به گزارش رسانک، امروز پنجشنبه ۲۰ آذر ماه ۱۴۰۴، در ادامه تصرف هزاران هکتار از زمین‌های مردم بشکرد (بشاگرد) در منطقه گیاوان زمین، شرکت ماهان وابسته به سپاه پاسداران بدون در نظر گرفتن ارزش تاریخی و زیست‌محیطی درختان کهنسال این منطقه اقدام به قطع گسترده آن‌ها برای کشت نخل خرمای «مجول» کرده است؛ اقدامی که اعتراض و ناراحتی جدی مردم منطقه را در پی داشته و باعث تخریب بخش مهمی از تاریخ و هویت طبیعی این شهرستان شده است.

به گفته منابع رسانک، در منطقه بشاگرد، درخت‌هایی که شرکت ماهان در حال قطع آن‌هاست سه گونه مهم و بسیار قدیمی شامل «کهور»، «گز» و «چِش (چیش)» هستند؛ درختانی که نه‌تنها قدمت چندصدساله دارند، بلکه شریان اصلی زیست‌بوم جنوب بلوچستان و مناطق گیاوان‌زمین و رودبارزمین به شمار می‌روند و به دلیل سازگاری با اقلیم کم‌آب، نقش اساسی در جلوگیری از ریزگردها و فرسایش خاک دارند. با وجود ارزش اکولوژیک و تاریخی این گونه‌ها، شرکت ماهان بدون هیچ توجهی به این ویژگی‌ها اقدام به نابودی آن‌ها کرده و همین موضوع نگرانی و خشم مردم را افزایش داده است.

ویدئوی دریافتی نشان می‌دهد که حتی راننده بلدوزری که برای اجرای این پروژه به کار گرفته شده، در حالی که اشک می‌ریزد می‌گوید مجبور به اجرای دستور است و امکان مخالفت ندارد؛ صحنه‌ای که عمق بی‌رحمی تصمیم‌ها و بی‌توجهی کامل مجریان طرح به ارزش این درختان را آشکار می‌کند.

منابع افزوده‌اند: در ادامه همین روند تخریبی، تصرف منابع آبی منطقه نیز به سود شرکت ماهان صورت گرفته است. سدهای جگین و استقلال که نقش حیاتی در تأمین آب منطقه دارند، عملاً در اختیار این مجموعه قرار گرفته و آب آن‌ها برای مصارف و منافع این شرکت استفاده می‌شود. در پروژه‌های این شرکت، بیشتر نیروهای کارگری از اتباع افغانستان و پاکستان و عمدتاً شیعه به‌کار گرفته می‌شوند و سهم مردم محلی تنها به چند جایگاه نگهبانی یا رانندگی محدود شده است؛ وضعیتی که نارضایتی را افزایش داده و نشان می‌دهد شرکت ماهان نه‌تنها زمین‌ها و آب مردم را گرفته، بلکه فرصت‌های شغلی منطقه را نیز از آن‌ها سلب کرده است.

لازم به ذکر است که در سال‌های اخیر، شرکت ماهان همان الگوی تخریبی‌ را که پیش‌تر در شهرستان دشتیاری دنبال می‌کرد، به منطقه گیاوان زمین و امتداد سواحل بلوچستان منتقل کرده و با بهانه کاشت خرمای مجول هزاران هکتار از اراضی مردم را تصرف کرده است. این اقدامات بدون هیچ‌گونه ارزیابی درباره ارزش تاریخی، قدمت و نقش اکولوژیک این درختان انجام شده و موجب آسیب جدی به محیط زیست، منابع طبیعی و ساختار بومی منطقه شده است.

به گزارش رسانک، امروز شنبه ۱۵ آذر ماه ۱۴۰۴، ویدئوی دریافتی نشان می‌دهد که انفجارهای مداوم معدن‌کاوان در ارتفاعات کوهستانی تفتان همچنان ادامه دارد؛ انفجارهایی که طی ماه‌های اخیر با لرزش‌های پی‌درپی زمین، آلودگی شدید هوا، تخریب خاک و از بین رفتن پوشش گیاهی، حیات زیستی منطقه را در آستانه فروپاشی کامل قرار داده و به گفته منابع محلی آرامش و سلامت زیستی هزاران خانواده ساکن دامنه‌های مادپَتی و تفتان را تهدید می‌کند.

منابع رسانک گفته‌اند: فعالیت دستگاه‌های غول‌پیکر معدن‌کاوی باعث شده است چشمه‌ها، قنوات، آبخوان‌ها و منابع آب آشامیدنی در معرض خشک‌شدن و آلودگی شدید قرار گیرند و مراتع سنتی که محل چرای دام مردم منطقه بوده، تقریباً به‌طور کامل تخریب شود. ساکنان می‌گویند آثار این فعالیت‌ها تنها به منابع آب محدود نیست و حیات‌وحش، پرندگان مهاجر، گیاهان دارویی و ذخایر ژنتیکی منطقه نیز با سرعتی نگران‌کننده رو به نابودی رفته‌اند.

گستره این تخریب‌ها موجب شده قطب کشاورزی، دامداری، گردشگری و بوم‌گردی تفتان در وضعیتی بحرانی قرار گیرد و منطقه‌ای که به‌عنوان یکی از زیباترین مقاصد طبیعت‌گردی و کوهنوردی شناخته می‌شود، به فضایی ناآرام و غیرقابل زیست تبدیل شود. مردم منطقه می‌گویند ادامه این روند آرامش، سلامت روانی و امنیت زیستی جامعه را به شکلی بی‌سابقه تحت تأثیر قرار داده و نگرانی عمیقی در میان کشاورزان، دامداران و خانواده‌های ساکن حوزه آبریز تفتان شکل گرفته است.

این شرایط در حالی ادامه دارد که بی‌توجهی و سکوت مسئولان سبب شده فعالیت‌های مخرب معدن‌کاوی طلا روزبه‌روز گسترده‌تر شود و پیامدهای آن، از نابودی منابع طبیعی تا تهدید مستقیم زندگی هزاران خانواده، چهره منطقه را به‌طور کامل دگرگون کند؛ وضعیتی که اگر ادامه یابد، آسیب‌های آن جبران‌ناپذیر خواهد بود و آینده زیست‌محیطی تفتان و دامنه‌های مادپتی را در سراشیبی نابودی قرار می‌دهد.

به گزارش رسانک، امروز پنجشنبه ۲۹ آبان ماه ۱۴۰۴، شهروندان ساکن روستاهای اطراف منطقه کوهستانی گوریچی در شهرستان بشکرد (بشاگرد) از مشاهده یک توله پلنگ با وضعیت سلامت نامناسب خبر داده و این موضوع را به اداره حفاظت محیط زیست شهرستان اطلاع دادند. تیم اعزامی پس از حضور در محل و مشاهده وضعیت وخیم حیوان، آن را که بسیار ضعیف، بی‌حال و با علائم حیاتی ناپایدار بود، بدون نیاز به بیهوشی زنده‌گیری کرده و برای درمان اضطراری به مرکز شهرستان منتقل کردند، اما توله پلنگ که سن آن بین چهار تا شش ماه برآورد شده بود، جان خود را از دست داد.

ضعف شدید، بی‌آبی و کم‌وزنی حیوان نشان‌دهنده احتمال جدایی زودهنگام آن از مادر بوده است؛ موضوعی که با توجه به وابستگی کامل توله پلنگ‌ها تا حدود هجده‌ماهگی به مادر، می‌تواند به‌سرعت منجر به تحلیل جسمی و مرگ شود. لاشه این حیوان برای تعیین دقیق علت مرگ به بندرعباس ارسال شده است.

ارتفاعات بشاگرد و مناطق کوهستانی منطقه گیاوان‌زمین (شهرستان‌های شرقی هرمزگان) از زیستگاه‌های مهم پلنگ بلوچستانی به شمار می‌روند؛ گونه‌ای ارزشمند و در معرض خطر انقراض که کاهش طعمه، خشکسالی و تخریب زیستگاه‌ها حیات آن را با تهدیدهای جدی روبه‌رو کرده است و بی‌توجهی به حفاظت از این زیستگاه‌ها پیامدهای جبران‌ناپذیری برای تنوع زیستی منطقه به همراه دارد.

به گزارش رسانک، امروز سه‌شنبه ۱۵ مهر ماه ۱۴۰۴، در پی گزارش‌های مردمی مبنی بر مشاهده یک سر تمساح بلوچستانی سرگردان در اطراف مناطق مسکونی روستای درگس از توابع بخش باهوکلات شهرستان دشتیاری، نیروهای محیط‌بان شهرستان دشتیاری به محل اعزام شدند.

به گفته منابع، پس از بررسی وضعیت منطقه و با همکاری اهالی روستا، تمساح زنده‌گیری شد. این تمساح که از نوع پوزه‌کوتاه و دارای جنسیت ماده بوده، طول بدنش ۲۲۵ سانتی‌متر اندازه‌گیری شده است.

این حیوان پس از تیمار و ثبت اطلاعات بیومتریک، با کمک نیروهای منابع طبیعی به ایستگاه تحقیقاتی «ریکوکش» در دشتیاری منتقل شد تا در شرایط ایمن و حفاظت‌شده نگهداری شود.

منطقه دشتیاری به‌دلیل برخورداری از رودخانه‌ها و زیستگاه‌های طبیعی مانند رود باهوکلات، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های تمساح در بلوچستان به‌شمار می‌رود، اما خشکسالی، کمبود منابع آبی و دخالت‌های انسانی در زیستگاه‌ها، تهدیدی جدی برای بقای این گونه ارزشمند محسوب می‌شود.

به گزارش رسانک، امروز جمعه ۷ شهریور ماه ۱۴۰۴، ویدئوی دریافتی نشان می‌دهد که در منطقه خارستان کلاهور (زیلگ ماری) واقع در منطقه لادیز و تفتان میرجاوه برخی افراد برای به‌دست آوردن آدامس کوهی به بوته‌ها و درختان بنه ضربه می‌زنند و با آسیب‌زدن به تنه و شاخه‌ها باعث خشک شدن آن‌ها می‌شوند. پس از خشک شدن، این افراد چوب درختان را جمع‌آوری کرده و به تجارت می‌پردازند که این اقدام منجر به نابودی پوشش گیاهی منطقه می‌شود.

بر اساس این ویدئو، این اقدام نادرست علاوه بر آسیب جدی به محیط زیست، تهدیدی برای بقا و سلامت درختان بنه به شمار می‌آید. مردم محلی خواستار جلوگیری از چنین اقدامات مخربی شده‌اند و تأکید دارند که نباید اجازه داد عده‌ای سودجو منابع طبیعی منطقه را نابود کنند.

محیط زیست این نواحی از یک سو به دلیل فعالیت‌های معدنی شرکت‌های وابسته به سپاه در تفتان با تخریب گسترده روبه‌روست و از سوی دیگر بی‌توجهی مسئولان و سودجویی برخی افراد، شرایط را برای نابودی پوشش گیاهی و جنگلی منطقه بیش از پیش فراهم کرده است.

به گزارش رسانک، امروز پنجشنبه ۶ شهریور ماه ۱۴۰۴، درختان گز و کهیر، که نقش شریان‌های تنفسی برای مناطق دارای ریزگرد و گردوغبار دارند، به‌طور گسترده و قاچاقی توسط افرادی از استان هرمزگان قطع می‌شوند، اما مسئولان شهرستان کنارک تاکنون سکوت اختیار کرده‌اند. گروهی سودجو و فاقد مجوز قانونی با استفاده از نفوذ اداری و پارتی‌بازی طی دو سال گذشته، روزانه هزاران درخت را با اره‌های برقی قطع و با کامیون به استان‌های دیگر منتقل می‌کنند.

به گفته منابع رسانک، این افراد تمامی انواع درختان گز، کهیر و کنار را خصوصا در بخش کهیر واقع در شهرستان کنارک هدف قرار داده‌اند و اعتراضات مردمی تنها موجب توقف موقت فعالیت‌شان در برخی مواقع شده است. تاکنون هیچ برخورد قانونی پایدار با عاملان این قاچاق گسترده توسط مسئولان منابع طبیعی و محیط زیست و همچنین سایر نهادهای حکومتی از جمله فرمانداری و بخشداری صورت نگرفته است.

مردم و فعالان محیط زیست خواستار ورود فوری نهادهای ذی‌ربط از جمله دادستانی، فرمانداری، سازمان منابع طبیعی و محیط زیست هستند تا ضمن توقف فعالیت‌های غیرمجاز، با عاملان قطع و قاچاق درختان برخورد قانونی شده و شریان‌های تنفسی مناطق تحت حفاظت قرار گیرد.

به‌ گزارش رسانک، امروز سه‌شنبه ۲۸ مرداد ماه ۱۴۰۴، ویدئویی از سوی «شهرام هوتی»، محیط‌بان و فعال محیط‌ زیست بلوچ منتشر شده که در آن نسبت به وضعیت بحرانی حیات وحش بلوچستان و بی‌توجهی مسئولان هشدار داده است. او با ابراز نگرانی می‌گوید که نبود نیروی انسانی کافی و وسعت زیاد مناطق طبیعی باعث شده که شکارچیان و تخریب‌کنندگان طبیعت دست بالا را داشته باشند و زیستگاه‌های حیوانات به قتلگاه آنان تبدیل شود.

شهرام هوتی در این ویدئو تأکید می‌کند مناطقی که باید امن‌ترین پناهگاه برای گونه‌هایی همچون قوچ و جبیر باشند، به دلیل صعب‌العبور بودن به محل استقرار شکارچیان بدل شده و همواره صحنه‌های دردناکی از تکه‌پاره شدن حیوانات زبان‌بسته بر جای می‌ماند. او تأکید کرده است که تا زمانی که مردم محلی خود را دلسوز طبیعت ندانند و از شکار حیوانات دست نکشند، هیچ اقدام حفاظتی موفق نخواهد بود.

بلوچستان زیستگاه گونه‌های نادر و در خطر انقراضی چون پلنگ بلوچستانی، خرس سیاه بلوچی (مَم)، گاندو (تمساح) و پرنده هوبره است. همچنین گونه‌های کم‌نظیری مانند گربه شنی در این منطقه زندگی می‌کنند. اما این تنوع زیستی بی‌نظیر به دلیل شکار بی‌رویه، قاچاق حیات‌وحش، توسعه‌های ناپایدار و تغییرات اقلیمی به شدت آسیب دیده است.

خشکسالی‌های پی‌درپی و بحران کم‌آبی، تالاب‌هایی مانند هامون و جازموریان را خشک کرده و چرخه طبیعی زندگی را مختل ساخته است. در کنار آن، پروژه‌های انتقال آب از منابع طبیعی بلوچستان به استان‌های دیگر از جمله اصفهان، استخراج معادن، فشار مضاعفی بر محیط‌زیست وارد کرده و زیستگاه بسیاری از حیوانات را نابود کرده است.

با وجود ایجاد مناطق حفاظت‌شده، شکارممنوع و پناهگاه‌های حیات وحش در بلوچستان، کمبود امکانات، نبود نیروهای کافی و بی‌توجهی مسئولان باعث شده که شرایط حفاظتی ناکارآمد باشد. به گفته کارشناسان، تنها همکاری و آگاهی مردم محلی می‌تواند به عنوان یک راهکار پایدار، جلوی این روند ویرانگر را بگیرد.

وضعیت امروز حیات وحش بلوچستان نشان می‌دهد که اگر بی‌توجهی و شکار بی‌رویه ادامه یابد، بسیاری از گونه‌های ارزشمند این منطقه در آینده‌ای نزدیک نابود خواهند شد. این هشدار شهرام هوتی نه تنها صدای یک محیط‌بان، بلکه انعکاس فریاد طبیعت بلوچستان است که نیازمند توجه و اقدام فوری است.

به گزارش رسانک، روز گذشته ۱۸ تیر ماه ۱۴۰۴، بارندگی‌های ناشی از جریان مونسون و بالا آمدن سطح رودخانه سرباز موجب جاری شدن سیلابی سهمگین در محدوده روستای مچمیتگ از توابع شهرستان سرباز شد که به‌دنبال آن بخش‌هایی از زمین‌های کشاورزی، باغ‌ها و نخلستان‌های این روستا تخریب شده و در مواردی به‌طور کامل به درون رودخانه کشیده شده‌اند. به گفته منابع رسانک، سیل شب گذشته بخش‌های غربی این روستا را درگیر کرده و نخل‌های زیادی را از ریشه انداخته و با خود برده است.

در نبود سیل‌بند در این منطقه، بارش‌های فصلی هرساله زمین‌های اهالی را تهدید می‌کند. مردم مچمیتگ که اغلب از راه کشاورزی و بهره‌برداری از همین نخلستان‌ها امرار معاش می‌کنند، نسبت به ادامه این وضعیت ابراز نگرانی کرده‌اند. آنان می‌گویند بارها خواستار تکمیل و ساخت سیل‌بند شده‌اند، اما مسئولان هیچ‌گونه اقدام موثری انجام نداده‌اند و وضعیت فعلی نتیجه بی‌توجهی طولانی‌مدت به مطالبات مردم این روستا است.

پیشتر یکی از اهالی روستا در گفت‌وگو با رسانک گفته است: «با دیدن ابرهای بارانی، هم خوشحال می‌شویم هم نگران؛ چون با آمدن سیل دیگر چیزی برای ما باقی نمی‌ماند. نخل‌ها، باغ‌ها و زمین‌هایی که با زحمت زیاد ساخته‌ایم، همین‌طور از بین می‌رود چون سیل‌بند نصفه‌کاره مانده و هیچ‌کس کاری نمی‌کند.»

گفتنی است که زمین‌های کشاورزی و نخلستان‌های مچمیتگ نه‌تنها پایه اقتصادی مردم بلکه بخشی از هویت جمعی آنان هستند و خطر نابودی کامل این منابع، پیامدهایی جبران‌ناپذیر برای زندگی کشاورزان به همراه دارد.

به گزارش رسانک، کمبود منابع آبی و هوای گرم بلوچستان یکی از چالش‌های جدی زیست‌محیطی این منطقه است که تاثیرات عمیقی بر زندگی انسان‌ها، حیوانات و پرندگان دارد. در ماه‌های گرم سال، دمای هوا به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد و این امر موجب می‌شود منابع آبی کاهش یافته و زمین‌ها خشک‌تر شوند. گرمای شدید، همراه با کمبود بارش، شرایط سختی را برای همه موجودات زنده ایجاد می‌کند و چرخه طبیعی زندگی در این منطقه را دچار اختلال می‌سازد.

کمبود آب یکی از مهم‌ترین مشکلات زیستگاه‌های طبیعی بلوچستان است که حیوانات و پرندگان بومی را با خطر جدی مواجه کرده است. رودخانه‌ها و چشمه‌ها به مرور زمان خشک شده و منابع آب زیرزمینی نیز در حال کاهش است. این وضعیت سبب شده که بسیاری از گونه‌های جانوری برای پیدا کردن آب و غذا به مناطق جدید مهاجرت کنند یا در مواردی، جمعیت آن‌ها کاهش یابد. بدون دسترسی به آب کافی، حیوانات قادر به حفظ سلامت و بقا نیستند و این موضوع می‌تواند به انقراض گونه‌های نادر منجر شود.

بلوچستان زیستگاه گونه‌های نادر و بومی فراوانی است که بسیاری از آن‌ها در معرض تهدید قرار دارند. این گونه‌ها که بخش مهمی از تنوع زیستی منطقه را تشکیل می‌دهند، به دلیل تغییرات اقلیمی، تخریب زیستگاه‌ها و کمبود منابع حیاتی، آسیب‌پذیر شده‌اند. حمایت از این گونه‌ها نه تنها اهمیت زیست‌محیطی دارد، بلکه به حفظ تعادل اکوسیستم و بهره‌مندی انسان‌ها از منابع طبیعی نیز کمک می‌کند. حفاظت از این سرمایه‌های طبیعی نیازمند همکاری همگانی و توجه ویژه به شرایط زیست‌محیطی است.

مردم بلوچستان می‌توانند نقش مهمی در حفاظت از محیط زیست و گونه‌های جانوری ایفا کنند. یکی از راهکارهای ساده و مؤثر، تأمین آب و غذای مناسب برای پرندگان و حیوانات است. گذاشتن ظرف آب تازه و غذای مخصوص پرندگان مانند دانه‌های آفتابگردان، گندم، جو و تخم کدو در نقاط مختلف، می‌تواند به حفظ حیات این موجودات کمک کند. این اقدامات کوچک اما مستمر، به حفظ سرمایه‌های ملی بلوچستان کمک می‌کند و آینده‌ای بهتر و پایدارتر برای نسل‌های بعدی رقم می‌زند. محیط زیست بلوچستان، گنجینه‌ای است که نیازمند مراقبت و حمایت همه ماست.

رسانک/ یک شهروند با انتشار ویدئویی در فضای مجازی از شهروندان بلوچستان و سیستان درخواست می کند تا در فصل زاد و ولد از شکار حیوانات حیات وحش خودداری کنند و با عدم شکار بی رویه مانع انقراض این موجودات شوند.

شکار بی رویه می تواند اثرات مخربی بر جمعیت حیات وحش داشته باشد. بدون فصل شکار منظم یا معیارهای خاصی برای انتخاب حیواناتی که باید شکار شوند، احتمال دارد که یک گونه به دلیل کشته شدن تعداد بسیار زیاد آن، کاملا منقرض شود. تعادل طبیعی هر اکوسیستم به شدت به تعداد شکارچیان و طعمه ها و تعادل مناسب این دو بستگی دارد. اگر این تعادل حفظ نشود، کل اکوسیستم ممکن است به شدت مختل شود.