به گزارش رسانک، روز گذشته ۶ مرداد ماه ۱۴۰۴، یک بلاگر اینستاگرامی بلوچ با انتشار ویدئویی به طرح انتقال آب دریای بلوچستان به استان‌های مرکزی ایران واکنش نشان داده و ضمن انتقاد از بی‌توجهی مسئولان به وضعیت بحرانی آب در بلوچستان، از اولویت‌ دادن به استان‌های مرکزی بر مناطق ساحلی بلوچستان انتقاد کرده است. این بلاگر می‌گوید در شرایطی که مردم در مناطق مختلف بلوچستان با بحران جدی آب روبرو هستند و برای تهیه چند لیتر آب مجبورند هزینه‌های سنگین پرداخت کنند، انتقال آب از دریای این منطقه به دیگر نقاط کشور، بی‌عدالتی آشکار است.

اظهارات این بلاگر در واکنش به سخنان اخیر «مهدی جمالی‌نژاد»، استاندار اصفهان، منتشر شده که در تاریخ ۱۷ تیر ماه ۱۴۰۴ اعلام کرده بود: «نخستین اقدام عملی در راه تأمین آب مورد نیاز صنایع اصفهان به نتیجه رسید» و این آب از طریق اجرای فاز اول سامانه انتقال آب دریا با احداث بیش از ۸۰۰ کیلومتر خط لوله، مخازن، ایستگاه‌های پمپاژ و دیگر زیرساخت‌ها به این استان منتقل شده است. به گفته وی، در فاز نخست، ۷۰ میلیون مترمکعب آب نمک‌زدایی‌شده دریا برای مصرف صنایع بزرگ اصفهان از جمله فولاد مبارکه و پالایشگاه‌های شمال و جنوب استان تأمین خواهد شد.

بلاگر بلوچ، «مهدی سربازی» در این ویدئو با اشاره به صحبت‌های اخیر استاندار مبنی بر انتقال آب از طریق شیرین‌سازی دریا و لوله‌کشی تا استان‌های مرکزی می‌گوید: «آب در کوزه و ما تشنه‌لبان می‌گردیم. در بلوچستان، کنار ساحل، تانکرهای آب با قیمت‌های گزاف فروخته می‌شود اما آب صدها کیلومتر آن‌طرف‌تر فرستاده می‌شود و مردم همین منطقه هنوز دسترسی به آب پایدار و سالم ندارند.»

او در پایان با طرح این پرسش که چرا مردم بلوچستان از نعمت و امکانات همین دریا محروم‌اند، می‌گوید: «چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است. اگر مسئولان واقعاً به فکر عدالت و توسعه‌ متوازن‌اند، ابتدا باید آب را به مناطق محروم خود این استان و بلوچستان بزرگ برسانند، نه اینکه منابع همین مردم را از آن‌ها دریغ کنند.»

گفتنی است که این پروژه در حالی اجرا و افتتاح شده که بخش بزرگی از مناطق بلوچستان با بحران شدید کم‌آبی، فقدان زیرساخت‌های اولیه برای دسترسی به آب شرب و سیاست‌های توسعه‌نیافته مواجه‌اند. ساکنان بسیاری از روستاهای بلوچستان همچنان با تانکرهای سیار یا برداشت از گودال‌ها و چاه‌های غیربهداشتی امرار معاش می‌کنند، حال آنکه آب دریای سرزمین‌شان به نفع صنایع استان‌های مرکزی منتقل می‌شود.

به گزارش رسانک، روز شنبه ١۴ بهمن ماه ۱۴۰۲، در پی طوفانی شدن دریا در منطقه خور کلانی، یک سوختبر غرق شده و با گذشت چهار روز همچنان جستجوها برای پیدا کردن وی ادامه دارد.

هویت این شهروند بلوچ، “سلیم” (فامیلی نامشخص) و اهل روستای دیزی از توابع شهرستان دشتیاری عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، قایق سلیم پس از مواج شدن دریا واژگون و غرق شده و با گذشت چهار روز از حادثه مردم محلی و خانواده وی در حال جستجوی پیکر او هستند.

گفته می‌شود که ادارات خدمات رسانی دشتیاری و چابهار از جمله هلال احمر تاکنون هیچ کمکی برای یافتن این شهروند بلوچ نکرده‌اند.

گفتنی است که در همان روز یک قایق سوختبر دیگر نیز با دو سرنشین دچار حادثه شده که یک نفر نجات یافته و یک نفر دیگر به نام شریف بلوچ غرق شده و پیکر او پس از دو روز جستجو توسط مردم محلی در منطقه خور کنتانی پیدا شده بود.

لازم به ذکر است که بر اساس گزارش سالانه جمع آوری شده، در سال ٢٠٢٣ دستکم ٣٢١ سوختبر در تیراندازی‌های مستقیم نیروهای نظامی، حوادث جاده‌ای، تیراندازی افراد مسلح ناشناس، سیل و آتش‌سوزی کشته و زخمی شده‌اند.

رَسانک نیوز

۱۴۰۲ئے بهمنئے ائولی هپتگا، دوازده بلۆچ مان چه کُنرکئے شهرا، آزاتێن آپانی تها آپریکایئے نزیکیان سۆمالیئے زِری دُزّانی دستا آوارا جنَگ بوتگ‌اَنت که یکّے چه اے ماهیگران گۆن زِری دُزّانی تیرگواریا بێران کنگ بوتگ.

بێران بوتگێن بلۆچئے پجّار “جمشید بردی”، ۱۹ سالی بوتگ، کاسمئے چُکّ و سئے کس چه آوار جتگێن ماهیگرانی پجّار «مُهتار بردی»، ۱۷ سالگ انتی، واهدئے چُکّ، «اسلم بردی»، ۲۴ سالگ انتی، نورمهمدئے چُکّ، سور کُرتگێن و یک چکیئے پت، «زَکریا بردی»، ۲۰ سالگ انتی، نورمهمدئے چُکّ، پارگئے مردم انت نزیک کُنرکئے شهرا نشتگ.

گۆن اے رستگێن هالا، اے نام گپتگێن کس په ماهیگئے گرگا آزاتێن زرئے آپان شُتگ‌اَنت که سۆمالیئے زری دُزانی دستا آوار جنَگ بوتگ و تیرگواری که بوتگ‌اَنت یک کسے بێران بوتگ و چه یازدهێان انگت هچ هال و هبرے نێست.

گوشگی اِنت گۆن اێران و چینئے ۲۵ سالیگێن کرار دادا و اجازت نامهئے ندئیگ چه چهبارئے اداره شیلاتئے نێمگا په ماهیگران، ماهیگر په ماهیگئے کرگا ناچار اَنت دورێن زران برئونت که اۆدان گۆن بازێنے چه جێڑان چۆکه مزنێن توپان و زری دُزّان دێم په دێم بنت.

گوشگی اِنت که پێسرا هم ۴۰ بلۆچ ماهیگر کُنرک و چهبارئے دو لانچئے جانشو گۆن سئیادی اجازت نامها که سۆمالیئے آپانی تها په ماهیگئے سئید کنگا شُتگ بوتگ‌اَنت که هما مُلکئے زِری گاردئے دستا آوار جنَگ بوتگ و انگت رند چه ده سالئے گوزگا که شکنجهئے چێرا و بدترێن هالتیا دارگ بوتگ‌اَنت که هر نپرے دوازده هزار دلار چه سۆمالیئے آمیدگسئے نێمگا جریمه بوتگ‌اَنت و تا انّون هچکس اێرانئے اُگدهداران چه اے بلۆچ جانشوانی هالا مۆکک و درگزا هچ کارے نکُرتگ.

به گزارش رسانک، هفته اول بهمن ماه ۱۴۰۲، دوازده صیاد بلوچ اهل شهرستان کنارک در آب‌های آزاد در محدوده قاره آفریقا توسط دزدان دریایی کشور سومالی ربوده شده که یک تن از این صیادان به ضرب گلوله دزدان دریایی کشته شده است.

هویت شهروند کشته شده، «جمشید بردی»، ۱۹ ساله فرزند قاسم، و هویت سه تن از ملوانان ربوده شده، «مختار بردی»، ۱۷ ساله فرزند واحد، «اسلم بردی»، ۲۴ ساله فرزند نورمحمد متاهل دارای یک فرزند، «زکریا بردی» ۲۰ ساله فرزند نورمحمد، جملگی اهل روستای پارگ واقع در شهرستان کُنَرَک (کنارک) عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، این افراد جهت. صید ماهی به آب های آزاد رفته بودند که توسط دزدان دریایی مسلح اهل کشور سومالی ربوده شده و طی تیراندازی که رخ داده یک نفر کشته و از سرنوشت یازده تن دیگر هیچ اطلاعی در دست نیست.

گفتنی است که با توجه به قرارداد ٢۵ ساله رژیم جمهوری اسلامی ایران با کشور چین و عدم صدور مجوز صید برای صیادان بومی توسط شرکت شیلات چهبار، صیادان برای انجام صیادی مجبورند که به مناطق دوردست بروند که در آنجا با مشکلات عدیده‌ای مانند طوفان های سهمگین و دزدان دریایی مواجه هستند.

لازم به ذکر است که پیشتر تعداد ۴۰ صیاد بلوچ اهل کنارک و چابهار ملوانان دو لنج و مجاز صیادی به محدوده آبهای کشور سومالی جهت صید ماهی رفته بودند که توسط گارد ساحلی این کشور بازداشت و اکنون پس از گذشت ۱۰ ماه در شرایط شکنجه و نگهداری و در وضعیت نامناسب هر نفر به دوازده هزار دلار جریمه نقدی از سوی دادگاه سومالی محکوم شدند و تاکنون هیچ یک از مسئولین حکومتی ایران نسبت به پیگیری وضعیت این ملوانان بلوچ اقدامی انجام نداده است.

به گزارش رسانک، روز یکشنبه ۵ آذر ماه ۱۴۰۲، “محمد کرمی”، استاندار بلوچستان و سیستان، در ادامه سیاست‌های رژیم جمهوری اسلامی ایران، جهت اجرای طرح آمایش جمعیتی و آسمیله کردن ملت بلوچ، گفت: “هشت شهر ساحلی جدید طراحی شده که به‌ عنوان شهرهای مولد به‌ منظور اشتغالزایی ایجاد خواهد شد.

سیاست های گذشته رژیم جمهوری اسلامی ایران، به خوبی ثابت کرده است که هر طرحی جهت اشتغال زایی در بلوچستان برای افراد غیربومی می باشد و هیچگاه جوانان بلوچ و نیروهای بومی سهمی از این پروژه ها نداشته اند.

از سوی دیگر رژیم جمهوری ایران با هدف از بین بردن فرهنگ، زبان و ملت بلوچ سیاست‌هایی همچون تقسیم استان بلوچستان و سیستان به چند استان و اسکان چندین میلیون از جمعیت ایران را در این منطقه دنبال می کند و این شهرک سازی ها جهت بسترسازی در خصوص این طرح ها است.

لازم به ذکر است روحانیون بلوچستان، مردم عادی و فعالین بلوچ همواره مخالفت خود را با چنین سیاست‌هایی اعلام کرده‌اند و مردم بلوچستان این مسئله را در دهه‌های گذشته با جدا کردن مناطق رودبار زمین و گیاوان زمین تجربه کرده‌اند.

رَسانک نیوز

چارشمبه ۱ آذر ۱۴۰۲، یک ٹێل کشّیئے یدّار نامالومێن سئوبیا “کاور گۆٹ” و کلانی کئورئے ائولی سرا بلۆچستانئے آپئے سیمسرئے تها آس گپتگ.

اے پێشامدئے تها کس دردیگ نبوتگ بله ٹێل کشّئے یدّرا که رێمدانئے مردمیئے بوتگ پورهی سرا آس گپتگ.

گوشگی اِنت آتش نشانیئے نێستی رێمدانئے تها سئوب بوتگ که باز چُشێن پێشامد رێمدانئے مردمانی سرا بئیئیت.

اے هم گوَشگ ببیت که ٹێل کشی یکے چه آ کاران اِنت که بلۆچئے راج په لاچاری و کارئے نێستیا دێم په آییا شُتگ‌اَنت که بازێن هترے چۆ چپّ کنگ و دۆ گاڑیئے ڈوکّ ورگ و نیرو انتزامی و امنیتئے تیرانی دپا بئیگ، اشانا تهدید کنت.

(ویدئوا تئوار نێست)

به گزارش رسانک، روز چهارشنبه ١ آذر ماه ١۴٠٢، یک قایق سوختبر بنا به دلایلی نامعلوم در “کاور گوٹ” و ورودی رودخانه کلانی واقع در نزدیکی مرز آبی بلوچستان دچار حریق شد.

در این حادثه به کسی آسیب نرسید ولی قایق سوختبر که متعلق به یکی از اهالی ریمدان بود، بطور کامل در آتش سوخت.

گفته می‌شود عدم وجود آتش‌نشانی از دلایل مهم بوجود آمدن این خسارت بزرگ برای شهروند ریمدانی بوده است.

لازم به ذکر است که سوختبری از معدود کارهایی است که بسیاری از شهروندان بلوچ در نقاط مختلف بلوچستان بدلیل نبود شغل مناسب و پایدار ناچاراً به کار سوختبری مشغول هستند که گاهاً خطراتی همچون تصادف و واژگونی خودرو و تیراندازی مستقیم نیروهای نظامی و امنیتی جان آنها را تهدید می کند.

(ویدئو صدا ندارد.)

به گزارش رسانک، امروز سه‌شنبه ۲۳ آبان ماه ۱۴۰۲، حبیب الله دهمرده از اعضای تندرو و ضد بلوچ مجلس ایران، از بررسی های کارشناسی شده برای تقسیم استان بلوچستان و سیستان خبر داد و به تقسیم آن تاکید کرد.

این عضو مجلس جمهوری اسلامی ایران گفت: “تقسیم سیستان و بلوچستان به چهار مرکزیت زاهدان، چابهار، ایرانشهر و زابل باید انجام شود. ممکن است عده‌ای مخالف باشند اما نمی‌توان موافقت همه را جلب کرد. مگر برای تقسیم خراسان درگیری نشد؟ تاریخ را نگاه کنید! این‌طور نیست که همه از تغییر استقبال کنند. اینجا هم ممکن است جماعتی به هر دلیلی مخالفت کنند اما نمی‌توانیم یک استان به این وسعت را فدای این موضوعات کنیم! تا کی قرار است وضعیت اینطور باشد؟”

وی افزود: “بالاخره کسانی هستند که همیشه مخالفتی دارند. اما نباید صورت مسئله را پاک کرد برای اینکه دردسر درست نشود و صرفاً روز دیگری مثل روز قبل سپری شود. تمام نهادها تقسیم را پذیرفته‌اند و شش سال است که بحث در این باره جدی شده اما اراده قوی برای این اقدام وجود ندارد. چرا که مدیران توانمند نیستند. بهانه می‌آورند و از این بهانه‌ها تا همیشه و تا دلتان بخواهد وجود دارد. باید برای تغییر شرایط استان و حل مشکلات اقدام کنیم و دست از این بهانه‌ها برداریم!”

گفتنی است که طرح تقسیم بلوچستان در حالی در آستانه انتخابات مجلس توسط دهمرده مطرح می‌شود که دارای ایراد اصل ۷۵، فاقد پیوست فرهنگی و اجتماعی و مورد نگرانی جامعه نخبگان استان بلوچستان و سیستان است.

در اصل ۷۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است که “طرح‌های قانونی و پیشنهادها و اصلاحاتی که نمایندگان در خصوص لوایح قانونی عنوان می‌کنند و به تقلیل درآمد عمومی یا افزایش هزینه عمومی می‌انجامد، در صورتی قابل طرح در مجلس است که در آن طریق جبران کاهش درآمد یا تامین هزینه جدید نیز معلوم شده باشد.”

این در حالی است که تقسیم‌ یک‌ استان‌ با توجه‌ به‌ ارتقای‌ سطح‌ سازمان‌های محلی‌ و لزوم‌ ایجاد ادارات‌ کل‌ جدید در هر استان‌ و تغییر تشکیلاتی‌ و ضرورت‌ تأمین‌ عوامل‌ و پرسنل‌ مناسب‌ با این‌ تشکیلات‌ و تغییر در بودجه‌ اصولاً متضمن‌ بار مالی‌ است‌ تصویب این طرح، نقض قانون اساسی خود حاکمیت که در شرایط اقتصادی بسیار وخیمی قرار گرفته، می‌باشد.

به گزارش رسانک، در حالی که برخی از کشورهای همسایه در حوزه دریای بلوچستان که متصل به آبهای آزاد اقیانوس هند و سرشار از نعمات خدادادی است، با موتورهای جفت ۲۰۰ اسب بخار و برخی‌ها با موتورهایی با قدرت بالاتر در حال صید ماهی هستند و حتی بعضا به محدوده آبهای ایران می آیند و برای صید ماهی آزاد هستند، اما صیادان بلوچ سواحل مکران تنها مجاز به استفاده از موتور ۵۵ اسب بخار استفاده کنند که این شرایط کار را برای آنها قدری سخت تر می کند.

گفتنی است با استفاده از موتورهای ۵۵، قایق نمی‌تواند برای صید رایج دنیا به روش «پرساین» همراه با ۱۰ نفر جاشو، ملوان و چندصد کیلوماهی و سوخت بنزین و تورهای نخی به وزن ۲ تُن را حمل کند و بارها اتفاق می افتد که صید ماهی انجام می شود اما به دلیل مسافت طولانی کیفیت خود را از دست می دهد و بعضا خراب می شود؛ آنها مجبورند ماهی را به دریا بریزند.

لازم به ذکر است در حالی که صیادان چینی با کشتی های عظیمشان اقدام به صید ترال می کنند، رژیم جمهوری اسلامی ایران با بخشنامه های اینچنینی مانع کسب درآمد صیادان بلوچ می گردد.

جان باختن یک تبعه خارجی در حادثه آتش‌سوزی لنج در پسابندر

به گزارش رسانک، روز سه‌شنبه ١۶ آبان ماه ۱۴۰۲، آتش سوزی یک فروند لنج ماهیگیری در اسکله پسابندر در هنگام سوختگیر منجر به جان باختن یک تبعه خارجی پس از پریدن به دریا و در اثر غرق شدگی گشت.

بر اساس این گزارش، حوالی ساعت ٢١ این لنج برودتی دچار حریق شده که در پی تاخیر و همچنین ناکارآمدی مراکز آتش‌نشانی های شهرداری‌های بریس و نگور و ناحیه صنعتی پسابندر این آتش سوزی بعد از هفت ساعت اطفا شد.

گفتنی است که فرد جان باخته برای فرار از حریق خود را به داخل دریا انداخته ولی بدلیل آشنا نبودن با فنون شنا، غرق شده است.

در این حادثه بخش های فوقانی شناور حادثه دیده به کلی در آتش سوخته و از بین رفته است.