به گزارش رسانک، امروز شنبه ۲۳ خردادماه ۱۴۰۵، در سالهای اخیر پدیدهای مخرب موسوم به «گرگروک» یا فرسایش خندقی در مناطق دشتیاری، باهوکلات واقع در جنوب بلوچستان گسترش یافته و به یکی از مهمترین تهدیدهای زیستمحیطی و کشاورزی این مناطق تبدیل شده است.
گرگروک بر اثر بارندگیهای شدید و جاری شدن سیلابهای فصلی شکل میگیرد و با ایجاد شکافهای عمیق در سطح زمین، موجب فرسایش گسترده و از بین رفتن تدریجی خاک حاصلخیز میشود. این پدیده هر ساله بخش قابل توجهی از اراضی کشاورزی را تخریب کرده و حجم زیادی از خاک ارزشمند مناطق دشتیاری و باهوکلات را از بین میبرد.
دشتیاری و باهوکلات از مهمترین مناطق کشاورزی بلوچستان به شمار میروند و خاک حاصلخیز این مناطق طی هزاران سال بر اثر فرآیندهای طبیعی شکل گرفته است. با این حال، افزایش شدت سیلابها و نبود برنامههای مؤثر آبخیزداری، کنترل فرسایش و حفاظت از منابع طبیعی، باعث شده این سرمایه ارزشمند با سرعتی نگرانکننده در معرض نابودی قرار گیرد.
فعالان محیط زیست هشدار میدهند که گسترش گرگروک علاوه بر تخریب زمینهای کشاورزی، مانع نفوذ مناسب آب به سفرههای زیرزمینی شده و به خشک شدن پوشش گیاهی و کاهش رویش درختان بومی دامن زده است. همچنین شکافهای عمیق ایجادشده در زمین، بسیاری از مناطق را به اراضی غیرقابل کشت و غیرقابل بهرهبرداری تبدیل کرده و امکان استفاده اقتصادی از آنها را از بین برده است.
به گفته کارشناسان، ادامه این روند میتواند موجب تشدید بیابانزایی، کاهش منابع آب، تخریب بیشتر پوشش گیاهی و تهدید معیشت هزاران خانوار وابسته به کشاورزی و دامداری در منطقه شود. از بین رفتن لایههای حاصلخیز خاک، یکی از مهمترین پیامدهای این پدیده است؛ خسارتی که جبران آن به دهها و حتی صدها سال زمان نیاز دارد.
با وجود گستردگی خسارات ناشی از گرگروک، تاکنون اقدام مؤثر و فراگیری برای مهار فرسایش خندقی و حفاظت از منابع خاک و آب در جنوب بلوچستان صورت نگرفته است. در نتیجه، با هر فصل بارندگی بخش دیگری از زمینهای حاصلخیز منطقه تخریب شده و توان تولید کشاورزی این مناطق کاهش مییابد.
روند رو به گسترش گرگروک در دشتیاری و باهوکلات، نمونهای آشکار از تخریب منابع طبیعی و بیتوجهی به حفاظت از خاک در بلوچستان است؛ وضعیتی که در صورت تداوم، آینده کشاورزی، امنیت غذایی و پایداری زیستمحیطی این منطقه را با چالشهای جدی مواجه خواهد کرد.
Be the first to comment