به گزارش رسانک، روز گذشته ۱۸ بهمنماه ۱۴۰۴، خبرگزاری تسنیم، رسانه وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار گزارشی تحت عنوان «چرا مولوی عبدالحمید در پازل خبری شبکههای ضدایرانی قرار میگیرد؟» به سخنان اخیر مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهلسنت زاهدان، واکنش نشان داد؛ گزارشی که در آن تلاش شده با بازنمایی خاص از فضای مذهبی سیستان و بلوچستان، جایگاه او بهعنوان یکی از علمای برجسته اهلسنت، خارج از «بدنه غالب علما» تصویر شود و مواضع انتقادیاش در چارچوبی امنیتی و سیاسی تفسیر گردد.
در گزارش تسنیم، تمرکز اصلی بر بیانیهای مبهم و منسوب به «بیش از ۶۰۰ عالم اهلسنت سیستان و بلوچستان» قرار دارد؛ بیانیهای که صحت آن از سوی بسیاری از علما و ناظران رد شده است. این رسانه با برجستهسازی این بیانیه و معرفی آن بهعنوان نماینده «بدنه غالب علما»، کوشیده است فضایی دوگانه ترسیم کند که در آن، اکثریت علما در چارچوب «وحدت، امنیت و مقابله با تروریسم» تعریف میشوند و در مقابل، مولوی عبدالحمید بهعنوان چهرهای با «مسیر متفاوت» و جدا از این بدنه معرفی میشود.
در ادامه این گزارش، بدون طرح اتهام مستقیم، خطبهها و مواضع اخیر مولوی عبدالحمید بهگونهای روایت شده که «قابل مصادره توسط رسانههای معاند» توصیف میشود و از آن پیامدهای سیاسی و امنیتی استنباط میگردد. این شیوه روایت، به باور ناظران رسانهای، تلاشی برای انتقال مسئولیت بازتاب رسانهای سخنان انتقادی به شخص امام جمعه زاهدان است؛ رویکردی که او را از جایگاه یک مرجع دینی و منتقد اجتماعی، به عنصری مسئلهدار در «جنگ روایتها» سوق میدهد.
این فضاسازی در حالی صورت گرفته که مولوی عبدالحمید در خطبههای نماز جمعه ۱۷ بهمنماه، با تأکید بر مفهوم «استقلال علما»، بهطور ضمنی بیانیه منسوب به «۶۰۰ عالم اهلسنت» را رد کرده و تصریح کرده است که هیچ عالم دینی مستقلی نمیتواند از کشتار معترضان، سرکوب خشونتبار مردم و ریختهشدن خون شهروندان حمایت کند. او همراهی یا سکوت در برابر چنین وقایعی را در تعارض آشکار با اصول دینی و اخلاقی دانسته است.
بررسی محتوای گزارش تسنیم نشان میدهد که این رسانه با تکرار مفاهیمی چون «اکثریت قاطع علما»، «بدنه غالب اهلسنت» و «انسجام امنیتی»، در پی بازتعریف مفهوم استقلال علما در چارچوب همسویی با روایت رسمی حاکمیت است؛ چارچوبی که در آن، استقلال نه بهمعنای نقد قدرت، بلکه بهعنوان همراهی با ساختار حاکمیتی تعریف میشود و هر صدای منتقد مذهبی، در معرض برچسب «کمک ناخواسته به رسانههای معاند» قرار میگیرد.
منابع آگاه رسانهای معتقدند هدف اصلی چنین گزارشهایی، حذف فوری مولوی عبدالحمید نیست، بلکه هزینهسازی تدریجی برای مواضع انتقادی او و فرسایش مشروعیت اجتماعیاش است؛ روندی که با القای «فاصله از بدنه علما» و نسبتدادن پیامدهای امنیتی به خطبههای نماز جمعه زاهدان دنبال میشود.
مولوی عبدالحمید طی چهار دهه گذشته، صرفاً یک امام جمعه محلی نبوده و در ادبیات رسانهای، پژوهشی و حقوقبشری، بهعنوان یکی از اثرگذارترین چهرههای مذهبی اهلسنت ایران و رهبر معنوی بخش بزرگی از جامعه اهلسنت، بهویژه در بلوچستان، شناخته میشود. در گزارشهای بینالمللی نیز از او با عنوان «رهبر معنوی اهلسنت ایران» یاد شده و منابع مختلف بر نقش برجسته او در عرصه دینی و اجتماعی تأکید کردهاند؛ جایگاهی که بهنظر میرسد گزارش تسنیم میکوشد آن را بهتدریج در چارچوبی امنیتی بازتعریف و تضعیف کند.
Be the first to comment