به گزارش رسانک، در سال ۲۰۲۵، سوختبری همچنان یکی از پرخطرترین و در عین حال گستردهترین شیوههای امرار معاش برای بخش قابل توجهی از شهروندان بلوچ بوده است. این پدیده نه حاصل انتخاب آزادانه، بلکه نتیجه مستقیم فقر ساختاری، تبعیض مزمن، بیکاری گسترده و فقدان فرصتهای شغلی پایدار در بلوچستان است.
بر اساس دادههای مستند گردآوریشده، در مجموع در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۳۰۵ سوختبر کشته یا مجروح شدهاند. از میان این افراد، ۱۷۳ نفر جان خود را از دست دادهاند و ۱۳۲ نفر دیگر دچار جراحات جسمی شدهاند. این تلفات و آسیبها در نتیجه طیفی از حوادث و اقدامات مختلف، از جمله تیراندازی نیروهای نظامی، تعقیبوگریزهای پرخطر، حوادث و تصادفات جادهای، انفجار مین و آتشسوزی، غرقشدگی، تیراندازی افراد مسلح ناشناس و دیگر شرایط ناایمن مرتبط با فعالیت سوختبری رخ داده است.
بر اساس این دادهها، در سال ۲۰۲۵ دستکم ۲۱۱ سوختبر در نتیجه حوادث جادهای مرتبط با سوختبری کشته یا مجروح شدهاند. از میان این افراد، ۱۳۱ نفر جان خود را از دست دادهاند و ۸۰ نفر دچار جراحات جسمی شدهاند.
در سال ۲۰۲۵، در مجموع ۸۱ مورد حادثه مرتبط با اقدامات نیروهای نظامی علیه سوختبران ثبت شده که این اقدامات شامل نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران، پاکستان و افغانستان بوده است. از مجموع این موارد، ۷۲ مورد به نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران، ۶ مورد به نیروهای نظامی پاکستان در مناطق مرزی و ۳ مورد به نیروهای نظامی افغانستان منتسب بوده است.
در چارچوب این ۸۱ مورد، تیراندازی نیروهای نظامی یکی از مرگبارترین اشکال استفاده از زور بوده است. تیراندازی نیروهای نظامی ایران منجر به کشتهشدن ۲۴ نفر و مجروحشدن ۲۰ نفر شده است. همچنین تیراندازی نیروهای نظامی پاکستان به کشتهشدن ۳ نفر و مجروحشدن ۳ نفر دیگر انجامیده و تیراندازی نیروهای نظامی افغانستان نیز موجب کشتهشدن ۱ نفر و مجروحشدن ۲ نفر شده است. در نتیجه این تعقیبوگریزها، ۶ نفر جان باخته و ۸ نفر مجروح شدهاند. همچنین یکی از موارد مجروحیت ثبتشده در جریان تعقیبوگریز توسط قایق نیروهای دریابانی رخ داده است که در آمار مجروحان لحاظ شده است.
بر اساس اطلاعات مستند، در نتیجه انفجار این مینها ۳ سوختبر جان خود را از دست دادهاند و ۲ نفر دیگر مجروح شدهاند. در موارد دیگر، ضربوجرح سوختبران توسط نیروهای نظامی منجر به مجروحشدن ۹ نفر شده است. همچنین در سال ۲۰۲۵، دو نفر در پی فعالیت سوختبری دچار غرقشدگی شدهاند که یک مورد در رودخانه و یک مورد در دریا رخ داده و در مورد اخیر، پیکر فرد غرقشده پیدا نشده است. افزون بر این، ۸ مورد آتشسوزی مرتبط با سوختبری ثبت شده که در مجموع به کشتهشدن ۱ نفر و مجروحشدن ۷ نفر انجامیده است.
افزون بر موارد بالا، در سال ۲۰۲۵ مواردی از خشونت علیه سوختبران توسط افراد مسلح ناشناس یا سارقان نیز ثبت شده است. بر اساس دادههای مستند، در این چارچوب دستکم ۲ نفر کشته و ۱ نفر مجروح شدهاند.
در حوزه برخوردهای امنیتی و قضایی، در سال ۲۰۲۵ دستکم ۲۱۱ سوختبر بازداشت شدهاند. بر اساس اطلاعات موجود، چهار نفر از بازداشتشدگان در زمان بازداشت، پس از ضربوجرح توسط نیروهای نظامی، مجروح بودهاند که این افراد در آمار مجروحان نیز لحاظ شدهاند. افزون بر بازداشتها، مقامات قضایی از جمله، دادستان میناب اعلام کرده که برای ۱۶۶ نفر به اتهام قاچاق بیش از ۴۰۰ میلیون لیتر گازوئیل در بندر کلاهی کیفرخواست صادر شده و این افراد در صورت محکومیت با مجازاتهایی از جمله حبس، شلاق و جریمههای نقدی بسیار سنگین مواجه خواهند شد. همچنین به گفته دادستان میناب، پیشتر برای ۲۰ نفر دیگر در همین پرونده نیز کیفرخواست صادر شده بود. رئیس کل دادگستری استان کرمان نیز از صدور احکام سنگین برای ۱۵ متهم در پرونده موسوم به «قاچاق سوخت» در منطقه رودبارزمین (جنوب کرمان) خبر داده که مجموع محکومیت آنها به بیش از ۲۰۰ سال زندان، جزای نقدی و ضبط گسترده اموال منتهی شده است.
Be the first to comment