مهسا میرلاشاری

آنچه به نام وحدت ملی تبلیغ می‌شود، در واقع پروژه‌ای هدفمند برای حذف تنوع فرهنگی و زبانی ملت‌های غیر فارس است. در این میان، ملت بلوچ یکی از قربانیان اصلی این سیاست‌های یکسان‌سازانه است؛ سیاست‌هایی که نه تنها زبان و فرهنگ این ملت را به حاشیه رانده بلکه موجودیت هویتی‌اش را در معرض انکار و تخریب قرار داده است.

زبان بلوچی، زبانی که حق تدریسش را نداریم، با وجود تاریخ کهن و ظرفیت غنی ادبی، در نظام آموزشی منطقه بلوچستان جایی ندارد. کودکان بلوچ باید در مدارسی درس بخوانند که نه زبانشان را می‌فهمد، نه فرهنگشان را به رسمیت می‌شناسد. این بی‌عدالتی آموزشی نه تنها مانع رشد فکری نسل جوان بلوچ می‌شود، بلکه روند بی‌هویتی اجباری را نیز تشدید می‌کند.

فرهنگ بلوچ نیز با همان شدتی که زبانش سرکوب می‌شود، زیر ضرب رفته است. برگزاری آیین‌های سنتی، موسیقی، لباس‌های بومی، شعر و ادبیات بلوچی همواره با نگاهی امنیتی مواجه بوده است. هنرمندان و نویسندگان بلوچ تحت تعقیب قرار می‌گیرند، آثارشان سانسور می‌شود و نهادهای فرهنگی مستقل سرکوب می‌گردند. آنچه در بلوچستان جریان دارد، فقط تبعیض نیست؛ حذف سیستماتیک فرهنگی و زبانی است. این سیاست‌ها تلاشی است برای تغییر بافت اجتماعی و فرهنگی منطقه، تضعیف همبستگی ملت بلوچ است.

ما به‌عنوان بخشی از این ملت، سکوت نخواهیم کرد زیرا زبان فقط ابزار ارتباط نیست؛ بلکه بخش جدایی ناپذیر از هویت محسوب میشود و زبان بلوچی، بازتاب روشن هویت ملی ملت بلوچ است بنابراین مبارزه برای حفظ زبان و فرهنگ بلوچ، مبارزه برای آزادی، برابری و کرامت انسانی است.

رسانک/ ۲۵ نوامبر، «روز جهانی رفع خشونت علیه زنان»، فرصتی است تا همگی به اهمیت مبارزه با هرگونه تبعیض و خشونت علیه زنان در سراسر جهان بیاندیشیم و برای ساختن جهانی عادلانه‌تر، امن‌تر و برابرتر تلاش کنیم.

خشونت علیه زنان نه‌تنها نقض آشکار حقوق بشر است، بلکه مانعی بزرگ بر سر راه توسعه پایدار، عدالت اجتماعی و صلح جهانی به شمار می‌آید. میلیون‌ها زن و دختر همچنان در خانه، محل کار، و جامعه با اشکال مختلف خشونت جسمی، روانی و اقتصادی مواجه هستند.

در بلوچستان نیز بدلایل خاص و همچنین “ورود تفکرات ضد زن” از سایر جوامع، فرهنگ ها و ایدئولوژی ها شاهد خشونت علیه زنان بوده ایم. مسئله ای که باعث شده زنان بلوچ از جایگاه اصلی خود روز به روز دورتر و منزوی تر شوند. طبق آمارها بلوچستان در رده های بالاییِ کودک همسری و چند همسری قرار دارد. مشکلات زنان روز به روز در حال افزایش بوده و به سمت یک فاجعه در حال حرکت است.

برای تغییر این وضعیت نامناسب و ورود دوباره زنان بلوچ به جامعه؛ نگاه دلسوزانه و مترقی خواهانه زنان و مردان، نخبگان، دانشجویان، فعالان اجتماعی و همه اقشار بلوچستان در کنار تلاش برای یافتن هرچه بیشتر آگاهی و بیداری جامعه بلوچستان را می طلبد تا نسل های بهتری را تربیت کرده و نه تنها خشونت علیه زنان ریشه کن شود بلکه زنان بلوچ همگام با مردان حرکت کرده و با حقوقی برابر بدنبال تحقق آرمان های برابری طلبانه در دنیای مدرن باشند.

به گزارش رسانک، امروز چهارشنبه ۳۰ آبان ماه ۱۴۰۳، کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه‌ای را در محکومیت نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد.

بر اساس آرای ارائه شده در جلسه امروز، این قطعنامه با ۷۷ رأی موافق، ۲۸ رأی مخالف و ۶۶ رأی ممتنع به تصویب رسید.

گفتنی است که این قطعنامه که به پیشنهاد کانادا به مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه شده بود، به مسائل مختلفی مانند “افزایش اعدام‌ها، بازداشت‌های خودسرانه، سرکوب معترضان و نقض حقوق زنان” اشاره دارد.

به گزارش رسانک، طی روزهای اخیر و پس از آنکه یک خواننده نوظهور زن به نام “ماهکان بلوچ” در ۱۶ آبان ماه ۱۴۰۳، ویدئویی از همخوانی یک شعر بلوچی را در صفحه شخصی خود در پلتفرم اینستاگرام منتشر کرد، توسط برخی افراطیون و حساب‌های سایبری به مرگ تهدید شد.

ماهکان بلوچ از نسل نوظهور هنری بلوچستان است که شعر بلوچی “مهر سلیمان”، سروده “ولید پراز” را که پیشتر خواننده اشعار ملی و محبوب بلوچستان، “ماجد مستاگ” آن را خوانده بود، به همراه دو تن از همکاران خود بازخوانی و در ویدئویی کوتاه اجرا کرده است.

وی پیشتر نیز با همخوانی آهنگ بلوچی “هزار گنج” در همکاری با “محمدعلی دلنواز”، بِنجو نواز (نوعی ساز بلوچی) مشهور بلوچستان، اثری ماندگار آفریده و تحسین بسیاری از مردم و فعالان حوزه هنری را برانگیخته بود.

گفتنی است که ماهکان با توجه به فضای مردسالارانه حاکم بر ذهن برخی افراد، اقدام به پوشاندن صورت خود کرده ولی علیرغم همه اینها شماری از تندروها و افراطیون با ارسال پیام‌های تهدیدآمیز و استفاده از الفاظ رکیک و غيراخلاقی او را به مرگ تهدید نموده‌اند.

این تهدیدات نشان‌دهنده چالش‌هایی است که زنان در مناطق مختلف از جمله بلوچستان و با توجه به برخی قوانین ضد زن موجود در جمهوری اسلامی ایران با آن مواجه‌اند، به‌خصوص زمانی که می‌خواهند وارد عرصه‌های عمومی و فرهنگی شوند.

اکنون موضوع امنیت و حقوق این هنرمند جوان به دغدغه‌ای مهم برای بسیاری از نزدیکان وی و نیز فعالان حقوق بشر تبدیل شده و نیاز به حمایت و توجه جامعه بلوچستان دارد زیرا پیشتر نیز خوانندگان زن بلوچ وجود داشته‌اند که با روی کار آمدن جمهوری اسلامی و رشد افکار افراطی مجبور به ترک عرصه هنری شده‌اند.

به گزارش رسانک، امروز جمعه ۱۱ آبان ماه ۱۴۰۳، پیکر “نازیلا خوشا”، زن جوان بلوچ که در تاریخ ۷ اسفند ماه ۱۴۰۲ در اثر ضرب و جرح شدید شوهر و بستگانش به قتل رسیده و مخفیانه دفن شده بود و اخیرا جهت تحقیقات پزشکی قانونی بخاطر شکایت و پیگیری خانواده نبش قبر و به پزشکی قانونی منتقل شده بود، بار دیگر در قبرستان محمد رسول‌ الله شهرستان زاهدان به خاک سپرده شده است.

“نازیلا خوشا (زاروزهی)” حدودا ۲۰ ساله (متولد ۱۰، دی ماه ۱۳۸۳) فرزند نادر و اهل زاهدان و متولد گرگان می‌باشد که در مهر ماه ۱۴۰۱ در حالیکه ۱۷ سال و ۸ ماه سن داشته با پسر خاله خود با هویت “م _ ز” ازدواج کرده و در طول مدت زندگی مشترک بار‌ها مورد اذیت و آزار او و خانواد شوهرش قرار گرفته بود.

وی پس از نزدیک به یک سال و شش ماه قصد جدایی از همسر خود را داشته که پیرو این موضوع قصد بازگشت به گرگان را کرده ولی پس از ‌ خارج شدن از منزل و مراجعه به ترمینال زاهدان جهت رفتن به گرگان به دلیل بهمراه نداشتن کارت شناسایی و عدم صدور بلیط به منزل یکی دیگر از خاله‌های خود رفته و از رفتن به منزل شوهر خودداری کرده است.

خانم خوشا پس از مدتی با وساطت خاله خود به منزل شوهرش بازگشته که سپس توسط شوهر و برادر او مورد ضرب ‌و شتم شدید به وسیله چوب قرار گرفته و جان خود را از دست داده و پس از به قتل رسیدن توسط همسر و نزدیکان همسرش بدون اطلاع دادن به خانواده‌اش، بصورت مخفیانه در مکانی در نزدیکی قبرستان روستای چشمه‌ زیارت زاهدان به خاک سپرده‌ شده است.

گفته می‌شود که خاله او معتقد است نازیلا زنده بوده و در حالت بی هوشی در پی ضرب و شتم شدید قرار داشته که توسط قاتلین به خاک سپرده شده است.

بدنبال کشته شدن این زن جوان که پدر وی در این مدت زندان بوده و خانواده شوهر در خصوص وضعیت وی پاسخگو نبوده‌اند و خانواده به دنبال پیگیری قضایی رفته که با تشکیل پرونده قضایی روز چهارشنبه ۹ آبان موفق به دریافت مجوز نبش قبر برای بررسی نحوه به قتل رسیدن اون شده‌اند. آنها با شناسایی محل دفن و نبش قبر او جسد را به پزشکی قانونی منتقل کرده‌اند که نتیجه آن در روز‌های آینده (۲۰ روز عنوان شده)، اعلام خواهد شد و همچنین افرادی که متهم به قتل او هستند از جمله شوهر وی متواری شده‌اند.

به گزارش رسانک، امروز جمعه ۱۰ آبان ماه ۱۴۰۳، خانم “مای ساتو”، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، در اولین گزارش خود به مجمع عمومی، نگرانی‌های جدی خود را درباره افزایش اعدام‌ها، عدم شفافیت و محدودیت دسترسی به اطلاعات، به ویژه در حوزه حقوق زنان و دختران، ابراز کرد.

ساتو ضمن ابراز نگرانی از واکنش حکومت ایران به جنبش “زنان، زندگی، آزادی” و لایحه عفاف و حجاب، یادآور شد که ایران هنوز به کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان نپیوسته و تاکید کرد که حکومت این کشور نیازمند نگاهی با رویکرد جنسیتی است که تأثیرات منفی تبعیض بر گروه‌های مختلف، شامل زنان، اقوام، ادیان و گرایش‌های جنسی را مورد توجه قرار دهد.

ساتو در ادامه افزود: “حق زندگی یکی از نگرانی‌های اساسی است، به ویژه با توجه به افزایش هشداردهنده اعدام‌ها.”. وی اشاره کرد که تنها در ماه آگوست ۲۰۲۴، دست کم ۹۳ نفر اعدام شده‌اند که تقریباً نیمی از آنها مربوط به جرایم مواد مخدر بوده است. بسیاری از افراد نیز به دلیل اتهاماتی چون شورش مسلحانه، افساد فی الارض و محاربه، با مجازات اعدام مواجه‌اند؛ اتهاماتی که از منظر قوانین بین‌المللی در رده “جدی‌ترین جرایم” قرار نمی‌گیرند.

گزارشگر ویژه همچنین گفت: بررسی حق زندگی شامل مواردی فراتر از مجازات اعدام است و استفاده مرگبار از زور توسط سازمان‌های دولتی، مرگ در بازداشت و قوانینی که به نوعی قتل را تایید یا توجیه می‌کنند، از جمله نگرانی‌های اساسی وی است.

ساتو از رژیم جمهوری اسلامی ایران خواست تا به شکل معناداری با ماموریت وی همکاری کند و آمادگی خود را برای همکاری با ایران در ارزیابی و رسیدگی به نگرانی‌های حقوق بشری اعلام کرد و گفت: “نقش من به‌ عنوان یک کارشناس مستقل می‌تواند به ایران در تقویت حقوق بشر کمک کند و پیشرفت معنادار تنها از طریق همکاری همه ذینفعان، از جمله دولت ایران، مردم، جامعه مدنی و جامعه بین‌المللی ممکن است.”

(توجه: ویدئوی منتشر شده در شبکه اجتماعی ایکس تعرض یک سرباز سپاه را به یک زن در ایران نشان می‌دهد.)

به گزارش رسانک، روز جمعه ۱ تیر ماه ۱۴۰۳، یک زن مسن عشایر بلوچ که در حال چرای دام‌های خود در نزدیکی محل سکونتش در منطقه پتکوکی کلگان از توابع شهرستان سراوان بود، بر اثر رفتن روی مین کار گذاشته شده توسط سپاه، جان خود را از دست داد.

هویت این زن عشایر بلوچ، “مهربی بی سیاهانی”، حدودا ۷۰ ساله، فرزند عبدالله و اهل روستای پتکوکی کلگان از توابع سراوان عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، مهر بی بی گوسفندان خود را برای چَرا در نزدیکی روستای محل سکونتش پتکوکی برده بوده که پایش روی مین کار گذاشته شده توسط سپاه رفته و در اثر انفجار مین بدن وی متلاشی شده و همان روز  جنازه وی توسط اهالی روستای محل سکونتش تشییع و به خاک سپرده شده است.

لازم به ذکر است که مناطق مین گذاری شده مرزی که توسط سپاه پاسداران انجام شده، هیچگونه علائم هشدار دهنده و اخطار ندارند بطوریکه این امر بارها برای شهروندان بلوچ باعث بوجود آمدن خسارات جانی و مالی بسیار شده است.

رسانک/ امروز روز جهانی بهداشت قاعدگی است. روزی که با هدف آموزش در زمینه بهداشت قاعدگی (پریود) و درک چرخه قاعدگی در ۲۸ می (۷ خرداد) توسط سازمان مردم نهاد “واش یونایتد” تعیین شده است.

در بسیاری از کشورهای جهان حرف زدن درباره قاعدگی تابو تلقی می شود و بسیاری از زنان به امکانات لازم برای رعایت بهداشت و سلامت خود دسترسی ندارند. همچنین آداب و رسوم و افسانه هایی با بار اجتماعی منفی درباره قاعدگی باعث انزوای زنان و دختران در محیط خانه، مدرسه و محل کار می شود. بنابراین نام گذاری این روز در راستای بهبود شرایط مذکور است تا افراد بتوانند سکوت خود را بشکنند.

علاوه بر لزوم آموزش درست و همگانی، دسترسی به امکانات بهداشتی نیز حائز اهمیت است؛ قیمت مناسب لوازم بهداشتی جهت تسهیل دسترسی، رعایت استانداردهای لازم در توالت های عمومی، در نظر گرفتن نیازمندی های زنان در اماکن و سکونت گاه ها و همچنین در زندان ها و بازداشتگاه ها، از جمله مواردی است که می تواند به ارتقای بهداشت عمومی زنان در دوره پریود کمک کند.

به گزارش رسانک، روز چهارشنبه ۲۶ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، خبرگزاری حکومتی رکنا از کشته شدن یک زن ۳۱ ساله در پی اختلافات خانوادگی در حاشیه شهرستان ایرانشهر با ضرب گلوله یک مرد مسلح به کلت کمری خبر داده و عنوان کرده یک فرد تحت عنوان “قاتل” توسط نیروهای نظامی بازداشت شده است.

این خبرگزاری بدون اشاره به هویت این زن ۳۱ ساله به نقل از فرمانده انتظامی ایرانشهر نوشت: «صبح چهارشنبه در پی اعلام وقوع یک مورد قتل در یکی از محلات حاشیه شهرستان ایرانشهر، بلافاصله کارآگاهان پلیس به محل وقوع اعزام و طرح مهار در سطح شهرستان به اجرا درآمد.»

سرهنگ رشنودی در ادامه گفت‌وگو با این خبرگزاری گفته است که «در بررسی‌های فنی و میدانی ماموران مشخص شد این قتل با سلاح کلت کمری و با انگیزه اختلافات خانوادگی بوده است.»

به گزارش رسانک، روز شنبه ۸ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، برخورد صاعقه به یک بانوی ۲۸ ساله در مردهک روستای کوشک مور از توابع بخش جبالبارز جنوبی شهرستان عنبرآباد، منجر به جان باختن وی گردید.

از هویت این شهروند تا لحظه تنظیم خبر اطلاعی در دسترس نیست.