به گزارش رسانک، امروز پنجشنبه ۵ شهریورماه ۱۴۰۵، ویدیوی دریافتی از مناطق مرزی سراوان نشان میدهد عملیات ساخت دیوار بتنی همچنان ادامه دارد و خودروهای سنگین در حال انتقال بتن برای اجرای این پروژه هستند؛ در تصاویر، برجک مرزی نیروهای ایرانی و در آنسوی مرز نیز یک پاسگاه نیروهای ارتش پاکستان دیده میشود. ساخت این دیوار بخشی از طرح کلان انسداد مرزهای شرقی توسط ایران است که از سال ۱۴۰۲ وارد مرحله گسترده اجرایی شده و در بخشهایی از بلوچستان با مشارکت و نقش نیروی زمینی سپاه و دیگر نهادهای نظامی و انتظامی دنبال میشود. گزارشهای پیشین رسانک در یکم اسفند ۱۴۰۳ نشان داده بود که این دیوار در محور کوهک، کوه سیاهخان و کلهگان، در امتدادی بیش از ۸۰ کیلومتر در حال احداث بوده و به گفته ساکنان، در برخی نقاط حدود هفت تا هشت کیلومتر داخل خاک داخل کشور قرار دارد.
ادامه این پروژه نگرانی جدی مردم بلوچ را درباره سرنوشت زمینهای آبا و اجدادی، نخلستانها، چشمهها و منابع آبی ایجاد کرده است. ساکنان مناطق کوه سیاهخان، کوهک و کلگان گفتهاند که با احداث دیوار، بخشی از زمینهای کشاورزی آنان در سوی دیگر دیوار باقی مانده و نیروهای نظامی مانع دسترسی آنان برای رسیدگی و آبیاری مزارع شدهاند؛ به گفته آنان، خشکشدن برخی نخلستانها و مزارع در نتیجه قطع دسترسی به منابع آب آغاز شده و در صورت ادامه مسیر کنونی، دهها آبادی دیگر نیز با همین مشکل روبهرو خواهند شد. این نگرانی در حالی مطرح است که در شمال استان نیز تجربه مشابهی وجود دارد؛ دیوار مرزی ساختهشده در مرز ایران و افغانستان باعث باقی ماندن هزاران هکتار از زمینهای کشاورزی مردم منطقه سیستان در آن سوی دیوار شده و کشاورزان برای دسترسی به مزارع خود با محدودیت و نیاز به مجوز نیروهای مرزی مواجه شدهاند.
تجربه مرز افغانستان نشان میدهد که باقی ماندن زمینهای کشاورزی پشت دیوار میتواند در آینده به یک بحران امنیتی و معیشتی برای کشاورزان تبدیل شود؛ در سالهای گذشته مواردی از ممانعت نیروهای مرزی افغانستان از ورود کشاورزان بلوچ شمال استان به زمینهایشان نیز گزارش شده است. حتی رسانههای داخل ایران درباره دیوار سیستان نوشتهاند که این دیوار به دلیل فاصله از خط مرزی، به یک مشکل برای کشاورزان تبدیل شده و درگیریهای مرزی نیز در اطراف آن رخ داده است. از این رو، نگرانی مردم سراوان تنها درباره از دست رفتن دسترسی به زمین و آب نیست، بلکه این پرسش نیز مطرح است که اگر زمینهای مردم در آن سوی دیوار قرار گیرد، در سالهای آینده برای سرکشی، کشت و آبیاری آنها چه تضمینی وجود خواهد داشت و آیا ممکن است تیراندازی به سمت شهروندان بلوچ کشاورز و کشتار آنها در این منطقه نیز تکرار شود.
جمهوری اسلامی هدف از اجرای طرح انسداد مرز را مقابله با گروههای مسلح، قاچاق مواد مخدر و کالا، ورود و خروج غیرمجاز و افزایش امنیت اعلام کرده است؛ اما شماری از مردم منطقه از جمله مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، پیشتر نسبت به امنیتیشدن بیش از حد مرز و محدود شدن معیشت مرزنشینان هشدار دادهاند و بر ضرورت حفظ امکان تجارت و رفتوآمد قانونی مردم تأکید کردهاند. در همین حال، کارگران پروژه دیوار مرزی در جالق سراوان نیز در سال ۱۴۰۴ از دستکم سه ماه معوقات مزدی و مشکلات کاری خبر داده بودند. بنابراین، پروژهای که حکومت آن را طرحی برای تأمین امنیت معرفی میکند، برای مردم بلوچ میتواند پیامدهایی فراتر از یک مانع فیزیکی داشته باشد؛ از محدود شدن دسترسی به زمین و منابع آب و آسیب به کشاورزی و نخلستانها تا افزایش احتمال تنش میان مردم و نیروهای مرزی. تجربه دیوار افغانستان نشان داده است که اگر پیش از تکمیل چنین پروژهای تکلیف مالکیت، دسترسی کشاورزان و منابع آب روشن نشود، دیوار امنیتی میتواند خود به عاملی برای بحران معیشتی و تنش مرزی تبدیل شود.
Be the first to comment