به گزارش رسانک، روز دوشنبه ۱۱ خرداد ماه ۱۴۰۵ برابر با ۱ ژوئن ۲۰۲۶، پانزدهمین سالگرد ترور اندیشمند، استاد و روشنفکر برجسته بلوچستان، پروفسور «غلامحسین صبا دشتیاری» است؛ شخصیتی که نقش بیبدیلی در گسترش آگاهی، حفظ زبان و ادبیات بلوچی و شکلگیری اندیشه نوگرایانه در بلوچستان ایفا کرد.
پروفسور صبا دشتیاری در سال ۱۳۳۲ خورشیدی در منطقه لیاری شهر کراچی، در خانوادهای از طبقه متوسط رو به پایین به دنیا آمد. او تحصیلات عالی خود را در رشتههای فلسفه و معارف اسلامی به پایان رساند و سالها بهعنوان استاد مطالعات اسلامی در دانشگاه بلوچستان کویته تدریس کرد. اما صبا فراتر از یک استاد دانشگاه، نماد بیداری فرهنگی و ادبی ملت بلوچ بود. او با تسلط به زبانهای انگلیسی، اردو، فارسی و عربی، در حوزه اندیشه و فرهنگ بلوچی گامهای بزرگی برداشت و آثار ماندگاری را به یادگار گذاشت.
صبا دشتیاری بیش از ۲۴ عنوان کتاب در زمینههای فلسفه، تاریخ، شعر، ادبیات و ترجمه منتشر کرد. آثار مهمی چون «فلسفه اسلام و یونان»، «بلوچی زبان و لبزانک» (در سه جلد)، «گلکار و چکنکار»، «هون هوشام»، و «ترانگانی بانزه» تنها بخشی از تلاشهای او برای پاسداشت زبان و فرهنگ بلوچ است. وی بنیانگذار آکادمی زبان بلوچی در کراچی و مؤسس کتابخانه مرجع سید ظهور شاه هاشمی در منطقه ملیر بود؛ کتابخانهای که امروز با بیش از ۱۵۰ هزار جلد کتاب، یکی از بزرگترین گنجینههای فرهنگی بلوچستان به شمار میرود و تمامی منابع آن با حقوق شخصی صبا دشتیاری تهیه شده است.
صبا دشتیاری همچنین تلاش گستردهای برای گردآوری فهرست و کتابشناسی پنجاهساله ادبیات بلوچی داشت و یکی از آخرین پروژههای مهم او تدوین دانشنامهای جامع به زبان بلوچی بود؛ طرحی که پیش از تکمیل، با ترور هدفمند او در ۱ ژوئن ۲۰۱۱ ناتمام ماند.
ترور پروفسور صبا دشتیاری، تنها خاموش کردن صدای یک فرد نبود، بلکه تلاش سازمانیافتهای برای سرکوب اندیشه، زبان و هویت یک ملت بود اما امروز، با گذشت ۱۵ سال از آن جنایت، نام صبا دشتیاری همچنان زنده است و آثار او الهامبخش نسل جدیدی از جوانان بلوچ شده که راه او را در مسیر آگاهی، خودشناسی و مقاومت فرهنگی ادامه میدهند.
یاد و نام صبا دشتیاری، نماد روشنفکری و زبانباوری ملت بلوچ، همواره زنده خواهد ماند؛ زیرا صدای آگاهی، هرچند که خاموشش کنند، در ذهن و دل مردم بیدار باقی میماند.
Be the first to comment