به گزارش رسانک، امروز ۸ مهرماه ۱۴۰۵، چهار سال از روزی که ملت بلوچ در شهر زاهدان شاهد یکی از خونین‌ترین سرکوب‌های تاریخ معاصر بود، می‌گذرد. آن روز، مردم پس از نماز جمعه در واکنش به تعرض جنسی به یک دختر نوجوان بلوچ در چابهار توسط «ابراهیم کوچکزایی»، فرمانده وقت انتظامی این شهرستان و همزمان با اعتراضات مردم ایران به کشته‌شدن «ژینا (مهسا) امینی» به خیابان آمدند. اما اعتراض مسالمت‌آمیز آنان با تیراندازی نیروهای نظامی و امنیتی پاسخ داده شد؛ تیراندازی که در اطراف مصلای بزرگ زاهدان، خیابان‌های اطراف و در نزدیکی کلانتری ۱۶، نمازگزاران، معترضان، رهگذران و حتی کودکانی را هدف قرار داد. روایت‌های ثبت‌شده از آن روز نشان می‌دهد که نیروهای مسلح از پشت‌بام‌ها و نقاط مختلف به سوی جمعیت شلیک کردند و صدها نفر نیز زخمی شدند.
جمعه خونین تنها به همان چند ساعت محدود نماند. پس از آن، مردم زاهدان به مدت سیزده ماه متوالی، هر جمعه با حضور در خیابان و برگزاری اعتراضات، ضمن گرامیداشت جان‌باختگان، خواستار روشن‌شدن حقیقت و پاسخگویی مسئولان شدند. این اعتراضات به یکی از ماندگارترین جلوه‌های ایستادگی مدنی مردم بلوچ تبدیل شد؛ مردمی که با وجود بازداشت، تهدید، تیراندازی و فشارهای امنیتی، نام و یاد قربانیان را زنده نگه داشتند. حتی در سالگردهای بعدی نیز حکومت با استقرار گسترده نیروهای امنیتی و برخورد با معترضان تلاش کرد از شکل‌گیری تجمعات جلوگیری کند، اما یاد جمعه خونین از فضای عمومی بلوچستان حذف نشد.
چهار سال بعد، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: چه کسانی دستور شلیک به مردم را صادر کردند و چه کسانی گلوله به سوی آنان شلیک کردند؟ در طول این سال‌ها، به جای آنکه پرونده‌ای شفاف و مستقل برای رسیدگی به کشتار و معرفی مسئولان آن شکل بگیرد، خانواده‌های جان‌باختگان و مجروحان با فشارها و محدودیت‌های مختلف روبه‌رو بوده‌اند. حتی در روایت رسمی و رسانه‌های نزدیک به حکومت نیز اصل استفاده از سلاح علیه معترضان در آن روز مورد دفاع قرار گرفته است. در مقابل، تحقیقات حقوق‌بشری و شهادت شاهدان، از تیراندازی گسترده به سوی جمعیتی سخن می‌گویند که بخش قابل توجهی از آنان نمازگزار و رهگذر بودند.
جمعه خونین برای ملت بلوچ فقط یک تاریخ در تقویم نیست؛ نام صدها انسان، خانواده‌های داغدار، کودکان و جوانانی است که زندگی‌شان در چند ساعت دگرگون شد. چهار سال گذشته، اما فراموشی اتفاق نیفتاده است. از زاهدان تا دیگر شهرهای بلوچستان، نام جان‌باختگان همچنان تکرار می‌شود و مطالبه حقیقت و عدالت همچنان زنده است. شاید حکومت بتواند یک خیابان را مسدود کند، یک تجمع را متفرق کند یا صدای خانواده‌ای را برای مدتی خاموش کند، اما نمی‌تواند حافظه مردمی را که آن روز را دیده و بهای آن را پرداخته‌اند، از بین ببرد؛ جمعه خونین زاهدان در حافظه ملت بلوچ و تاریخ بلوچستان باقی خواهد ماند.
Be the first to comment