به گزارش رسانک، روز گذشته ۱۵ تیر ماه ۱۴۰۰، یک کودک بلوچ پس از افتادن در یک هوتگ در شهرستان دشتیاری غرق شد.

هویت این کودک “طیبه پیله‌ور” هفت ساله فرزند علی‌بخش و اهل روستای “گزانی پایین” توسط رَسانْک محرز گشته است.

گفته می‌شود این کودک با سایر هم‌سن های خود مشغول دویدن در کنار هوٹگ بوده که به داخل آن افتاده و غرق شده است.

هوٹگ (هوتگ) به چاله های طبیعی و یا دست‌ساز بزرگی گفته می‌شود که آب باران در آن جمع شده و ساکنان بسیاری از روستاهای دشتیاری بدلیل نبود شبکه آبرسانی ناچار هستند به همراه سایر حیوانات از آن آب جهت نوشیدن و سایر مصارف استفاده کنند.

لازم به ذکر است که در بالادست شهرستان دشتیاری دو سد بزرگ پیشن و زیردان با میلیون ها مترمکعب آب وجود دارد که بدلیل عدم توجه رژیم جمهوری اسلامی ایران هیچگونه شبکه آبرسانی و لوله کشی به مناطق پایین انجام نشده و وجود هوتگ ها باعث شده تا سالانه کودکان بسیاری در این گودال ها غرق شوند.

بشار زین الدینی

در این روزها خبرهای تکان دهنده و اندوهگین کودکانی را میشنویم که بخاطر جرعه ای آب روانه هوٹگ هایی میشوند که جان های بسیاری از کودکان سرزمینم را گرفته اند. کودکان تشنه لبِ بلوچ برای تأمین آب آشامیدنی ( که البته نمیتوان به آن آب آشامیدنی گفت) به هوتک ها رفته ، که گاهی غرق و گاهی طعمه گانڈوها میشوند.

در تعریف ھوٹگ که اصطلاحی بلوچی میباشد باید گفت که گودال های مصنوعی یا گاهی طبیعی هستند که بعد از بارندگی ها پر آب شده و آب آنها مورد استفاده مشترک انسان ها و حیوانات قرار می گیرد.

این هوتک ها تابحال جان صد ها کودک بلوچ همچون علی اصغر بهرا، امیر حمزه ۹ ساله، علی اکبر ۵ ساله، فاطمه ۳ ساله، یحیی ۲ ساله، یسنا ۵ ساله و ده ها کودک دیگر را گرفته اند.

بلوچستان با ثروت های فراوان طبیعی و دارای دریایی از آب است که می توانست منبعی برای تأمین آب مورد نیاز مردم بلوچستان باشد و نه آنچه که استاندار ضد بلوچ و غیربومی بلوچستان، آقای موهبتی می خواهد و طرح انتقالش را به خراسان ها مطرح کرده است.

اما کودکان سرزمینِ من با وجود تبعیض های رژیم حاکم در ایران حق هیچگونه استفاده از این ثروت های طبیعی را ندارند. نمونه را می‌توان مدرسه های خشتی_گلی و کپری بلوچستان را ذکر کرد.

اسامی کودکانی که بیان کردم کسانی بودند که هنوز با کلمه ی مرگ آشنایت نداشتند اما زودتر از هر چیزی بخاطر مدیریت ضعیف مسئولان ایرانی بر ما خداحافظ گفتند.

مشکلات و معضلاتی که بانی آن در بلوچستان، رژیم جمهوری اسلامی ایران است به اینجا ختم نمی‌شوند.

در این میان میتوان از سوختبران ۱۷,۱۸ ساله هم نام برد که بخاطر همین بی توجهی ها به کام مرگ رفته اند.

این بی کفایتی مسئولین، واکنش و اعتراض های زیادی از طرف فعالان سیاسی، اجتماعی و حقوق بشری به همراه داشته است، اما همانطور که برای همگان روشن است هیچگونه واکنش و کاری از طرف مسئولین برای بهتر شدن وضعیت آب آشامیدنی، اقتصاد، معیشت، آموزش و… در بلوچستان صورت نگرفته است.

برای نوشتن اسامی کشته شدگان بلوچستان بدون تردید قلم کم می آورد اما جلادان جمهوری اسلامی هنوز چشم به ریختن خون ملت بلوچ دارند.

به گزارش رسانک به نقل از کمپین فعالین بلوچ، در تاریخ ۲۱ مهرماه ۹۹، یک کودک بلوچ به نام “محمود رئیسی” فرزند ذاکر اهل روستای یعقوب زهی از توابع بخش پلان شهرستان چابهار در آب هوتگ غرق شد و جان خود را از دست داد.

یک منبع مطلع به گزارشگر کمپین گفت: ”محمود در حال بازی کردن در کنار گودال آب بوده که پایش سُر خورده و به داخل آب افتاده است.“

این منبع افزود: ”با افتادن وی به داخل آب او غرق شده و جان خود را از دست داده که پس از ۲۰ دقیقه دایی او، وی را از آب خارج کرده است.“

عدم نصب حفاظ و بی تفاوتی مسئولین امر باعث شده سالانه کودکان زیادی بر اثر غرق شدگی در آب هوتگ ها جان خود را از دست بدهند.

نبود آب، فقدان شبکه آبرسانی و عدم تامین نیازهای اولیه، مردم بلوچ بویژه جنوب بلوچستان را با مشکلات عدیده ای مواجه کرده است.

در این راستا، روز چهارشنبه ۲۹ مهرماه ۹۹ معین الدین سعیدی نماینده مردم چابهار از خودکشی یک زن بیوه به دلیل تن فروشی برای تامین آب برای فرزندانش خبر داده بود.

معین الدین سعیدی با این افشاگری مورد تهدید جمال عرف، معاون سیاسی وزیر کشور قرار گرفت؛ عرف گفته است در صورت عدم اثبات این ادعا توسط سعیدی، او باید در مراجع قضایی پاسخگو باشد.

به گزارش رسانک، بنابر گزارش منابع محلی بدلیل عدم توجه مسئولان وزارت راه و ترابری، یک فاجعه زیست محیطی در شهرستان دشتیاری در حال رخ دادن است.

عدم مدیریت مناسب و بی توجهی مسئولان ذیربط در روستای دلگان از توابع شهرستان دشتیاری باعث شده تا قیر این شرکت پیمانکار از شدت گرما به داخل رودخانه جاری و آبی که در پایین دست تبدیل به آب کشاورزی و آشامیدنی ساکنان آن منطقه می شود، آلوده شود.

علاوه بر این آلودگی آب باعث شده تا یک فاجعه زیست محیطی برای گياهان و جانداران آنجا بوجود بیاید.

یونس زین الدینی

استان سیستان و بلوچستان گرچه در تریبون های دولتی یکی از مناطق مهم و استراتژیک بلحاظ ظرفیت های تجاری و اقتصادی معرفی می شود؛ اما این استان تقریبا هفته ای چند بار تیتر اخبار ناگوار در کشور است. مسئله ای که در نگاه اول به این استان ؛چشم هر بینده ای را آزار می دهد #فقر_پایدار در آن است.

حقیقتا می توان نتیجه تلاش و مجاهدت مدیریت تبعیض آمیز را به وضوح لمس کرد و از نظر گذراند.
بنده از اصطلاح فقرپایدار بجای #توسعه_پایدار در خصوص این استان استفاده می کنم.

استان سیستان و بلوچستان بیشترین مرز آبی و خاکی را داراست. به اقیانوس راه دارد اما مردمش در چند کیلومتری ساحل برای جرعه ای آب لع لع می زنند و کودکانش در گودال های مصنوعی آب آشامیدنی غرق می شوند.
استانی که قرار است آب آشامیدنی و تصفیه شده خراسانی رضوی را تامین کند ؛ کودکانش تقریبا می شود گفت هر روز صدایشان زیر آب رودخانه هایش دفن می شود و تا ابد با رویاهایشان خفه می شوند.

بلوچستان برخلاف تصور عموم مشکل ذخایر آبی ندارد. اکثریت فکر می کنند بلوچستان برهوت لم یزرعی است که جرعه ای آب برای آشامیدن در آن پیدا نمی شود . اما واقعیت کاملا چیز دیگریست. بلوچستان خصوصا در جنوب ؛ یعنی مکرانش رودخانه های فصلی و دائمی بزرگی دارد که توانسته مناطق سرسبزی را به قطب کشاورزی تبدیل کند. قنات های باستانی اش یادگار ازمنه های دور و دراز تاریخ است.

پس مشکل از کجاست؟!!!
متاسفانه شاخص دسترسی به آب لوله کشی سالم در این استان در کمترین سطح آن در مقیاس کشوری قرار دارد. مدیریت آب در این استان به ناکارآمدترین شکل ممکن عمل کرده است.
زینب ؛ یسنا و فاطمه در روستاهایی غرق شده اند که رودخانه هایش جزو خروشان ترین رودهای جنوب کشور است.
متاسفانه شبکه آبرسانی در روستاها و حتی شهرهای بزرگ در این استان جای هیچ دفاعی را نمیگذارد.
هر روز شاهد اخبار دردناک غرق شدن کودکان بلوچی هستیم که نتیجه مدیریت فشل چندین و چند ساله در این استان است.
منطقه دشتیاری با وجود چندین سد در بالادست آن ؛مردمش برای تامین آب آشامیدنی با ایجاد گودال های مصنوعی به روش اجدادشان زندگی می گذرانند و هر از گاهی کودکانش طعمه تمساح می شوند یا درگودال آب غرق می شوند.
مدیران دولتی چطور می توانند از #طرحتوسعهسواحل_مکران سخن بگویند در حالیکه انسان مکرانی هر روز بخاطر قطره ای آب جان می دهد!؟؟
صداقت در گفتار و عملشان نیست.

انتظار دارند مردم وعده خروس قندی توسعه ای شان را باور کنند. شرم بر مدعیان عدالت اجتماعی که چنین وضعیتی را بر مردم تحمیل کرده اند.
مسوولان پایتخت نشین در ایام عاشورای حسینی عزادار مردی هستند که عبیدالله بن زیاد آب را بر او و خانواده و یارانش بست و لب تشنه شهیدشان کرد.

چه تصادم تاریخی تلخی ست که در بلوچستان هم‌ زینب ها و علی اصغرهای زیادی لب تشنه با تمام رویاهای کودکانه شان تا ابد زیر آب صدایشان خفه می شود و جان می دهند.
شرم بر شما شرم

در طی روزهای اخیر, از جمله امروز دوشنبه ٣ شهریور مصادف با ٤ مُحرّم تعدادی از کودکان بلوچ که از بی آبی ناچار بودند برای برداشت آب آشامیدنی به گودالچه های غیربهداشتی آب ( بنام هوتگ) بروند, شوربختانه به داخل گودالچه ها افتاده و جان داده اند. اسفا که این یکی داستان پر آب چشم در کنار بقیه قصه های پرغصه بلوچستان حکایتی است ممتد و قدیمی.

اما اندوه جگرسوز این جان دادن ها همزمانی آن با ماه محرم است که مسئولین و هموطنان شیعه و مرکز نشین در این ایام عزای عاشورایی برای حسین و یارانش ضجه و ناله می کنند که عبیدالله بن زیاد آب را بر آنها بست و تشنه لب به شهادت رساند. این روزها همزمان با کشته شدن این کودکان به دلیل بی آبی, مداحان در سراسر کشور با مویه و زاری سوزناک شیون سر می دهند: “ای تشنه لب عشق زینب, ای بی کفن “. یکی از فعالان رسانه ای بلوچ می نویسد چه تصادم تاریخی تلخی؟ زیرا در اول ماه محرم زینب غلامی‌پور، دختر تشنه لب ۸ ساله اهل روستای جکیگور راسک در داخل گودالچه افتاد و جان داد. امروز صبح نیز دو کودک در روستای شیخان کرگ شهرستان دشتیاری جان دادند.

بسیاری از کودکان مثل امیرحمزه ۷ ساله در روستای «هوت گت» شهرستان دشتیاری قربانی گاندو یا همان تمساح می شوند. همزمان با این مرگ های دردناک کودکان بلوچ, مراسم معرفی فرماندار شهرستان جدید التاسیس دشتیاری با حضور استاندار غیربومی برگزار شد. مراسمی که در آن یک بسیجی اهل محمودآباد مازنداران بنام عادل عفتی فرماندار یکی از محرومترین مناطق کشور شد, فرمانداری که نه زبان مردم آنجا را درک می کند و نه درد آنان را. حسرتا که اولین ماموریت فرماندار جدید برگزاری پرهزینه و پرشور شهدای تشنه لب کربلا یعنی عاشورای حسینی است که مردم سُنی مذهب و بلوچ روستاهای دشتیاری از آن حادثه ١٣٥٠ سال پیش در بیابانی برهوت در عراق ء فعلی کاملا بیخبر هستند. همانگونه که حاکمان زمان در سال ١٣٩٩ از تشنه لبی و پرپر شدن کودکان بلوچ در گودالچه های غیربهداشتی که ناچارا مورد استفاده حیوان و انسان است؛ کاملا بیخبر و بی اعتناء هستند.

لابد می پرسید شاید آب نیست؟ نخیر در جنوب استان و در منطقه دشتیاری حداقل سه سد بزرگ وجود دارد که لبریز هستند, اما مسئولین آب را احتکار کرده اند و آب در پشت سدها تبخیر می شود. وانگهی جمهوری اسلامی در چابهار در حال هزینه کردن هزاران میلیارد تومان برای شیرین کردن آب و انتقال آن به استانهای خراسان جنوبی و خراسان رضوی است. در حالیکه مردم بومی در لب دریا تشنه لب هستند. لابد می پرسید شاید بودجه نیست؟ نخیر بودجه برای انتقال آب و یا برای طرح توسعه سواحل مکران و تغییر بافت جمعیتی و پروژه های نظامی و غیره فراوان است. همین امروز دوشنبه استاندار در جلسه دیگری در چابهار با حضور مسئولین (قاعدتا غیر بومی) شرکت کرد که در آن ۱۰۰۰ میلیارد تومان برای احداث فرودگاه جدید چابهار تصویب شد تا آقازاده ها و مسئولین از پایتخت و کلانشهرهای کشور براحتی به چابهار سفر کنند و پروژه های عظیم خود را در منطقه آزاد چابهار مدیریت کنند. اگر باور نمی کنید, سریال جدید و جاری “آقازاده ها” را ببینید که منعکس کننده ماهیت واقعی این نظام است؛ که اسم “پروژه در چابهار” توسط “آقازاده ها” بارها ذکر می شود. وانگهی با وجود داشتن یک فرودگاه عملی و کاردادی ٤٦ ساله در غرب چابهار (کنارک), آیا ساخت یک فرودگاه مختص منطقه آزاد چابهار در شمال شهر نسبت به محرومیت زدایی و تامین آب آشامیدنی مردم بومی ارجحیت و اولویت دارد؟ اگر بودجه نیست, چطور برای فرودگاه ثانوی منطقه آزاد چابهار بودجه است؟ چطور برای انتقال آب به خراسان بودجه است؟

در مقاله اخیر مریم طالشی در روزنامه ایران تحت عنوان “آب به بهای جان” ـ داستان غم‌انگیز غرق شدن کودکان سیستان و بلوچستان کی تمام می‌شود؟ تاکید شده است که ما مشکل منابع آب نداریم و مشکل از زیرساخت و نبود مدیریت صحیح است. آب می‌آید پشت سد ذخیره می‌شود و در نهایت به زمین‌داران بزرگ داده می‌شود که هندوانه می‌کارند و به عراق و ترکیه صادر می‌کنند در حالی‌که مردم آب خوردن ندارند. نکته دیگر این است که در مورد پروژه بزرگ انتقال آب دریای مکران از چابهار به خراسان رضوی، متأسفانه در اجرای این پروژه حق بزرگی از مردم محلی ضایع شده. پیمانکار پروژه طبق قانون باید برای جامعه محلی و مردم منطقه قبل از انتقال آب، شبکه آبرسانی ایجاد کند تا آنها از این پروژه منتفع شوند اما تا حالا که چنین اتفاقی نیفتاده است. هر بار می‌گوییم کاش بار آخر باشد، کاش دیگر کودکی قربانی نشود اما باز همان اتفاق به همان شکل می‌افتد. تا درد آب هست، بیم جان کودکان سیستان و بلوچستان هم هست؛ کودکانی که جان شان را بر سر آب می‌دهند.

شوربختانه لیست کودکان قربانی بلوچ برای قطره ای آب, طولانی و طولانی تر می شود و درجه قساوت و بیرحمی و بی اعتنای

ی مسئولین بیشتر و بیشتر. پسرک کوچکی بنام علی اکبر بشکار و دخترک کوچکی بنام یسنا دیگر قربانیان چند روز پیش بی دردی و بی مسئولیتی “مسئولین” بودند. این درد تاریخی برای خود نگارنده نیز تاسفبار و دردآور است. زیرا بخاطر دارم در دوران پهلوی در اواخر سال ١٣٥٦ زمانی که دانشجو بودم, از یکی از ساکنان منطقه دشتیاری که دکه ای در بازار قدیمی چابهار داشت درخواست کردم مقداری از آب هوتگ (گودالچه) در بطری ریخته و به شهر چابهار بیاورد. سپس به همراه او به ملاقات فرماندار چابهار رفتیم و از فرماندار درخواست کردم اگر می تواند کمی از آن آب (نسبتا زرد رنگ و غیربهداشتی) را بنوشد و گفتم که در آنصورت ما مطالبه و حرفی نخواهیم داشت. اما فرماندار نتواست بنوشد. ولی قول داد که به موضوع رسیدگی شود. در آن زمان رژیم پهلوی مشغول هزینه بین ٥ تا ١٠ میلیارد دلار به پول آن زمان برای احداث یکی از بزرگترین پایگاه های نظامی خاورمیانه در غرب چابهار (یعنی کنارک) بود. اما اراده ای برای خرید چند تانکر آب جهت تامین آب آشامیدنی مردم وجود نداشت, و اکنون هم ندارد. علیرغم گذر قریب به نیم قرن وضع بدتر شده است. و این داستان پر آب چشم همچنان جاری است.

عبدالستار دوشوکی
مرکز مطالعات بلوچستان ـ لندن
دوشنبه ٣ شهریور ١٣٩٩

به گزارش رسانک، روز دوشنبه ۳ شهریور ماه ۹۹، دو کودک به نام های “فاطمه پا” فرزند شیخ بابا و “یحیی گرگیج” فرزند عزیز اهل روستای کرگ شیخان شهرستان دشتیاری در هوٹگ غرق شده و جان خود را از دست دادند.

این دو کودک در نزدیکی ھوٹگ (ھوتگ) در حال بازی بودند که پای آنها سُر خورده و به داخل آب افتاده و غرق شده اند.

نبود زمین بازی و تفریح برای کودکان و عدم توجه مسئولین امر مزید بر علت شده و کودکان زیادی مشابه آن در هوتگ ها غرق شده و جان خود را از دست داده اند.

هوتگ (به زبان محلی، هوٹگ) به گودال طبیعی یا دست ساز بشر گفته می شود که آب حاصله از بارش باران در آن جمع شده و در مناطقی که شبکه آبرسانی ندارند، ناچار مردم به همراه حیوانات به صورت مشترک از آن آب جهت آشامیدن و استحمام استفاده می کنند.

لازم به ذکر است که یک روز قبل منطقه دشتیاری به صورت رسمی شهرستان شد. منطقه ای که کوچکترین زیرساخت ها را جهت شهر شدن ندارد.

رسانک/ سرپرست شرکت آب منطقه‌ای بلوچستان و سیستان گفت : حجم فعلی سدهای جنوب بلوچستان نسبت به سال آبی قبل ۳۳درصد افزایش یافته است.

ایشان با بیان اینکه حجم آب موجود در مخازن سدهای بلوچستان و سیستان ۸۰ درصد حجم کل مخازن آن است، افزود سد ماشکید شهرستان شستون با ظرفیت ۶۷ میلیون متر مکعب در حال حاضر دارای ۶۲.۱۴ میلیون متر مکعب آب، سد خیرآباد شهرستان گه با ظرفیت ۲۷.۳ میلیون مترمکعب دارای ۲۷.۱۵ میلیون مترمکعب آب، سد خیرآباد شهرستان گه با ظرفیت ۲۷.۳ میلیون مترمکعب دارای ۲۷.۱۵ میلیون مترمکعب آب، سد پیشن سرباز نیز با ظرفیت ۱۷۵ میلیون متر مکعب دارای ۱۵۸.۶۳ میلیون مترمکعب آب، سد شی کلک شهرستان چهبار از مجموع ظرفیت ۱۰.۸ میلیون متر مکعب دارای ۸.۷۹ میلیون متر مکعب آب و سد زیردان شهرستان چهبار با ظرفیت ۲۰۷ میلیون متر مکعب دارای ۱۷۷.۹۵ میلیون مترمکعب آب هستند که نسبت به سال آبی قبل ۳۳ درصد افزایش را نشان می دهد.

در حالی افزایش ۳۳ درصدی حجم آب سدهای بلوچستان نسبت به سال قبل گزارش می شود که کمبود آب شرب در اکثر شهرها و روستاهای بلوچستان افزایش یافته و مردم برای تهیه آب مصرفی به ھوٹگ هایی پناه می برند که هر ساله جان بسیاری از کودکان بلوچستان را می گیرد.

زمین های کشاورزی اطراف همین سدها با مشکل آب مواجه بوده و هر ساله تعداد زیادی از کشاورزان بومی بیکار شده و سراغ مشاغل کاذب می روند.

سوء مدیریت در بخش آبرسانی باعث شده است تا آب سدها راکد مانده و در بخش کشاورزی و آب شرب مصرف نشود تا اگر خورشید سوزان بلوچستان موفق به تبخیر آن نشد به کمک باران های فصلی تبدیل به سیلاب شده و بر مشکلات مردم منطقه بافزاید.

به گزارش رسانک امروز پنجشنبه ۲۱ فروردین ماه ۹۹ یک کودک بلوچ به نام “علی اصغر بهرا” پنج ساله و اهل روستای عارف آباد از توابع بخش مرکزی شهرستان دشتیاری در هوٹگ غرق شد.

دشتیاری شهرستان تازه تاسیسی است که حتی امکانات اولیه شهر بودن را نداشته و بسیاری از روستاها و مناطق آن از شبکه آبرسانی بی بهره بوده و مردم مجبور به برداشت آب از گودال هایی که آب باران در آن جمع میشود؛ هستند.

لازم به ذکر است که دو سد بزرگ در بالادست این منطقه دشتیاری وجود دارد.