به گزارش رسانک، امروز سه‌شنبه ۶ مردادماه ۱۴۰۵، شماری از ساکنان مناطق اطراف معدن طلای تفتان از وارد شدن خسارات جدی به منازل مسکونی خود در پی انفجارهای این معدن خبر داده‌اند. به گفته آنها، شدت انفجارها موجب ترک‌خوردگی گسترده خانه‌ها شده و برخی از ساکنان به دلیل نگرانی از ریزش ساختمان‌ها، ناچار به ترک محل زندگی خود شده‌اند.

در ویدئوی دریافتی یکی از اهالی منطقه تفتان می‌گوید: «این خانه پدری من است که بر اثر انفجارهای معدن دچار ترک‌خوردگی شدید شده و به دلیل ناایمن بودن، دیگر قابل سکونت نیست.» همچنین تعدادی دیگر از منازل واقع در این محدوده نیز با خسارات مشابه مواجه شده و برخی از آن‌ها دچار ریزش شده‌اند.

منابع رسانک افزودند که این مشکل تنها به یک یا چند منزل محدود نیست و بسیاری از خانه‌های واقع در مناطق اطراف معدن با آسیب‌های ناشی از انفجارها روبه‌رو هستند. با وجود پیگیری‌های مکرر ساکنان و مراجعه آنان به نهادهای مسئول، تاکنون اقدام مؤثری برای بررسی خسارات یا جبران آن‌ها انجام نشده است.

گفتنی است که از سال ۱۳۹۳ تاکنون که بیش از دوازده سال از آغاز فعالیت‌های معدنی در منطقه تفتان می‌گذرد، اهالی این منطقه به‌طور مستمر نسبت به استخراج معادن طلا اعتراض کرده‌اند. ساکنان بومی بارها نسبت به پیامدهای این فعالیت‌ها از جمله تخریب محیط‌زیست، خشک شدن و از بین رفتن چشمه‌ها، نابودی منابع طبیعی، آسیب به کشاورزی و دامداری و به خطر افتادن شیوه زندگی مردمی که نسل‌ها و صدها سال در این منطقه سکونت داشته‌اند، هشدار داده‌اند. با وجود این اعتراضات و مطالبات مکرر، تاکنون هیچ اقدام مؤثری برای رسیدگی به خواسته‌های مردم صورت نگرفته و دستگاه قضایی، نهادهای امنیتی و وزارتخانه‌های مسئول، از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت، توجهی به نگرانی‌ها و مطالبات اهالی منطقه نشان نداده‌اند.

به گزارش رسانک، روز گذشته ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵، مولوی عبدالواحد کُرد، امام جمعه منطقه سنگان از توابع شهرستان خاش، در خطبه‌های نماز جمعه با انتقاد شدید از عملکرد شرکت‌های استخراج‌کننده معادن طلا و مسئولان مرتبط، ارائه آمار نادرست درباره میزان استخراج و درآمد معادن را «دروغ» خواند و تأکید کرد که با وجود استخراج گسترده طلا از منطقه تفتان، مردم بومی نه‌تنها از منافع آن بهره‌مند نشده‌اند، بلکه با تخریب محیط زیست، نابودی منابع آب، خسارت به کشاورزی و دامداری، افزایش مشکلات معیشتی و بهداشتی و بی‌توجهی مسئولان روبه‌رو هستند.

مولوی عبدالواحد کُرد با اشاره به اینکه مسئولان آمارهای غیرواقعی درباره میزان استخراج طلا ارائه می‌کنند، گفت: «این کار بسیار زشتی است که مسئولان آمار دروغین ارائه می‌کنند، در حالی که خود مسئولان می‌دانند و اعلام کرده‌اند که هر ماه دستکم بیش از ۳۰ کیلوگرم طلا از این منطقه استخراج می‌شود.» وی افزود: «طبق قانون، حداقل ۱۵ درصد از درآمد حاصل از استخراج معادن باید در همان منطقه هزینه شود، اما اگر این قانون در سایر استان‌ها اجرا می‌شود، در منطقه تفتان هیچ‌گاه رعایت نشده است.»

وی ادامه داد: «در این منطقه نه زیرساخت‌های مواصلاتی توسعه یافته، نه زیرساخت‌های آموزشی ایجاد شده، نه فکری به وضعیت تنش آبی شده و نه هیچ‌گونه خدماتی متناسب با درآمدهای کلان معادن به مردم ارائه شده است. در مقابل، کشاورزان، دامداران و ساکنان منطقه از خشک شدن چشمه‌ها، تخریب شدید محیط زیست و از بین رفتن منابع طبیعی آسیب دیده‌اند، اما مسئولان هیچ اقدامی برای جبران این خسارت‌ها انجام نداده‌اند.»

امام جمعه سنگان با اشاره به پیامدهای بهداشتی فعالیت معادن نیز گفت: «از زمان آغاز فعالیت شرکت‌های استخراج‌کننده طلا و سایر معادن در منطقه تفتان، بسیاری از شهروندان به بیماری‌های مختلف، از جمله سرطان، مبتلا شده‌اند، اما این شرکت‌ها حتی یک بار نیز از این بیماران حمایت نکرده‌اند و آنان ناچار شده‌اند هزینه‌های درمان خود را شخصاً پرداخت کنند.»

مولوی عبدالواحد کُرد در بخش دیگری از سخنان خود، نسبت به هتک حرمت شهروندان بلوچ و به‌ویژه زنان و پرونده «بی‌بی‌نور ریگی کوته» که شامگاه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵، توسط نیروهای نظامی و مسئول حراست شرکت «پارس‌تأمین» مورد ضرب‌وجرح و هتک حرمت قرار گرفته بود، اعتراض کرد و خواستار احقاق حقوق این شهروندان شد. وی تأکید کرد که مردم منطقه مخالف ادامه استخراج معادن به بهای تخریب محیط زیست، نابودی منابع طبیعی و آسیب به زندگی و کرامت ساکنان بومی هستند.

در سال‌های اخیر، ساکنان منطقه تفتان، فعالان مدنی و شماری از روحانیون بلوچ بارها نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی استخراج معادن طلا اعتراض کرده و خواستار شفاف‌سازی درباره درآمدهای حاصل از این معادن، اجرای تعهدات قانونی در قبال مردم منطقه و توقف روند تخریب محیط زیست شده‌اند، اما تاکنون گزارش مؤثری از رسیدگی به این مطالبات، جبران خسارت‌های واردشده و اختصاص سهم قانونی مردم منطقه از درآمدهای معادن منتشر نشده است.

به گزارش رسانک، روز پنجشنبه ۱۸ تیرماه ۱۴۰۵، نشستی با حضور اعضای شورای تأمین، مسئولان، ریش‌سفیدان، معتمدان و سران برخی طوایف بلوچ در شهرستان تفتان برگزار شد. این جلسه که در پی افزایش اعتراضات مردمی نسبت به فعالیت معادن طلای تفتان و همچنین هتک حرمت زنان بلوچ و ضرب‌وجرح «بی‌بی نور ریگی کوته» برگزار شده بود، با انتقادهای شدید حاضران نسبت به عملکرد مسئولان، عدم شفافیت در نحوه توزیع درآمدهای معادن و بی‌توجهی به مطالبات مردم همراه شد.

به گفته منابع رسانک، در جریان این نشست، برخی از معتمدان و ریش‌سفیدان به اظهارات مسئولان از جمله «علی کرد»، نماینده حوزه انتخابیه خاش و تفتان در مجلس، اعتراض کرده‌اند. به گفته آنها «علی کرد» پیش‌تر اعلام کرده بود که حدود ۷۰ درصد درآمد حاصل از استخراج معادن به حساب دولت واریز می‌شود، اما معترضان با اشاره به ماده ۱۴ قانون مرتبط با معادن، خواستار اعلام سهم واقعی استان و منطقه از این درآمدها شدند و پرسیدند که در طول سال‌های گذشته چه میزان از این منابع به توسعه منطقه و بهبود وضعیت زندگی مردم اختصاص یافته است.

بر اساس اظهارات مطرح‌شده در جلسه، ریش‌سفیدان اعلام کردند که درآمد معادن طلای تفتان طی سال‌های اخیر به ده‌ها هزار میلیارد تومان رسیده و طبق قانون، بخشی از این درآمد باید برای توسعه منطقه هزینه شود، اما تاکنون هیچ گزارش شفافی درباره میزان پرداختی به استان و محل هزینه‌کرد آن ارائه نشده است. آنان تأکید کردند که مردم آثار این درآمدها را در توسعه زیرساخت‌ها، اشتغال و بهبود شرایط زندگی مشاهده نکرده‌اند.

حاضران همچنین خواستار تشکیل کارگروهی متشکل از کارشناسان منتخب مردم و نمایندگان شرکت‌های بهره‌بردار، از جمله شرکت پارس‌تأمین، شدند تا میزان درآمد معادن، سهم قانونی منطقه و نحوه هزینه‌کرد آن به‌صورت شفاف بررسی شود. به گفته آنان، در برخی استان‌های دیگر سازوکارهایی برای بازگشت درآمد معادن به مناطق محل استخراج وجود دارد، اما در سیستان و بلوچستان چنین روند شفافی مشاهده نمی‌شود.

منابع رسانک افزوده‌اند که این جلسه به دلیل مدیریت ضعیف، برای دقایقی با تنش و مشاجره لفظی همراه شد. ریش‌سفیدان با تأکید بر مسئولیت خود در قبال مردم، خواستار پاسخگویی مسئولان شدند و پرسیدند که با وجود افزایش میزان استخراج طلای تفتان از حدود ۳۰ کیلوگرم به ۶۰ کیلوگرم در ماه، چه منفعتی نصیب مردم منطقه شده است. با این حال، مسئولان بدون ارائه پاسخ روشن به پرسش‌های مطرح‌شده، با اعلام فرارسیدن زمان نماز و ناهار، جلسه را به پایان رساندند.

این نشست در حالی برگزار شد که طی هفته‌های اخیر، اعتراضات مردمی نسبت به فعالیت معادن طلای تفتان، پیامدهای زیست‌محیطی، نبود سهم مردم از منافع اقتصادی و همچنین برخورد با شهروندان و هتک حرمت زنان بلوچ، ابعاد گسترده‌تری به خود گرفته و مطالبات برای شفافیت، پاسخگویی و رعایت حقوق بومیان منطقه همچنان ادامه دارد.

به گزارش رسانک، امروز دوشنبه ۱ تیرماه ۱۴۰۵، مدیرعامل شرکت توسعه معادن پارس تأمین و معدن طلای تفتان اعلام کرد که متوسط تولید ماهانه طلای این مجموعه در سه‌ماهه نخست سال جاری از مرز ۳۰ کیلوگرم عبور کرده و پیش‌بینی می‌شود روند افزایش تولید در ماه‌های آینده ادامه یابد. به گفته او، نرخ فعلی بهره‌برداری کارخانه به حدود ۳۵ کیلوگرم در ماه رسیده و این موضوع نشان‌دهنده نزدیک شدن به ظرفیت اسمی واحد تولیدی است.

محمدنبی نوری، مدیرعامل شرکت توسعه معادن پارس تأمین و معدن طلای تفتان، همچنین از برنامه افزایش ظرفیت تولید کارخانه از ۴۰ کیلوگرم به ۶۰ کیلوگرم در ماه تا پایان سال خبر داده و هدف‌گذاری سالانه این مجموعه را دستیابی به ۵۰۰ کیلوگرم طلا اعلام کرده است. او همچنین از مطالعات اولیه برای توسعه آتی با همکاری مشاوران خارجی و برنامه‌ریزی برای افزایش بلندمدت تولید تا پنج تن در سال خبر داده و گفته است در کنار آن، فعالیت‌های اکتشافی برای شناسایی محدوده‌های جدید معدنی در سیستان و بلوچستان در حال انجام است.

در حالی‌که مسئولان این پروژه از رشد تولید، توسعه ظرفیت و نقش‌آفرینی معدن تفتان به‌عنوان سخن می‌گویند، طی سال‌های اخیر اعتراضات متعددی از سوی مردم بلوچ و خصوصا ساکنان منطقه تفتان بابت استخراج این معادن که منجر به تخریب محیط زیست، آلودگی آب و هوا، از بین رفتن کشاورزی و دامداری و بروز بیماری‌های گوناگون از جمله سرطان؛ شده و در این میان مسئولان نه‌تنها توجهی به این اعتراضات نداشته‌اند بلکه برای بسیاری از فعالان مدنی و معترضان پرونده‌های قضایی تشکیل و برخی نیز بازداشت و زندانی شده‌اند.

به گزارش رسانک، روز چهارشنبه ۵ دی‌ ماه ۱۴۰۳، ویدئویی که توسط رسانه‌های حکومتی منتشر شده، نشان می‌دهد که “جواد ماهر”، مدیرعامل شرکت طلای صدر تفتان، اعلام کرده این شرکت قادر است سالانه ۵۰۰ کیلوگرم طلا و ۵۰۰ کیلوگرم نقره از معدن طلای تفتان استخراج کند.

وی همچنین مدعی شده است که ۹۵ درصد کارکنان این شرکت از نیروهای بومی منطقه هستند اما شواهد و گزارش‌های محلی حاکی از آن است که این ادعا نادرست بوده و شهروندان بلوچ تقریباً هیچ نقشی در استخدام این شرکت ندارند و نیروهای بومی بلوچ عملاً نادیده گرفته شده‌اند.

معدن طلای تفتان به‌عنوان یکی از بزرگترین معادن طلای منطقه، طی سال‌های اخیر به بخشی از کانون اعتراضات مردمی تبدیل شده است. اهالی منطقه تفتان بارها با اعتراض به فعالیت‌های استخراجی این معدن، نگرانی خود را نسبت به تخریب محیط زیست و بی‌توجهی به حقوق مردم منطقه اعلام کرده‌اند اما رژیم جمهوری اسلامی ایران نه تنها به این خواسته‌ها بی‌اعتنایی کرده، بلکه تعدادی از شهروندان بلوچ را بازداشت کرده و برای آنها پرونده‌سازی نموده است.

بلوچستان، با وجود برخورداری از منابع غنی معدنی و طبیعی یکی از محروم‌ترین مناطق است. سیاست‌های تبعیض‌آمیز جمهوری اسلامی ایران در قبال ملت بلوچ باعث شده است که این منطقه از حداقل زیرساخت‌های حمل‌ونقل، آموزشی، بهداشتی، توسعه‌ای و… بی‌بهره باشد. این در حالی است که پتانسیل‌های بالقوه این سرزمین می‌توانست در جهت رشد و آبادانی آن مورد استفاده قرار گیرد.

سیاست‌های رژیم جمهوری اسلامی در زمینه مدیریت منابع طبیعی بلوچستان و سرکوب اعتراضات مردمی، نه تنها توسعه پایدار این منطقه را به خطر انداخته، بلکه موجب افزایش محرومیت و نارضایتی عمومی شده است.

لازم به ذکر است که کارخانه طلای صدر تفتان متعلق به هلدینگ معدنی شستا و از زیر مجموعه‌های شرکت سرمایه‌گذاری صدر تامین با نماد تاصیکو است که با سرمایه‌گذاری ۵۵ میلیون دلاری با هدف تولید سالانه ۵۰۰ کیلو طلا در منطقه تفتان به بهره‌برداری رسیده است.

به گزارش رسانک، امروز سه‌شنبه ۱۷ مهر ماه ۱۴۰۳، بدنبال افزایش نگرانی مردم بلوچ و اهالی منطقه تفتان از استخراج بزرگترین معدن طلای خاورمیانه از این منطقه، معتمدان و سران طوایف شهرستان تفتان در مسجد مکی زاهدان با مولوی عبدالحمید، امام جمعه زاهدان دیدار و گفتگو کردند و‌خواستار اعتراض همگانی نسبت به این امر شدند.

در این جلسه یکی از شهروندان در گزارشی از وضعیت آغاز به کار شرکت استخراج کننده این معدن طلا گفت: چندین سال پیش که این افراد برای استخراج این معدن به منطقه آمده‌اند بدون اینکه اعلام کنند این معدن طلا است، قول داده‌اند که سی درصد سهم آن به مردم منطقه تعلق خواهد گرفت که اهالی منطقه نسبت به این مسئله اعتراض کرده‌اند.

وی ادامه می‌دهد: اکنون مشخص شده که این معدن “انفاق” است و به سرمایه ملی تعلق نمی‌گیرد و صاحب اصلی آن “آقازاده‌ها” هستند و کلیه درآمد و منافع آن به جیب این افراد می‌رود. این بدین معنا است که حتی نیم درصد هم به مردم نمی‌دهند. ما انتظار اینکه آنها معدن را استخراج و به ما مردم می‌دهند را نباید داشته باشیم زیرا آنها خود را برتر می‌دانند و در حال چپاول معدن هستند. برای حل این مسئله نیاز است که تجمع و تحصن اعتراضی از طرف همه مردم صورت بگیرد.

گفتنی است که روز جمعه ۱۳ مهر ماه ۱۴۰۳، مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، در خطبه‌های نماز زاهدان به مسئله استخراج معادن طلا در منطقه تفتان واکنش نشان داده و شرکت‌هایی که در حال استخراج معدن طلای تفتان هستند را متعلق به “آقازاده‌ها” نسبت داد بود که هیچ منفعتی به مردم استان بلوچستان و سیستان و منطقه نمی‌رسانند.

لازم به ذکر است که وی پیشتر نیز در ۴ اسفند ماه ۱۴۰۲، به دغدغه‌ها و اعتراضات ملت بلوچ پیرامون استخراج معدن طلا از کوه تفتان اشاره کرده و گفته بود که “این فقط خواستۀ مردم تفتان نیست، بلکه خواستۀ تمام مردم استان است که اگر در این منطقه خیری وجود دارد باید به همین مردمی که گرسنه هستند و برای این سرزمین کشته داده‌اند، برسد و برای مردم همین منطقه هزینه بشود. همچنین این استخراج نباید به محیط زیست ضربه بزند و آب‌های زیرزمینی را از بین ببرد و سبب کوچ مردم بشود.”

به گزارش رسانک، امروز یکشنبه ١۶ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، ده‌ها شهروند بلوچ از اهالی منطقه کوهپایه ای کوه تفتان به همراهی شماری از فعالان محیط زیست در شهرستان تفتان برای جلوگیری از استخراج یکی از بزرگترین معادن طلای بلوچستان تجمع اعتراضی برگزار کردند.

بر اساس این گزارش، مسئولان و شرکت استخراج کننده طلا بدون در نظر گرفتن شرایط محیط زیستی و همچنین زندگی مردم منطقه اقدام به جمع آوری تفاله های استخراج شده در نزدیکی محل سکونت شهروندان کرده و این امر که باعث تخریب قنات و زمین های مردم می‌شود موجب اعتراض این شهروندان شده است.

گفتنی است که پیشتر نیز این شهروندان برای جلوگیری از تخریب محیط زیست بکر و دست نخورده “بام بلوچستان” ( کوه تفتان) بیانیه ای صادر کرده و اعلام کرده بودند که اجازه نخواهند داد با تخریب محیط زیست این منطقه، زیبایی های تفتان را از بین ببرند.

لازم به ذکر است که روز جمعه ۴ اسفند ماه ۱۴۰۲، مولوی عبدالحمید نیز به دغدغه‌ها و اعتراضات ملت بلوچ پیرامون استخراج معدن طلا از کوه تفتان اشاره کرده و گفته بود که “این فقط خواستۀ مردم تفتان نیست، بلکه خواستۀ تمام مردم استان است که اگر در این منطقه خیری وجود دارد باید به همین مردمی که گرسنه هستند و برای این سرزمین کشته داده‌اند، برسد و برای مردم همین منطقه هزینه بشود. همچنین این استخراج نباید به محیط زیست ضربه بزند و آب‌های زیرزمینی را از بین ببرد و سبب کوچ مردم بشود.”

به گزارش رسانک، شرکت معدن طلای تفتان که مدتهاست در این منطقه فعالیت دارد و چندین بار اعتراضات مردم محلی را در پی داشته اقدام به قطع درختان این منطقه بکر کرده است.

بر اساس این گزارش، پیمانکاران معدن طلای تفتان بدون توجه به نگرانی های مردم محل و فعالین محیط زیست اقدام به حفاری و راه سازی در این منطقه بکر نموده و درختان کهن سال را در روستای بیداشتر خارستان قطع کرده اند.

تخریب محیط زیست بکر این منطقه و استخراج بزرگترین معدن طلا در اقلیم بلوچستان توسط هلدینگ سرمایه گذاری صدر در حالی انجام می‌شود که مردم منطقه در ٢۶ مهر، ٩ و ٣٠ آبان ماه ١۴٠١ در محل معدن و فرمانداری شهرستان تفتان تجمع اعتراضی انجام داده و مخالفت‌ خود را با استخراج این معدن طلا اعلام کرده‌اند.

به گزارش رسانک، شرکت معدن طلای تفتان که مدتهاست در این منطقه فعالیت دارد و چندین بار اعتراضات مردم محلی را در پی داشته اقدام به قطع درختان این منطقه بکر کرده است.

بر اساس این گزارش، پیمانکاران معدن طلای تفتان بدون توجه به نگرانی های مردم محل و فعالین محیط زیست اقدام به حفاری و راه سازی در این منطقه بکر نموده و درختان کهن سال را در روستای بیداشتر خارستان قطع کرده اند.

تخریب محیط زیست بکر این منطقه و استخراج بزرگترین معدن طلا در اقلیم بلوچستان توسط هلدینگ سرمایه گذاری صدر در حالی انجام می‌شود که مردم منطقه در ٢۶ مهر، ٩ و ٣٠ آبان ماه ١۴٠١ در محل معدن و فرمانداری شهرستان تفتان تجمع اعتراضی انجام داده و مخالفت‌ خود را با استخراج این معدن طلا اعلام کرده‌اند.

به گزارش رسانک، امروز جمعه ٢٣ دی ماه ۱۴۰۱ ، صدها شهروند بلوچ و فعال محیط زیست در شهرستان تفتان برای جلوگیری از استخراج یکی از بزرگترین معادن طلای بلوچستان تجمع اعتراضی برگزار کردند.

این شهروندان همچنین برای جلوگیری از تخریب محیط زیست بکر و دست نخورده “بام بلوچستان” ( کوه تفتان) بیانیه ای صادر کرده و اعلام کردند که اجازه نخواهند داد با تخریب محیط زیست این منطقه زیبایی های تفتان را از بین ببرند.

شرکت های وابسته به سپاه پاسداران در بسیاری از مناطق بلوچستان اقدام به استخراج معادن طلا کرده‌اند و سهم مردم بلوچ تحت حاکمیت جمهوری اسلامی، گلوله جنگی و اعدام بوده است.