رسانک/ هشتم مارس که به عنوان روز جهانی زن شناخته می‌شود، یادآور تاریخ طولانی مبارزات سیاسی و اجتماعی زنان در برابر تبعیض و نابرابری است. این روز نمادی از همبستگی جهانی برای دستیابی به برابری حقوق، شرایط کاری عادلانه و زندگی سالم و شرافتمندانه برای زنان به شمار می‌آید و هر ساله میلیون‌ها زن و مرد در کشورهای مختلف جهان آن را گرامی می‌دارند.

در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از خیزش انقلابی مردم در میانه سال ۱۴۰۱، زنان بلوچستان نیز نشان داده‌اند که از وضعیت تحمیل‌شده توسط جمهوری اسلامی ایران به ستوه آمده‌اند و برای دستیابی به حقوق برابر خود ناگزیر از حضور در خیابان‌ها و بیان اعتراضاتشان هستند.

شناخت ضرورت مبارزه برای دستیابی به حقوق و تلاش عملی برای به دست آوردن آن از سوی زنان بلوچستان نشان می‌دهد که امروز بیش از گذشته روشن شده است که سکوت در سایه حاکمیتی ایدئولوژیک نمی‌تواند راهی برای رسیدن به حقوق برابر باشد و چنین سکوتی در سال‌های گذشته موجب انزوای بیشتر آنان شده است.

بدون تردید زنان بلوچ با تکیه بر توانایی‌ها و ظرفیت‌های خود می‌توانند نقش مهمی در آگاهی‌بخشی و پیشرفت جامعه ایفا کنند و برای بازپس‌گیری حقوق از دست‌رفته خود تلاش نمایند. در این مسیر نیز مردانی که به اصل برابری باور دارند در کنار زنان بلوچ خواهند ایستاد و در برابر نقض حقوق آنان ایستادگی خواهند کرد تا بلوچستان بار دیگر به دورانی از شکوفایی بازگردد؛ دورانی که در آن زنان بلوچ در هدایت بسیاری از راهبردها و مسیرهای پیشرفت نقش تعیین‌کننده‌ای داشتند.

به گزارش رسانک، روز گذشته ۲۹ بهمن ماه ۱۴۰۴، یک زن حدوداً ۳۰ ساله در شهرستان کهنوج در پی یک مشاجره خانوادگی و با شلیک سلاح گرم به قتل رسید و جان خود را از دست داد. این حادثه در حالی رخ داد که به گفته مقام‌های قضایی، عامل این قتل در کمتر از دو ساعت پس از وقوع جنایت توسط مأموران پلیس آگاهی شناسایی و بازداشت شده است.

تا لحظه تنظیم این خبر، هویت شهروند کشته‌شده و فرد بازداشت‌شده به صورت رسمی اعلام نشده و اطلاعی از جزئیات فردی آنها در دست نیست.

بر اساس اعلام محسن دهقان، دادستان عمومی و انقلاب کهنوج، پس از گزارش وقوع این قتل، موضوع به سرعت در دستور کار پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی این شهرستان قرار گرفت. وی اظهار داشت که در بررسی‌های اولیه مشخص شد ضارب پس از ارتکاب جرم از محل متواری شده است.

دهقان افزوده است: «مأموران پلیس آگاهی با انجام اقدامات تخصصی و رصدهای اطلاعاتی موفق شدند مخفیگاه متهم را در کمتر از دو ساعت شناسایی کرده و در عملیاتی غافلگیرانه در شامگاه همان روز او را دستگیر کنند.» به گفته دادستان کهنوج، متهم در بازجویی‌ها به ارتکاب قتل اعتراف کرده و تحقیقات برای روشن شدن انگیزه این جنایت ادامه دارد.

لازم به ذکر است که در سال ۲۰۲۵، در مجموع ۲۳ مورد مرگ یا جراحت زنان مستندسازی شده که از این میان، ۲۱ نفر جان باخته‌اند و ۲ نفر مجروح شده‌اند. از میان زنان جان‌باخته، ۱۰ نفر توسط نزدیکان خود، از جمله همسر یا اعضای خانواده، کشته شده‌اند. افزون بر این، یک زن نیز در نتیجه تیراندازی توسط یکی از نزدیکانش مجروح شده است. در این دوره، ۸ مورد مرگ ناشی از قصور پزشکی ثبت شده و یک زن بر اثر فشار کاری جان خود را از دست داده است. همچنین یک مورد مرگ در اثر گزیدگی مار و یک مورد تیراندازی ناخواسته نیز گزارش شده است که در جریان آن یک زن کشته و یک زن دیگر مجروح شده است.

به گزارش رسانک، امروز چهارشنبه ۲۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴، با گذشت چهل و یک روز از بازداشت یک شهروند بلوچ در پی اعتراضات شامگاه ۱۸ دی‌ماه در شهر چابهار، همچنان هیچ اطلاع روشنی از وضعیت حقوقی و سرنوشت وی در دست نیست و خانواده او علی‌رغم پیگیری‌های مکرر، پاسخ قانع‌کننده و شفافی از سوی مقامات قضایی و امنیتی دریافت نکرده‌اند.

هویت این شهروند بلوچ، «رویا رئیسی»، ۲۶ ساله و ساکن چابهار توسط رسانک محرز شده است.

به گفته منابع رسانک، وی در حالی در جریان اعتراضات ضدحکومتی توسط نیروهای امنیتی لباس‌شخصی بازداشت شده که دورتر از جمعیت بوده و هیچگونه دخالتی در سردادن شعار نداشته است. اکنون با وجود گذشت بیش از چهل روز، همچنان در بازداشت و در وضعیت بلاتکلیف به‌سر می‌برد.

منابع افزوده‌اند: رویا در حال حاضر در زندان چابهار نگهداری می‌شود، اما تاکنون هیچ توضیح رسمی درباره اتهامات وارده یا نهاد مسئول بازداشت او ارائه نشده است و مراجعات مکرر نزدیکان وی به مراجع قضایی و امنیتی چه در شهر چابهار و چه در زاهدان با پاسکاری و پاسخ‌های غیرشفاف همراه بوده و اطلاعات دقیقی درباره روند پرونده در اختیارشان قرار نگرفته است.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در مجموع دستکم ۹۷۸ نفر در طول سال ۲۰۲۵ در بلوچستان بازداشت شده‌اند. از میان این افراد، ۳۹۴ نفر فاقد مدارک هویتی یا شناسنامه بوده‌اند. در این میان، ۱۹ مورد بازداشت گروهی ثبت شده که در آن‌ها بیش از یک نفر به‌طور هم‌زمان بازداشت شده‌ و در ۱۲ مورد شمار بازداشت‌شدگان در یک اقدام واحد بیش از پنج نفر بوده است.

به گزارش رسانک، شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴، هم‌زمان با تداوم اعتراضات سراسری در شهرهای مختلف ایران، جمعی از زنان بلوچ به‌همراه دیگر شهروندان با حضور در خیابان‌ها، به این اعتراضات پیوسته‌اند. این تجمع در حالی برگزار شده که فضای شهر به‌شدت امنیتی بوده و نیروهای سرکوبگر با حضور گسترده، تلاش داشته‌اند مانع ادامه اعتراضات شوند؛ با این حال، شهروندان با وجود تهدیدها و فشارها، اعتراض خود را به‌صورت آشکار نشان داده‌اند.

معترضان با تجمع در خیابان بلوچ، فلکه دو شیطان، فلکه بسیج و سردادن شعارهای اعتراضی، مخالفت خود را با جمهوری اسلامی و حاکمیت اعلام کرده‌اند. در این میان، حضور پررنگ زنان و نوجوانان قابل توجه است و شعارهایی از جمله «بلوچ با اصالت، حمایت حمایت»، «مرگ بر دیکتاتور» و «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم» در خیابان‌ها طنین‌انداز شده است.

هم‌زمان با گسترش تجمع، صدای تیراندازی‌های پی‌درپی در بخش‌هایی از شهر شنیده شده که موجب افزایش نگرانی شهروندان و تشدید فضای رعب و وحشت شده است. تا لحظه تنظیم این گزارش، نوع مهمات مورد استفاده مشخص نشده، اما این صداها نگرانی جدی ساکنان مناطق اطراف را در پی داشته است.

شاهدان عینی همچنین گزارش داده‌اند که نیروهای سرکوبگر با یورش به معترضان، اقدام به شلیک گاز اشک‌آور و مواد دودزا کرده‌اند؛ به‌طوری‌که دود ناشی از آن به خیابان‌ها و محله‌های اطراف نفوذ کرده و شرایط تنفسی را برای شهروندان، عابران و ساکنان منطقه دشوار کرده است.

این اعتراضات در پاسخ به فراخوان‌های مردمی، فعالان و احزاب شکل گرفته و هم‌زمان شهروندان بلوچ در شهرهای زاهدان، چابهار، ایرانشهر و سراوان نیز با برگزاری تجمعات اعتراضی، حمایت خود را از اعتراضات سراسری اعلام کرده‌اند؛ حضوری که نشان‌دهنده گسترش نارضایتی عمومی و نقش پررنگ مردم، به‌ویژه زنان، در تداوم این اعتراضات است.

رَسانک نیوز/ 10 دی ماہ 1404 ءَ، بمپور ئے ریکپوت دمگ ءَ سلاہ بندیں مردمان ءَ بلوچیں جنیں آدمی یے سرا تیرگواری کرتگ، ٹپّانی باز بوھگ ءَ آئی ءَ ماں پہرہ ئے ھاتم الانبیا ء نادراہجاہ ءَ ساہ داتگ.

اے بلوچے جهمنند ئے پجّار «اَپسانہ شهلی‌بر (بامری)»، کِساس 31 سالگ، نورمهمد ئے چُک، آروس کرتگ، دو چُکّ ئے مات ءُ بمپور ئے ریکپوت دمگئے نندوک زانگ بوتگ.

رَسانک ءِ ھال سرکنوکانے رِد ءَ، اے ویل پد چہ ڈگاری یے سرا اَڑ ءُ جیڑہ ماں ریکپوت دمگئے ڈکّ یے تہا پیش اَتکگ کہ سلاہ بندیں مردمان ءَ گاڑی یے سرا کہ اے جنیں آدم نندوک بوتگ تیرگواریش کرتگ، اے تیرگواری ءَ جنیں آدم ءَ ماں سرا تیر وارتگ.

ھال سرکنوکان ءَ گوشتگ: تیر ئے ورگ ءَ پد، اے جنیں آدم سکّ ءَ ٹپیگ ءُ پہرہ ئے ھاتم الانبیا ء نادراہجاہ ءَ سرکنگ بوتگ۔ بلے ٹپّانی باز بوھگ ءَ آئی ءَ ماں نادراہجاہ ئے I.C.U واڈ ءَ ساہ داتگ.

به‌ گزارش رسانک، شامگاه گذشته ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۴، یک زن بلوچ در پی تیراندازی افراد مسلح در منطقه ریکپوت شهرستان بمپور هدف گلوله قرار گرفته و بر اثر شدت جراحات وارده در بیمارستان خاتم‌الانبیاء ایرانشهر، جان خود را از دست داده است.

هویت این شهروند بلوچ، «افسانه شهلی‌بر (بامری)»، حدوداً ۳۱ ساله، فرزند نورمحمد، متأهل و دارای دو فرزند و اهل ریکپوت شهرستان بمپور محرز شده است.

به گفته منابع رسانک، این حادثه در پی اختلاف بر سر زمین و در یکی از کوچه‌های روستای ریکپوت رخ داده و افراد مسلح با شلیک گلوله به‌سمت خودرویی که این زن در آن حضور داشته، کرده‌اند که در جریان آن، یک گلوله‌ به ناحیه سر وی اصابت کرده است.

منابع افزوده‌اند: «این زن پس از تیراندازی به‌شدت مجروح شده و به بیمارستان خاتم‌الانبیاء ایرانشهر منتقل شده است ولی بر اثر شدت جراحات وارده در بخش مراقبت‌های ویژه، جان خود را از دست داده است.

رَسانک نیوز/ 20 آزر ماہ 1404 ءَ، بلوچی پہرہ ئے ھاتم الانبیا ءِ نادراہجاہ ءَ سر کنگ ءَ پد چہ ڈاکٹر آنے دلگوش نہ‌ بیئگ ءَ ساہ داتگ. اے بلوچئے لوگئے مردمان ءَ گوشتگ: آئی پہ کمّیں پَشّانکی ءَ نادراہجاہ ءَ شُتگ ءُ اَچانک ءَ آئی ھالت نہ گیگ بوتگ ءُ ڈاکٹر آن ءَ ھم آئی ءِ سرا دلگوش نہ داتگ، اے وڑا آئی بیھوش بوتگ ءُ ماں دگہ گپچلی ءَ کپتگ.

رَسانک ءَ اے بلوچئے پجّار «نورجہان بامری»، گلام مهمد ئے چُک، آروس کرتگ ءُ دو زھگئے مات بُندر ءَ دلگان ءَ جلگہ ئے چگردک دمگئے نندوکیں مردمی زانتگ.

اے بلوچے جنیں آدم ئے نزّیکیں مردمانی گوشتانک ئے رِد ءَ، نادراہ ئے ھالت ءِ نہ گیگ بوھگ ءَ پد، نادراہجاہ ئے زمہ واران ءَ پہ وتی دلگوش نہ بیئگ ءُ کَسُور ئے چیئر دیگ ءَ اے جنیں آدم ءَ ماں آیی سی یو واڈ ءَ داشتگ ءُ اے گپّ درا کرتگ کہ آئی ءَ ماں ھمیں واڈ ءَ ساہ داتگ.

نورجہان ئے لوگئے مردمان ءَ اے گپّ ءِ سرا زور داتگ کہ بید چہ کمّیں پَشّانکی ءَ آئی ءَ دگہ نادراہی یے نہ بوتگ ءُ ڈاکٹر آنے دلگوش نہ بیئگ ءُ شرّ درمان نہ کنگئے سوب ءَ آئی ءَ ماں نادراہجاہ ءَ ساہ داتگ.

داں انگت ءَ پہرہ ئے ڈاکٹری زانتکاری ئے شہدربر جاہ ءِ زمہ واران ءَ اے ویلئے بابت ءَ پد کِرد نہ داتگ.

به گزارش رسانک، روز گذشته ۲۰ آذر ماه ۱۴۰۴، یک شهروند بلوچ پس از مراجعه به بیمارستان خاتم‌الانبیا ایرانشهر به دلیل قصور پزشکی جان خود را از دست داد. خانواده این شهروند می‌گویند او تنها به دلیل سرماخوردگی ساده به بیمارستان مراجعه کرده بود، اما به‌دلیل وخامت ناگهانی حال و عدم رسیدگی مناسب از سوی کادر درمان قبل از جان‌باختن، دچار بیهوشی شده و وضعیتش بحرانی شده است.

هویت این شهروند بلوچ، «نورجهان بامری»، فرزند غلام‌محمد، متأهل، دارای دو فرزند و اهل شهر چگردک واقع در بخش جلگه چاه‌هاشم از توابع شهرستان دلگان، توسط رسانک محرز شده است.

بر اساس روایت نزدیکان این زن بلوچ، پس از وخامت حال این بیمار، مسئولان بیمارستان برای فرار از پاسخ‌گویی نسبت به قصور انجام‌شده، او را به بخش آی‌سی‌یو منتقل کرده و سپس اعلام کرده‌اند که وی در همان بخش جان باخته است.

خانواده او تأکید کرده‌اند که نورجهان هیچ مشکل جسمی دیگری جز سرماخوردگی نداشته و «بی‌تفاوتی و عدم معالجه صحیح» در بیمارستان خاتم‌الانبیا باعث مرگ او شده است.

تا لحظه تنظیم این گزارش، مسئولان دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر هیچ واکنشی نسبت به این حادثه نشان نداده‌اند.

به گزارش رسانک، روز گذشته ۲۰ آذر ماه ۱۴۰۴، یک شهروند بلوچ پس از مراجعه به بیمارستان خاتم‌الانبیا ایرانشهر به دلیل قصور پزشکی جان خود را از دست داد. خانواده این شهروند می‌گویند او تنها به دلیل سرماخوردگی ساده به بیمارستان مراجعه کرده بود، اما به‌دلیل وخامت ناگهانی حال و عدم رسیدگی مناسب از سوی کادر درمان قبل از جان‌باختن، دچار بیهوشی شده و وضعیتش بحرانی شده است.

هویت این شهروند بلوچ، «نورجهان بامری»، فرزند غلام‌محمد، متأهل، دارای دو فرزند و اهل شهر چگردک واقع در بخش جلگه چاه‌هاشم از توابع شهرستان دلگان، توسط رسانک محرز شده است.

بر اساس روایت نزدیکان این زن بلوچ، پس از وخامت حال این بیمار، مسئولان بیمارستان برای فرار از پاسخ‌گویی نسبت به قصور انجام‌شده، او را به بخش آی‌سی‌یو منتقل کرده و سپس اعلام کرده‌اند که وی در همان بخش جان باخته است.

خانواده او تأکید کرده‌اند که نورجهان هیچ مشکل جسمی دیگری جز سرماخوردگی نداشته و «بی‌تفاوتی و عدم معالجه صحیح» در بیمارستان خاتم‌الانبیا باعث مرگ او شده است.

تا لحظه تنظیم این گزارش، مسئولان دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر هیچ واکنشی نسبت به این حادثه نشان نداده‌اند.

به گزارش رسانک، امروز پنجشنبه ۲۰ آذر ماه ۱۴۰۴، «گلی کوهکن» که از سال ۱۳۹۷ به اتهام قتل همسرش به اعدام (قصاص) محکوم شده بود و روز سه‌شنبه ۱۸ آذرماه، خانواده مقتول پس از دریافت مبلغ درخواستی از درخواست اجرای این حکم صرفنظر کرده بود، از زندان امیرآباد گرگان در استان گلستان آزاد شد.

بر اساس گزارش‌ رسانه‌های حکومتی، حیدر آسیابی رئیس کل دادگستری گلستان تصریح کرده: «گلی کوهکن، محکومی که چند روز پیش با گذشت اولیای دم از قصاص نجات یافته بود، امروز همزمان با روز مادر با حکم دادگاه کیفری یک گرگان از زندان آزاد شد.»

نزدیکان این زندانی بلوچ در گفت‌وگو با رسانک گفته‌اند: بدنبال اعلام بخشش خانواده مقتول در دو روز پیش، بخشی از کارهای اداری مربوط به آزادی وی مانده است و با توجه به تعطیلی دو روز آخر هفته در استان گلستان، هفته آتی انجام خواهند شد.

گلی کوهکن، زن بلوچ اهل استان گلستان، در ۱۸ سالگی و پس از مرگ همسرش در سال ۱۳۹۷ بازداشت و به قصاص محکوم شده بود. او در ۱۲ سالگی مجبور به ازدواج اجباری با پسرخاله‌اش شده بود و به گفته نزدیکان، سال‌ها خشونت شدید خانگی را تجربه کرده بود. در آن درگیری خانوادگی که به مرگ همسرش منجر شد، او متهم به «مشارکت در قتل» شد.

وی در روزهای اخیر تنها تا پایان آذرماه فرصت داشت مبلغ سنگین دیه را تأمین کند که تلاش‌های نهادهای مدنی و شهروندان برای جمع‌آوری کمک مالی ادامه داشت و نگرانی‌ها درباره وضعیت روحی و جسمی این زن جوان شدت گرفته بود. خانواده مقتول شرط گذشت از قصاص را پرداخت ده میلیارد تومان دیه و خروج دائمی گلی از شهر گرگان اعلام کرده بودند. این مبلغ سنگین برای خانواده او و شهروندانی که تلاش به جمع‌آوری کمک کرده بودند قابل تأمین نبود و همین موضوع خطر اجرای حکم اعدام را افزایش داده بود. با رایزنی‌هایی که پس از آن دوباره انجام شده بود، خانواده مقتول با دریافت مبلغ هشت میلیارد راضی شده بود و روز ۱۸ آذر ماه با حضور در دادگستری گرگان از اجرای حکم اعدام صرفنظر کرد.

نزدیکان گلی پیش‌تر نسبت به فشارهای روحی، سال‌های خشونت خانگی و شرایط سخت او در دوران بازداشت هشدار داده و گفته بودند که این پرونده نمونه‌ای از تبعیض جنسیتی، ازدواج اجباری و ناکارآمدی سازوکارهای حمایتی برای زنان قربانی خشونت است. از نگاه آنان، نجات او نتیجه همراهی مردم، تلاش نهادهای مدنی و تصمیم انسانی خانواده مقتول بوده است.