نابودی محصولات کشاورزی تفتان در سایه گسترش استخراج معادن؛ میوه‌هایی که روزگاری به مناطق دیگر صادر می‌شدند

به گزارش رسانک، امروز دوشنبه یکم تیرماه ۱۴۰۵، این تصویر بخشی از باغ‌های منطقه سرسیاه تفتان را نشان می‌دهد که محصولات آن‌ها در نتیجه گردوغبار شدید ناشی از فعالیت‌های معدنی، حفاری‌ها و انفجارهای مکرر آسیب دیده و بخش قابل توجهی از میوه‌های تولیدی منطقه از بین رفته‌اند. به گفته اهالی، این باغ‌ها در گذشته از مهم‌ترین منابع تأمین میوه منطقه بوده و محصولات آن‌ها به شهرهای مختلف نیز صادر می‌شد، اما امروز بخش بزرگی از این ظرفیت کشاورزی در معرض نابودی قرار گرفته است.

منابع رسانک می‌گویند گردوغبار ناشی از انفجارها و عملیات استخراج در فاصله‌ای کمتر از ۳۰۰ متر از برخی باغ‌ها، طی سال‌های اخیر خسارات گسترده‌ای به درختان میوه و زمین‌های کشاورزی وارد کرده است. ساکنان منطقه بارها نسبت به این وضعیت به مسئولان معدن و نهادهای مرتبط اعتراض کرده‌اند اما تاکنون اقدام مؤثری برای کاهش آسیب‌ها صورت نگرفته است.

در سال‌های اخیر و به‌ویژه با گسترش فعالیت معادن طلا در دامنه‌های کوه تفتان و منطقه مادپتی، ساکنان روستاهای سرسیاه، تیلویی، دورودی نرون، کوته بالا و پایین، تمندان و انجرک بزرگ بارها نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی این پروژه‌ها هشدار داده‌اند. به گفته آنان، انفجارهای مکرر، تردد شبانه‌روزی ماشین‌آلات سنگین، آلودگی هوا، آسیب به منابع آبی، خشک شدن برخی چشمه‌ها و تخریب زمین‌های کشاورزی و مراتع، معیشت سنتی مردم منطقه را با تهدید جدی مواجه کرده است.

اعتراضات مردم بومی به فعالیت‌های معدنی طی سال‌های گذشته بارها با برخوردهای امنیتی و قضایی مواجه شده است. آخرین مورد در ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ رخ داد که نیروهای نظامی و عوامل مرتبط با معدن طلای تفتان به تجمع اعتراضی زنان در روستای سرسیاه تیلویی یورش برده و شماری از آنان را مورد ضرب‌وشتم قرار دادند. در این یورش «بی‌بی نور ریگی کوته» نیز بر اثر ضربات قنداق اسلحه مجروح شد.

در حالی که مسئولان از افزایش تولید طلا، توسعه ظرفیت استخراج و گسترش فعالیت‌های معدنی به‌عنوان دستاورد اقتصادی یاد می‌کنند، تصاویر منتشرشده از باغ‌های تفتان و روایت‌های ساکنان بومی نشان می‌دهد که بهای این افزایش تولید، نابودی تدریجی کشاورزی، باغداری و منابع طبیعی منطقه‌ای است که سال‌ها محصولات آن بخشی از اقتصاد و معیشت مردم بلوچ را تشکیل می‌داد. بسیاری از اهالی معتقدند ادامه این روند، بدون توجه به حقوق جوامع بومی و پیامدهای زیست‌محیطی، آینده زیست‌بوم تفتان و ظرفیت‌های کشاورزی آن را با خطر جدی مواجه خواهد کرد.