ابدلاه بلوچی 

ماتی زُبانا پرچا یک مزنێن ارزشتے هست؟

ماتی زُبان هما زبان اِنت که چه مات و پت و کهۆلا هێلیَ گرێن. 

پٹ و پۆل کارانی لێکه همش اِنت که چُکّ ماتئے لاپا  آییئے تئوارا اِشکنت و گۆن ماتئے زبانا پجّارۆکَ بیت.

وهدے که چکّ پێداکَ بیت گرێت، آییئے مات وتی زُبانا گۆن آییا هبرَ کنت. آ سهڑیت و دلگۆشَ بیت.   

وهد گوَازانَ بنت، چکّ مدام وتی ماتی زُبانا اِشکنت، دلگۆشَ داریت و آ زبانا پۆهَ بیت. مدان مدان گالرِد جۆڑَ کنت و یک گوَنڈێن وهدێئے تها هبر کنگا بنگێجَ کنت.

آ ماتی زبانا وتی مارشت و لۆٹان کرّ و گوَرئے مردمانی کرّا درانگازَ کنت.  

هما ماتی زبانا کندیت، گرێت و لئیبَ کنت؛ شئیتانی و مانجاییَ کنت. چه ماتی زبانئے راها وتی هم‌زبانێن مردمانی کرّا وتا اێمنَ زانت. نون زانت که منی ماتی زبان کجام اِنت، من کجام زبانئے واهند آن، منی دۆد و ربێدگ و پجّار کجام اَنت؟ آ چه اێوکیا درَ کئیت و رُدانَ بیت. نون گۆن چاگردئے مردمان رهوَتَ کنت. بے پگر کنگا هبرَ کنت، وتی سسّایان شرّێن دابێا درشانَ کنت و وهدے وانگئے اُمرا رسیت وانگا بُنگێجَ کنت. 

لهتێن بهتاوَرێن راجانی چکّان اے مۆهَ رسیت که وتی ماتی زبانا در برنت و وتی واهگان سر بنت، بله بژن اِنت که بازێن راجانی چکّ چه وتی ماتی زبانئے وانگ و در برگا زبهرَ بنت و درامدێن زبانانی وانگا بنگێجَ کننت و په آیان درستیگێن چیزّ نۆکَ بنت. بازێن وهدے بارت که آ دومی زبانا هێل بگرنت و وتی هم‌کلاسێن نۆکدربرانی کساسا وانگی چیزّان سرپد بنت. اشیئے سئوبا بازێنے چه وانگا دلپرۆشَ بنت و چه اشان بازێنے وانگا یلهَ کننت. 

ماتی زبان یک میراسے که هزاران سال گۆن انسانئے زندا همگرنچ بوتگ و وتارا چه هر دابێن نگێگێن جاوران گیشّێنتگ، پهرێزتگ و زندگ داشتگ. تۆرے اے زبانانی بازێن مردمے چه وتی بندری هنکێن و ڈێها دور هم بوتگ‌ و دگه کئومانی همساهگیا زندش گوازێنت، بله وتی زبانئے دلگۆشداری‌اِش کرتگ. په درور یهودیانی مسالا آورتَ کنێن که مان درانڈێهی و مزنێن وئیلان وتی زبانش پهازِت. 

بلۆچیا بتلے جننت که «هۆن چه گۆشتا جتا کنگَ نبیت.» اگن هۆنا چه گۆشتا جتا کنئے گڑا آ سهدارَ مریت. اگن ماتی زبان چه انسانا جتا کنگ بیت، آییئے راجی پجّار گار و بێگواهَ بیت.

یونسکوا سال 1999آ، 21 پروری «ماتی زبانئے میان‌اُستمانی رۆچ» نامێنت. تان ای وهدی دنیایا 60 هزار ماتی زبانا هبر کنگَ بیت. اے زبانانی 43 درسد گیمّران اَنت و آیانی گار و بێگواه بئیگئے ترس هست. اے په اشانی مردمان مزنێن تاوانے بوتَ کنت، چیّا که آیانی دۆد و ربێدگ و پجّار گۆن همے زبانان کڑی و همگرنچ اِنت.

هندوستانا کمّا کمّ 80 زبان هست و وانگجاهان وانێنگَ بنت. اۆدا انچێن گرنچے گندگَ نبیت. همے دابا سوییس اِنت. تۆرے سوییس کسانێن ملکے، بله اۆدا چار زبان وانێنگَ بیت و هچ دابێن اڑ و جنجالے نێستش.

ماتی زبانا وانگ، یکّے چه انسانئے بێهی هکّان اِنت و باید اِنت اێرانا هم وانگجاهان وانێنگ ببیت، بله تان اے وهدی سرکارا په گئیرِپارسێن زبانانی وانێنگا هچ گامگێجے نزرتگ. 

اگن اێرانا ڈنّ چه هاکمیتێن راجان، بزان ترک، بلۆچ، ترکمن، اَرَب و لُر اے بابتا تئوارے چست بکننت، گڑا سرکارئے بهتام همے بیت که آ لۆٹنت ملکا بپرۆشنت، پمێشکا په مردمانی لٹّ و کٹّ کنگ، بندیجاهان دئور دئیگ و تنتنا آیانی کُشگا لانچیت و پرواهَ نکنت.

چه ائول‌پهلئویا بگر تان مرۆچی اێرانئے هاکمێن سرکارانی جهد همے بوتگ که گۆن چۆنێن رپک و مندرے بلۆچی زبانا اێر بجننت و پشتا بدارنت، همے سئوبا بازێن بلۆچے په بلۆچی کنگا لجَّ کننت و پارسیئے لبزانی کاربندگ نون پهرے. اێرانا اگن کسے بلۆچی زبانا هبر بکنت ناوانندهے لێکگَ بیت. اێرانئے سرکارئے کۆشست همش انت که چۆنکا ملکئے زبان و دۆد و ربێدگان یکّێن درۆشما بکنت. چه اشیا آییئے بێهی مکسد راجانی گار و بێگواه کنگ اِنت.

عبدالله بلوچی

خانه ای به اسم بلوچستان ، که از او فقط یک اسم در جهان باقی مانده و آنهم برای آنها که تخم کینه و دشمنی در سینه دارند سنگینی میکند و تمام تلاششان را میکنند تا این اسم را نیز محو و نابود کنند.

صدای فرزندان بلوچستان باشیم که در خانه و جاده و کوهستان خونشان ارزان ریخته میشود ، صدای پدران بلوچی باشیم که برای یک تکه نان هر روز می میرند و زنده میشوند تا بتوانند شکم فرزندانشون را به اندک لقمه ای سیر کنند و یا اینکه در این کارزار ، طعمه شکارچیانی شوند که سوغاتی جز مرگ و وحشت برای بلوچستان به همراه نداشته اند. 

 صدای اعدامیانی باشیم که در سکوت خبری ، بخاطر اهداف شوم رژیم روزانه به جوخه دار سپرده می شوند و یا در نوبت اعدام هستند. 

آمده ایم تا صدای مادرانی باشیم که چراغ خانه هایشان توسط این رژیم برای همیشه خاموش گشته است و سوگ و درد این رنج،  وجود این مادران را نیز خاموش و سرد نموده. 

 صدای حسین ۱۳ ساله ، شیرمردی که در خردسالی به همه ما درس آزادگی داد و برای دادخواهی برادرانش و آزادی سرزمینش فریاد زد ، فریادی از درد و  رنج سرزمینش ، فریادی که خسته از نسل کشی در سرزمین مادریش بود ، سرزمینی که زبان و فرهنگش سالهاست مورد تجاوز بدخواهانش هست و منابعش در حال چپاول کردن ، فریادی که چنان رسا و بلند بود که به گوش همه جهانیان رسید. 

ما آمده ایم تا دنباله رو آن صدا باشیم و فریاد بزنیم که دیگر کافیست ، امروز دیگر بلوچستان سکوت نمیکند و شاهد پرپر شدنه فرزندانش در سکوت نخواهد بود. 

چون فهمید ایم که اگر ما سکوت کنیم یا فریاد بزنیم محکوم به مرگ و سرکوب هستیم ، چون جرم ما بلوچ بودن هست و سزای این جرم در این رژیم جز مرگ نیست. 

آمده ایم تا همصدا با بلوچستان باشیم و فریاد مظلومیتشان را به گوش جهانیان برسانیم.