختلف مردم بلوچ، به‌ویژه جوانان، بازتاب گسترده‌ای یافت.
مبارک قاضی بامداد ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۲، پس از یک دوره بیماری و ضعف جسمانی، در خانه بابو عالم در منطقه سنگانی‌سر شهرستان تربت در شرق بلوچستان درگذشت. او که در روزهای پایانی زندگی برای درمان و استراحت در تربت حضور داشت، شب پیش از درگذشت مهمان بابو عالم بود. قاضی پیش از مرگ مدتی به دلیل بیماری در تربت اقامت داشت و پس از درگذشت، پیکر او با همراهی جمعیت زیادی به زادگاهش پسنی منتقل و در آنجا به خاک سپرده شد.
قاضی که در ادبیات بلوچی با عنوان «ابا قاضی» شناخته می‌شد، فعالیت ادبی خود را از دوران جوانی آغاز کرد و در طول چند دهه بیش از ده مجموعه شعر منتشر کرد. «زرنویشت»، «شگ من سبزین سودا»، «منی عهدی گمی قصه»، «هانی منی ماتیں وطن» و «آپ سمّکا جتگ» از جمله آثاری هستند که نام او را در ادبیات معاصر بلوچی ماندگار کردند. مجموعه‌ای از اشعار او نیز در پایگاه ادبی بلوچی «لچّه» منتشر شده و ده‌ها شعر از او در این پایگاه در دسترس است.
شعر مبارک قاضی تنها به یک مضمون محدود نبود و عشق، زندگی روزمره، مردم، سرزمین و مسائل اجتماعی و سیاسی بلوچستان در آثار او در کنار یکدیگر حضور داشتند. منابع ادبی او را شاعری می‌دانند که زبان شعر را به زندگی مردم نزدیک کرد و به دلیل سادگی و قابل‌فهم بودن اشعارش، مخاطبان او تنها به محافل ادبی محدود نبودند. شعر قاضی درباره عشق، آموزش زنان و زندگی مردم بلوچ نیز بود و به دلیل پیچیده نبودن زبان شعرش، در میان مردم جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده بود.
در کنار شعرهای عاشقانه و اجتماعی، بخش مهمی از میراث ادبی قاضی به اشعار اعتراضی و مقاومت او مربوط می‌شود. در میان بسیاری از ادیبان و شهروندان بلوچ، او به‌عنوان شاعری با گرایش‌های ملی‌گرایانه و اعتراضی یاد شده و گزارش شده است که برخی اشعار و فعالیت‌های سیاسی او در سال‌های گذشته برایش پیامدهایی از جمله بازداشت و زندان در پی داشته است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، او در سال ۲۰۰۷ حدود هشت ماه در زندان تربت محبوس بود و در پرونده‌های مرتبط با اشعار و فعالیت‌هایش با اتهامات مختلفی روبه‌رو شد؛ با این حال، در نهایت از پرونده‌های مطرح‌شده تبرئه شد.
زندگی شخصی قاضی نیز با یکی از تلخ‌ترین رویدادهای زندگی او گره خورد؛ پسرش، دکتر کمبر مبارک، در سال ۲۰۱۴ در جریان یک درگیری مسلحانه در منطقه کیچ کشته شد. منابع مختلف نوشته‌اند که این رویداد تأثیر عمیقی بر زندگی و شعرهای سال‌های پایانی مبارک قاضی گذاشت.
پس از درگذشت او، واکنش‌ها به جایگاه ادبی‌اش در بلوچستان گسترده بود. مؤسسه زبان و فرهنگ بلوچی دانشگاه تربت نیز در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۳ مراسم بزرگداشتی برای او برگزار کرد و سخنرانان در آن مراسم بر نقش قاضی در ترویج زبان و ادبیات بلوچی و تأثیر ماندگار شعر او بر فرهنگ و جامعه بلوچ تأکید کردند.
مبارک قاضی در سومین سالگرد درگذشتش همچنان یکی از نام‌های پررنگ ادبیات معاصر بلوچی است؛ شاعری که بخش قابل‌توجهی از زندگی خود را به نوشتن به زبان بلوچی اختصاص داد و شعرهایش، از مضامین عاشقانه و اجتماعی تا اعتراض و مقاومت، در حافظه ادبی و فرهنگی مردم بلوچ باقی مانده است.
Be the first to comment