به گزارش رسانک، اجرای مجازات اعدام یکی از جدیترین و غیرقابل بازگشتترین اشکال نقض حق حیات است که در سال ۲۰۲۵ نیز همچنان بهعنوان یکی از نگرانیهای اصلی حقوق بشری در بلوچستان باقی مانده است. مستندسازیهای انجامشده نشان میدهد که شهروندان بلوچ سهم قابل توجهی از اجرای احکام اعدام در ایران را به خود اختصاص دادهاند؛ امری که پرسشهای جدی درباره تبعیض ساختاری، دسترسی نابرابر به دادرسی عادلانه و استفاده گسترده از مجازات مرگ را مطرح میکند.
بر اساس دادههای گردآوریشده و احرازشده، در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف در ایران ثبت شده است. از نظر محل اجرای حکم، زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام اعدام زندانیان بلوچ را به خود اختصاص داده است. پس از آن، زندان بیرجند با ۱۶ مورد و زندان مشهد با ۱۴ مورد در رتبههای بعدی قرار دارند.
از نظر نوع اتهامات، از میان ۱۳۷ اعدام ثبتشده، ۹۴ نفر (حدود ۶۸٫۶ درصد) با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر اعدام شدهاند. همچنین ۳۶ نفر (حدود ۲۶٫۳ درصد) به اتهام قتل، ۴ نفر (حدود ۲٫۹ درصد) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (حدود ۱٫۵ درصد) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (حدود ۰٫۷ درصد) با اتهامی نامشخص اعدام شدهاند.
بررسی توزیع زمانی اجرای احکام اعدام در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که ماه اپریل با ثبت ۳۲ مورد اعدام، مرگبارترین ماه سال بوده است. پس از آن، ماه می با ۲۰ مورد و ماه سپتامبر با ۱۵ مورد، بیشترین تعداد اجرای حکم اعدام را در میان ماههای سال به خود اختصاص دادهاند.
در میان اعدامشدگان، دستکم یک نفر کودکمجرم بوده است؛ فردی که در زمان بازداشت زیر ۱۸ سال سن داشته و پس از سالها نگهداری در زندان، حکم اعدام او اجرا شده است. اجرای حکم اعدام علیه افرادی که در زمان ارتکاب جرم کودک محسوب میشوند، نقض صریح تعهدات بینالمللی ایران، از جمله کنوانسیون حقوق کودک، بهشمار میرود.
همچنین، گزارشها نشان میدهد که دستکم سه نفر از زندانیان اعدامشده، بدون اطلاع قبلی و بدون امکان ملاقات آخر با خانوادههای خود اعدام شدهاند. این رویه، علاوه بر نقض حقوق زندانیان و خانوادههای آنان، با استانداردهای بینالمللی حقوق بشر در زمینه رفتار انسانی با محکومان به مرگ در تضاد آشکار قرار دارد.
در میان افراد اعدامشده، دستکم دو نفر از شهروندان بلوچ فاقد شناسنامه و مدارک هویتی رسمی بودهاند. فقدان مدارک هویتی، خود یکی از مصادیق محرومیت ساختاری و نقض حقوق بنیادین شهروندی است که این افراد را در برابر نقضهای گستردهتر، از جمله نقض حق دادرسی عادلانه و حق حیات، آسیبپذیرتر کرده است.
مقایسه آماری با سال پیش از آن نشان میدهد که شمار اعدام زندانیان بلوچ در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است. در حالی که در سال ۲۰۲۴ دستکم ۱۱۱ مورد اعدام ثبت شده بود، این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۱۳۷ مورد رسیده است که بیانگر افزایشی معادل حدود ۲۳٫۴ درصد در اجرای احکام اعدام علیه شهروندان بلوچ طی یک سال است. این روند افزایشی، در کنار الگوهای مستندسازیشده نقض دادرسی عادلانه، نگرانیهای جدی درباره تداوم استفاده گسترده از مجازات اعدام و پیامدهای آن برای حقوق بشر در بلوچستان ایجاد میکند.
اولین نفری باشید که دیدگاه مینویسد