رَسانک نیوز

یکشمبه ۱۹ آزر ۱۴۰۲، راسکئے شهرئے (ثبت احوالا) چه بلۆچی اسلی نامئے اێر کنگا که یک پت و ماتا لۆٹتگ بلۆچی اسیلێن نامے (بۆهێر: اِزّت والا) په وتی چُکّا اێر بکننت نمنّۆک بوتگ.

اے هالئے رِدا، اے چُکّئے پت و مات چه بازێن جُست گیریان که وتی چُکّئے ناما بۆهیر بکننت بله آیان اے نیمّۆن آورتگ که اے نام مئے سیستمئے تها نێست و چه آییئے نامئے زورگا دوریِش کُرتگ.

ثبت احوالئے ادارهئے پجارئے کاٹئے اَڈ نکنگ گۆن لهتێن گچێنێن بلۆچی نامان چه دێر وهد اِنت که اے کار بئیگا اِنت. ثبت احوالئے ادارهئے نمنّگ چُش اِنت که بازێنے چه چُکان پجارئے کاٹئے نێستیا چۆ بیت کنت که چه واکسنئے گِرَگا و بازێن دگه کاران پشت بکپنت.

گوشگی اِنت ثبت احوالئے اداره گۆن یک کتابے که دئولتئے نێمگا نام دئیگ بوتگ‌اَنت بس کبولِش کنت و آ دگه نامان که اے کتابئے تها نێست‌اَنت آ نامی گئیر کانونی نامانی تها هسابی کُرتگ‌اَنت.

دێمگیری و سیاسی و مزهبی گِند که اے کتابئے تها اێر کنگ بوتگ بازێنے چه بلۆچێن جهمنندان که لۆٹنٹ وتی دۆد و ربێدگئے درۆشما وتی چُکّانی سرا نام ببندنت مهرومی کُرتگ که اے کار هکوک بشرئے کئول نامهئے نمنّگ‌اِنت.

گوشگ ببیت که دنیائے تپاکێن جُنزئے چُکّانی هکوکئے کئول‌نامها ائولی بندا هپتمی مادهئے تها آتکگ: چُکّئے پێداگ بئیگ گۆن آییئے پێدایشا لکّگ بیت و بازێن هکّے چۆ نام و هلکئے پجّار و اگن بیت کنت آییئے پت و ماتئے پجّار و آیانی سرپرستیئے چێرا اێر کنگ ببیت.

به گزارش رسانک، روز یکشنبه ١٩ آذر ماه ۱۴۰۲، ثبت احوال شهرستان راسک از نامگذاری یک نوزاد که والدين آن قصد داشتند نام اصیل بلوچی “بوهیر” به معنای عزتمند برای فرزندشان انتخاب کنند، سر باز زد.

بر اساس این گزارش، والدين این نوزاد علیرغم پیگیری های مکرر به بهانه ثبت نبودن این اسم بلوچی در سیستم از سوی اداره ثبت احوال برای نامگذاری آن منع شده‌اند.

عدم صدور شناسنامه توسط ادارات ثبت احوال برای برخی نام های انتخابی امری مسبوق به سابقه است. ممانعت اداره ثبت احوال از صدور شناسنامه در شرایطی است که امکان دارد کودکان بدون مدارک هویتی با مشکلاتی در دریافت واکسن و … مواجه شوند.

گفتنی است که اداره ثبت احوال بر اساس کتابچه اسامی که توسط دولت تهیه می‌شود، اقدام کرده و تمامی اسامی که خارج از لیست درج شده در این کتاب باشد را اسامی غیرمجاز برمی‌شمارد.

محدودیت‌ها و بینش سیاسی و مذهبی اعمال شده در این کتاب عملا بسیاری از شهروندان مانند بلوچ ها را از نامگذاری کودکان خود بر اساس هویت‌های مذهبی، ملی و یا فرهنگی خود بر خلاف مقاوله‌نامه های‌حقوق بشری محروم می‌کند.

لازم به ذکر است که در بند ۱ ماده ۷ پیمان‌نامه حقوق کودک مجمع عمومی سازمان ملل متحد آمده است: «تولد کودک بلافاصله پس از به دنیا آمدن ثبت می‌شود و از حقوقی مانند حق داشتن نام، کسب تابعیت و در صورت امکان شناسایی والدین و قرار گرفتن تحت سرپرستی آنها برخوردار است.»

به گزارش رسانک، یک خانواده کوتاه قامت بلوچ در منطقه نصرت آباد زاهدان علیرغم سال‌ها پیگیری و تحمل هزینه‌های سنگین رفت و آمد و سایر خرج های اداری، همچنان در انتظار دریافت شناسنامه می‌باشد.

در کنار کوتاه قامتی و نداشتن شغل و کار مناسب، بی توجهی مسئولان ادارات ذیربط به نداشتن شناسنامه و انجام سریعتر این پروسه علیرغم تلاش ها و پیگیری های زیاد این خانواده، به مشکلات آنها افزوده است.

بر اساس این گزارش، آبا و اجداد این خانواده از قدیم الایام از عشایر منطقه نهبندان، زابل، نصرت آباد و زاهدان بوده‌اند که پس از انقلاب پدر خانواده به نام “شیراحمد نارویی” تصميم به یکجانشینی در نصرت آباد گرفته و از دهه شصت به بعد نیز درخواست صدور شناسنامه کرده است ولی نبود امکانات و بی تفاوتی مسئولان باعث شده تا با گذشت چندین دهه و علیرغم فراهم شدن برخی امکانات در زاهدان از جمله “تست دی ان ای” و غیره، همچنان بدون شناسنامه بمانند.

این در حالی است که اقوام درجه یک این خانواده اکثرأ در کارهای دولتی مانند معلمی مشغول به کار هستند که این خود نشان می دهد این خانواده بلوچ بوده و بدلیل عشایر بودن در قبل از دهه شصت نتوانسته اند که شناسنامه بگیرند.

لازم به ذکر است که اعضای این خانواده همه کارهای لازمه قانونی را انجام داده‌اند و مسئولان ذیربط همچنان در اعطای شناسنامه به آنها کوتاهی می‌کنند.

در شرایطی که آمار مبتلایان و فوتی های کرونا در استان بلوچستان و سیستان افزایش قابل توجهی در هفته های اخیر داشته، بسیاری از مردم بی شناسنامه که تاکنون آمار دقیقی در خصوص تعداد آن ها اعلام نشده است، از دریافت واکسن محروم مانده اند.

این افراد همچنین به دلیل محروم ماندن از بیمه درمانی اغلب به دلیل نداشتن توان مالی کافی از مراجعه به مراکز درمانی امتناع می کنند. علاوه بر این در استان بلوچستان و سیستان برخی از شهروندان به دلیل نبود مراکز درمانی در شهر و روستای خود، مسافت طولانی و ناهموار بودن راه‌ها برای مراجعه به مراکز درمانی، از دریافت واکسن کرونا و خدمات درمانی محروم مانده اند.

گفتنی است که آمار مشخصی از تعداد بی‌شناسنامه‌های بلوچستان وجود ندارد، اما در برخی ارزیابی‌ها تا ۱۰۰ هزار نفر عنوان شده‌ است که به‌ گفته نماینده پیشین شهر دُزاپ، ۳۰ درصد از این افراد در این شهر زندگی می‌کنند.

بی‌شناسنامه‌ها دغدغه‌شان فقط واکسن نیست. درمان‌های سنگین بیماری کرونا هم روی دوش‌شان سنگینی کرده و آزارشان می‌دهد. شناسنامه که نباشد، بیمه نیست و بیمه که نباشد، هزینه‌های درمان سر به فلک می‌گذارد.

پزشکان استانی می‌گویند کمترین هزینه برای درمان یک بیمار سرپایی کرونا، شامل یک دارو و سرم ساده حدود ۱۰۰ هزار تومان می‌شود.

بنا به‌گفته مدیرکل ثبت احوال استان بلوچستان و سیستان از سال ۹۲ تاکنون به پرونده بیش از ۹ هزار خانواده فاقد شناسنامه رسیدگی شده که نتیجه آن صدور حدود ۳۰ هزار شناسنامه برای تعدادی از آنهاست. در این میان بیش از هزار و ۵۰۰ پرونده رد تابعیت شده‌اند. در سال ۹۹ نیز ۸۰۳ خانواده متقاضی در کمیسیون فاقدان شناسنامه استان پرونده باز کردند که ۲ هزار نفر از آنها موفق به دریافت شناسنامه شده و تابعیت مربوط به ۳۱۱ پرونده نیز رد شده است. با وجود این همچنان تعداد زیادی از ساکنان حاشیه شهرها و روستاهای بلوچستان بی‌هویت مانده‌اند.

به گزارش رسانک، یک شهروند بلوچ اهل شهرستان واش (خاش) توسط نیروهای نظامی و امنیتی در شهرستان واش بازداشت و به آن سوی مرز افغانستان فرستاده شده است.

در ویدئویی که بدست مجموعه رَسانْک رسیده این شهروند توضیح می‌دهد که وی را در مقابل بیمارستان شهرستان واش دستگیر و سپس رد مرز کرده اند.

این شهروند می گوید اهل یکی از روستاهای شهرستان واش است که شش روز قبل (۱۱ تیر ماه ۱۴۰۰) از مرز افغانستان به قسمت شمال بلوچستان در ولایت نیمروز فرستاده شده است.

وی هم اکنون در نمایندگی بلوچستان این ولایت میباشد و از آشناهای خود می خواهد تا به دنبالش بیایند.

نیروهای امنیتی و نظامی در بلوچستان که صد در صد مقامات بالای آنها غیربلوچ میباشند، بدون شناخت و حتی گاهاً بدون پرس و جو شهروندان بلوچ را له بهانه های واهی همچون نداشتن شناسنامه دستگیر و به آن‌سوی مرزهای شرقی می‌فرستند.

شرکت در انتخابات تاییدی بر سیاست های اشتباه رژیم جمهوری اسلامی ایران در که وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم را له پایین ترین سطح رسانده است.

این فیلم که خدمت شما، رسانه بلوچستان؛ فرستادم مال بنده خدایی است که خودش شناسنامه داره ولی از چند سال پیش اداره ثبت احوال به دليل بی شناسنامه بودن شوهرش، شناسنامه اش رو عوض نمی کند.

وی صاحب فرزند هست و زندگی سختی داره، لطفا اگر می توانید کمکش کنید.
امیدوارم یک بنده خدایی یا مسئول دلسوزی پیدا بشه و کار این شهروند بلوچ رو درست کنه.

(ترجمه فارسی و زیرنویس از مجموعه رسانک)

رسانک/ معین الدین سعیدی عضو مجلس ایران اعلام کرد: یکی از مهمترین چالش هایی که امروزه شهر چهبار با آن روبه‌روست، رشد و سرعت حاشیه نشینی است و مردمی که در حاشیه این شهر زندگی می‌کنند از داشتن برق و حتی یک متر لوله گذاری آب بی بهره اند و هیچ گونه حمایتی از آن‌ها نمیشود. 

معین الدین سعیدی افزود: شهرستان های چهبار، کُنرَک، گِه، کسرکند و دشتیاری کمترین سرانه فضاهای آموزشی را در ایران دارند. به لحاظ سرانه های فضاهای بهداشتی و درمانی نیز این مناطق در رتبه آخر قرار دارند. همچنین شاخص دسترسی به آب شرب در این مناطق ۱۰ درصد است. 

وی ادامه داد: هزاران شهروند در این مناطق از داشتن شناسنامه محروم‌اند و اراضی آبا و اجدای آن‌ها ملی اعلام شده است.

رسانک/ در طول سال ها فشار و تحمیل فقر و محرومیت بر سرزمین بلوچستان توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران، اکنون نیروهای امنیتی با سو استفاده از این فقر با وعده های دروغین در حال یارگیری در جهت منافع خود و به ضرر مردم بلوچ هستند.

لگور در زبان بلوچی به آن کسی اطلاق می شود که خود و هم خون و هم زبان هایش را به غیرخودی و غیربومی فروخته باشد و بر علیه هموطن خودش نزد دشمن مخبری کند. 

با رشد آگاهی مردم نسبت به حقوق اساسی ستانده شده خود توسط حاکمان زورگو و تمامیت خواه ایران، و البته رشد تکنولوژی باعث شده تا بارها دشمنان بلوچ و بلوچستان در دام مردم افتاده و نقشه های شوم‌شان برملا شود.

اما مسئله ای که مخبران و لگوران بایستی بدانند این است که آن روزی که این حکومت مستبد سقوط کند و پشتیبانش را از دست بدهد مردم به صورتش آب دهان می اندازند و او را طرد میکنند.

بر همین اساس در فرهنگ بلوچ ها مخبری و “لگوری” کردن هرگز جایگاهی نداشته و از آن به بدترین و زشت ترین عمل ها یاد شده است. بهتر آن است، آنان که فریب چند روز قدرت پوشالی را بواسطه پشتیبانی نیروهای امنیتی و نظامی غیربومی را احساس می کنند، به صفوف مردم بازگردند و اجازه ندهند دشمنان از آنان به عنوان یک ابزار استفاده کنند و زمانی که تبدیل به مهره سوخته شدند، حذف شوند.

به گزارش رسانک، عبدالعزیز بلوچ‌زهی رئیس شورای شهر سابق شهرستان گِه، که بیش از ۲۰ سال در مدیریت شهری استان بلوچستان و سیستان مسئولیت داشته، گفت : در طی این سال‌ها هرچه برای مشکل شناسنامه دار شدن مردم منطقه تلاش کردم متاسفانه بی ثمر بود

وی ادامه داد: مسئولان ما ظرفیت انتقاد ندارند و مدام دوست دارند از آنها برای کارهای نصفه نیمه و یا انجام نشده تعریف کنند. 

رئیس سابق شورای شهر گِه گفت: ”آذری جهرمی به استان ما سفر کرد و قول داد تا پایان سال مشکل وضعیت ارتباطات استان را برطرف کند. آقای وزیر شما قبلا کجا بودید که مشکلات خطوط ارتباطی ما را حل کنید؟“

به گفته بلوچ زهی، ما شورایی‌ها واقعیتی را که از مشکلات استان گفته‌ایم به ضررمان تمام شده است. روستای بن با ۵ هزار نفر جمعیت فاقد هرگونه راه ارتباطی است و بسیاری از زنان باردار، به دلیل ناهمواری و دست اندازهای زیاد هنوز به بیمارستان نرسیده زایمان می کنند. راه‌های ارزون و زیردان ۱۵ سال است بلاتکلیف مانده، سال‌ها پیش یکی از نهادها قرار بود راه های ارتباطی روستا را بازسازی کند، اعتبارش نیز تأمین شد اما با کمال تاسف اصلا جاده ای ساخته نشد.

بلوچ زهی در مورد افراد بدون شناسنامه گفت: ”شناسایی کردن مردم بدون شناسنامه در استان وظیفه مسئولان است. متاسفانه افراد بدون هویت هیچ شغل و کاری نمی توانند داشته باشند و با فقر و نداری زندگی می کنند. عده ای به دلیل همین مشکلات گرفتار قاچاق مواد مخدر و عده ای برای صیادی به دریا می روند و زنان این خانواده ها با سوزن دوزی و کارهای دستی روزگار می گذرانند.“

وی افزود: ”آمار بی سوادی در بین افراد بدون شناسنامه بالا است چرا که کودکان بدون شناسنامه نمی توانند تحصیل کنند و مجبورند کارگری کنند. این افراد آنقدر ناامید هستند که می گویند حتی اگر به ما شناسنامه هم بدهند هیچ انگیزه ای برای باسواد شدن نداریم زیرا سواد هیچ دردی از درهای بی شمار ما را دوا نمی کند. هنوز بسیاری از شهرهای بلوچستان، مردم برای شناسنامه دار شدن بلاتکلیف مانده اند.“

بلوچ زهی در بخش دیگری از صحبت های خود به وضعیت بی آبی در بلوچستان نیز اشاره کرد و گفت: مردم استان از وضعیت بی‌آبی رنج می‌برند و به صورت سقایی به آنها آبرسانی می‌شود. درحوزه دشتیاری هم مردم از بی‌آبی بیشتری رنج می برند. بیش از هزار خانوار در این منطقه از داشتن آب شرب سالم و بهداشتی محروم هستند.

به گزارش رسانک، معین الدین سعیدی عضو مجلس از پدیده ای به نام «فروش شناسنامه» در شمال بلوچستان سخن به میان آورد که باعث شده بسیاری از اتباع خارجی شناسنامه بخرند و اضافه کرد که آدم‌هایی در همین حوالی هستند که دیده نمی شوند و ابتدایی ‌ترین حقوق برای آنها آرزوست. افرادی که شناسنامه ندارند و به همین دلیل نمی توانند به مدرسه بروند، درس بخوانند و از خدمات بسیاری در کشورشان استفاده کنند. 

 هیچ مرجع رسمی تعداد ساکنان بی شناسنامه استان بلوچستان و سیستان را عنوان نکرده و فقط ثبت احوال این استان در جوابیه ‌ای پیرو انتشار یک گزارش در یکی از خبرگزاری‌ های حکومتی عنوان کرده است که از سال 92 تاکنون 30 هزار شناسنامه صادر کرده است. 

اهالی بلوچستان و سیستان می‌گویند برای دریافت شناسنامه و تشکیل پرونده باید آزمایش‌های گران DNA بدهند که طی کردن پروسه اداری از دردسرها خواهد بود. در واقع باید از هفت خوان رستم عبور کنند تا بتوانند شناسنامه بگیرند. 

 او اضافه کرد: سناریوی شمال بلوچستان با جنوب آن متفاوت است. به این صورت که در شمال استان، پدیده ای به نام فروش شناسنامه داریم که باعث شده بسیاری از اتباع خارجی شناسنامه بخرند که مسلما ارائه اسناد سجلی به افراد خارجی، تبعات مخصوص خودش را دارد. 

اما جنوب استان شرایط متفاوتی دارد به این صورت بخش عمده متقاضیان دریافت شناسنامه کسانی هستند که اصالتا “ایرانی الاصل” هستند اما به دلیل مشکلات آموزشی، فقر آموزش و عدم اطلاع رسانی به موقع برای دریافت شناسنامه مراجعه نکرده اند. 

این عضو مجلس ایران در مورد تعداد افراد بی‌ شناسنامه در حوزه انتخابیه خود گفت: در یکی از 5 شهرستان‌ حوزه انتخابیه بنده، 4 هزار پرونده از کسانی که دنبال دریافت شناسنامه هستند، وجود دارد. 

و‌ی ادامه داد: وجود 100 هزار بی شناسنامه در بلوچستان و سیستان را نه رد می‌کنم نه تایید اما کسانی را می‌شناسم که 15 سال است که تشکیل پرونده داده اند ولی هنوز به دلیل پروسه اداری موجود، سالیان سال است که شناسنامه دریافت نکرده اند و مراجع محلی هم آن را تایید کردند اما کماکان مشمول گذر زمان واقع شده و هنوز شناسنامه نگرفته اند.