به گزارش رسانک، امروز پنجشنبه ۹ بهمنماه ۱۴۰۴، در پی انتشار یادداشتی تحلیلی به قلم دکتر عبدالستار دوشوکی (مرکز مطالعات بلوچستان ـ لندن) درباره بیانیه منسوب به حدود ۶۰۰ تن از علمای اهلسنت در حمایت از علی خامنهای، مولوی عبدالرحمن ملازهی، امام جمعه چابهار، با صدور بیانیهای رسمی، هرگونه صدور یا امضای چنین متنی از سوی خود را قاطعانه تکذیب کرد.
یادداشت منتشرشده در رسانک، تحلیلی انتقادی بود که بر اساس خبری شکل گرفته بود که پیشتر توسط رسانههای رسمی جمهوری اسلامی از جمله خبرگزاریهای مهر و تسنیم منتشر شده بود. خبرگزاری تسنیم این بیانیه را با ذکر نام «مولوی عبدالرحمن ملازهی» و بسیاری دیگر از روحانیون و همراه با تصاویر قدیمی دیدار برخی علمای اهلسنت با علی خامنهای منتشر کرده است؛ تصاویری آرشیوی که مربوط به سالهای گذشته بوده و هیچ ارتباط مستقیمی با وقایع اخیر ندارد، اما در بستر اعتراضات و سرکوبهای هفتههای اخیر بازنشر شده است.
بررسیهای رسانک نشان میدهد همین شیوه انتشار، باعث شده بخشی از افکار عمومی تصور کنند بیانیه مورد اشاره به همان دیدارهای قدیمی مربوط است، در حالی که تاریخ انتشار بیانیه منسوب، چهارشنبه ۸ بهمنماه ۱۴۰۴ و پس از وقایع خونین اخیر بوده است. بنابراین، منشأ اصلی این نسبتدهی، رسانههای حکومتی بودهاند و انتقاد در وهله نخست باید متوجه همان منابع باشد، نه صرفاً رسانههایی که بر اساس آن اخبار رسمی گزارش یا تحلیل منتشر کردهاند.
خبرگزاری رسانک پس از انتشار تکذیبیه رسمی مولوی عبدالرحمن ملازهی، خود را موظف دانسته است که این ادعای دفتر وی را منتشر کند. این اقدام در چارچوب اصول حرفهای رسانهای و امانتداری خبری انجام شده و به معنای تکمیل روایت برای مخاطب و نه نادیدهگرفتن خبر اولیه میباشد.
در بیانیه دفتر مولوی عبدالرحمن آمده است: «بدینوسیله بهصورت قاطع اعلام میگردد این خبر کاملاً بیاساس و فاقد صحت بوده و شیخالحدیث مولانا عبدالرحمن چابهاری هیچگونه بیانیهای در این خصوص صادر نکردهاند و اساساً از انتشار چنین خبری بیاطلاع میباشند. همچنین دفتر شیخالحدیث، این ادعا را صراحتاً تکذیب نموده و تأکید مینماید که هیچگونه موضعگیری، حمایت یا بیانیهای از سوی ایشان در ارتباط با مسائل سیاسی و حاکمیتی منتشر نشده است.»
در عین حال، محتوای تکذیبیه قابل تأمل است. این بیانیه صرفاً صدور یا امضای متن منسوب را رد میکند و هیچ موضعگیری روشنی درباره اصل وقایع، از جمله سرکوب، کشتار معترضان و شرایط بحرانی جامعه در جریان اعتراضات اخیر ارائه نمیدهد. به این معنا، تکذیب صورتگرفته بیشتر یک فاصلهگذاری شکلی و حقوقی است تا موضعگیری اخلاقی یا اجتماعی. آنچه در متن تکذیبیه امام جمعه چابهار آمده نشان میدهد که وی بدون اشاره به رسانههای حکومتی و درخواست پیگیری این ادعای آنها را رد کرده است.
بر اساس تجربهها و بررسیهای رسانهای، در مقاطع بحرانی بهویژه پس از اعتراضات سراسری، رسانههای حکومتی بارها با اهداف تبلیغاتی اقدام به انتشار بیانیههایی با نام برخی مولویها و علمای اهلسنت کردهاند؛ در حالی که در موارد متعدد، افراد نامبرده یا از این بیانیهها بیاطلاع بودهاند یا بعداً آن را تکذیب کردهاند. این روند بیش از آنکه نشانه اجماع باشد، تلاشی برای مشروعیتسازی در شرایط بحران سیاسی است.
انتشار همزمان خبر اولیه و تکذیبیه رسمی، بخشی از کار حرفهای رسانه است؛ کاری که امکان قضاوت آگاهانه را برای مخاطب فراهم میکند و تصویر کاملتری از واقعیت ارائه میدهد.
اولین نفری باشید که دیدگاه مینویسد