به گزارش رسانک، روز گذشته ۲۱ آبان‌ماه ۱۴۰۵، یک معلم بلوچ به نام «محمد اُمرا»، ۲۵ ساله، فرزند عظیم و اهل سراوان که به‌تازگی فعالیت خود را در حوزه آموزش در شهر نگور، مرکز شهرستان دشتیاری آغاز کرده بود، در پی وقوع حادثه‌ای جاده‌ای در حوالی سراوان جان خود را از دست داد. این معلم جوان که برای جبران هزینه‌های زندگی و تأمین مخارج خود به فعالیت اقتصادی در روزهای تعطیل روی آورده بود، هنگام انجام همین فعالیت‌ها دچار سانحه شد و جان باخت.
بر اساس اطلاعات دریافتی، محمد امرا در روزهای پنجشنبه و جمعه که مدارس تعطیل بودند، از چابهار کالا خریداری می‌کرد و با انتقال آن‌ها به سراوان در قالب فعالیت‌های اقتصادی معمول به فروش می‌رساند تا از این طریق درآمدی اضافی برای تأمین هزینه‌های زندگی خود داشته باشد. نکته قابل تأمل این است که پدر او نیز از فرهنگیان بازنشسته آموزش و پرورش است و این خانواده همچون هزاران خانواده دیگر با وجود سال‌ها سابقه خدمت در نظام آموزشی، همچنان با فشارهای اقتصادی و معیشتی دست‌وپنجه نرم می‌کردند.
این حادثه بار دیگر وضعیت دشوار معیشتی معلمان و کارکنان در بلوچستان را به نمایش می‌گذارد؛ افرادی که با وجود مسئولیت سنگین آموزش نسل آینده، برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی خود ناچارند در کنار شغل اصلی‌شان به مسافرکشی، خرید و فروش کالا، باربری، رانندگی و دیگر فعالیت‌های اقتصادی روی بیاورند. در شرایطی که حقوق دریافتی بسیاری از معلمان حتی پاسخگوی هزینه‌های مسکن، خوراک، درمان و رفت‌وآمد نیست، داشتن شغل دوم دیگر انتخابی برای افزایش درآمد محسوب نمی‌شود، بلکه برای شمار زیادی از آنان به ضرورتی برای ادامه زندگی تبدیل شده است.
ابعاد این بحران در آمارهای منتشرشده نیز قابل مشاهده است. بر اساس گزارش شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران در آبان‌ماه ۱۴۰۵، ارزش دلاری میانگین حقوق ماهانه معلمان از ۶۳۶ دلار در سال ۱۳۹۵ به حدود ۱۰۹ دلار در سال جاری کاهش یافته که نشان‌دهنده افتی حدود ۸۳ درصدی در طول یک دهه است. همچنین بر اساس اظهارات معلمان در نشست‌های صنفی اخیر، دریافتی برخی معلمان تازه‌استخدام‌شده و کم‌سابقه حدود ۲۰ میلیون تومان در ماه است؛ رقمی که در برابر هزینه‌های جاری زندگی، پاسخگوی نیازهای اولیه یک خانوار نیست. گزارش‌های اخیر همچنین از روی آوردن شمار زیادی از فرهنگیان به مشاغل دوم و حتی سوم برای جبران کسری درآمد حکایت دارند.
این وضعیت در ماه‌های پس از جنگ ایران و اسرائیل و آمریکا و در پی تشدید بحران اقتصادی، تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها، فشار بیشتری بر زندگی شهروندان وارد کرده است. افزایش هزینه‌های زندگی، کاهش ارزش درآمدها و دشوارتر شدن تأمین نیازهای اولیه، خانواده‌های حقوق‌بگیر، به‌ویژه کارکنان آموزش و پرورش و دیگر کارمندان با درآمد ثابت را در موقعیت آسیب‌پذیرتری قرار داده است. در چنین شرایطی، حتی داشتن شغل رسمی و برخورداری از سابقه کاری نیز تضمینی برای برخورداری از یک زندگی با حداقل امنیت اقتصادی نیست.
از سوی دیگر، وضعیت نامناسب زیرساخت‌های جاده‌ای در بلوچستان، دشواری این شرایط را دوچندان می‌کند. مسیر طولانی چابهار به سراوان که از محورهای ارتباطی شهرستان‌های دشتیاری، راسک، سرباز، مهرستان، سیب و سوران می‌گذرد، در بخش‌های مختلف با مشکلات زیرساختی، ناایمنی و کمبود امکانات مناسب حمل‌ونقل مواجه است. رفت‌وآمدهای مکرر و طولانی در چنین مسیرهایی، به‌ویژه برای افرادی که به دلیل فشار اقتصادی مجبور به فعالیت‌های شغلی مضاعف هستند، می‌تواند خطرات جدی به همراه داشته باشد. ضعف راه‌های ارتباطی، نبود زیرساخت‌های ایمن، مشکلات سوخت خودروها و ناکافی بودن امکانات امدادرسانی نیز از مسائلی است که سال‌هاست جان شهروندان بلوچ را در جاده‌های این منطقه تهدید می‌کند.
در این میان، جان باختن یک معلم جوان تنها از دست رفتن یک شهروند در یک سانحه جاده‌ای نیست؛ بلکه یادآور شرایطی است که در آن یک آموزگار به جای استراحت و بازیابی توان جسمی و روحی برای حضور در کلاس درس، باید روزهای تعطیل خود را صرف فعالیت‌های اقتصادی خارج از حرفه اصلی‌اش کند. معلمانی که مسئولیت آموزش و پرورش نسل آینده را بر عهده دارند، خود از حداقل امنیت اقتصادی و شغلی محروم مانده‌اند و فشار معیشتی، آنان را به سمت مشاغل جانبی سوق داده است.
برخورداری از دستمزد کافی، شرایط کاری مناسب، دسترسی به راه‌های ارتباطی استاندارد و تأمین امنیت جانی شهروندان، از حقوق بنیادین افراد است و مسئولیت تأمین آن بر عهده دولت است.
نمی‌توان از معلمان انتظار داشت که با تمام توان به آموزش نسل آینده بپردازند، اما در مقابل، شرایطی فراهم کرد که برای تأمین هزینه‌های اولیه زندگی مجبور باشند در روزهای تعطیل نیز به دنبال درآمد اضافی باشند.
مرگ «محمد اُمرا» در ۲۵ سالگی، نمونه‌ای تلخ از وضعیت معیشتی بخشی از فرهنگیان در بلوچستان است؛ معلمی جوان از خانواده‌ای فرهنگی که به‌جای گذراندن روزهای تعطیل در کنار خانواده و استراحت پس از یک هفته تدریس، برای تأمین هزینه‌های زندگی ناچار به فعالیت اقتصادی مضاعف بود. این حادثه بار دیگر ضرورت رسیدگی جدی به وضعیت حقوق و معیشت معلمان، تأمین امنیت شغلی و اقتصادی کارکنان و بهبود زیرساخت‌های جاده‌ای بلوچستان را برجسته می‌کند.
Be the first to comment