به گزارش رسانک، در سال ۲۰۲۵، زنان بلوچ همچنان در معرض اشکال گسترده و نظام‌مند نقض حقوق بشر قرار داشته‌اند؛ نقض‌هایی که حوزه‌های مختلفی از جمله حق حیات، امنیت شخصی، سلامت، کرامت انسانی و دسترسی برابر به خدمات عمومی را دربر می‌گیرد. مستندات گردآوری‌شده نشان می‌دهد که زنان در بلوچستان، به‌ویژه در بستر خشونت خانگی، ضعف حمایت‌های قانونی و کمبود جدی امکانات بهداشتی و درمانی با شرایطی مواجه بوده‌اند که جان و سلامت آنان را به‌طور جدی به خطر انداخته است.

بر اساس داده‌های ثبت‌شده، در مجموع ۲۳ مورد مرگ یا جراحت زنان در سال ۲۰۲۵ مستندسازی شده است که از این میان، ۲۱ نفر جان باخته‌اند و ۲ نفر مجروح شده‌اند. بررسی این موارد نشان می‌دهد که خشونت اعمال‌شده توسط نزدیکان و اعضای خانواده سهم قابل‌توجهی در این تلفات داشته و یکی از نگران‌کننده‌ترین الگوهای نقض حقوق زنان در این دوره زمانی بوده است.

از میان زنان جان‌باخته، ۱۰ نفر توسط نزدیکان خود، از جمله همسر یا اعضای خانواده، کشته شده‌اند. این قتل‌ها که در برخی موارد در چارچوب خشونت خانگی یا آنچه به‌طور نادرست «قتل ناموسی» خوانده می‌شود، رخ داده‌اند، نقض آشکار و جدی حق حیات زنان محسوب می‌شوند. افزون بر این، یک زن نیز در نتیجه تیراندازی توسط یکی از نزدیکانش مجروح شده است.

در کنار خشونت خانگی، نقض حق سلامت زنان یکی دیگر از محورهای اصلی موارد ثبت‌شده در سال ۲۰۲۵ بوده است. در این دوره، ۸ مورد مرگ ناشی از قصور پزشکی ثبت شده است. این موارد نشان‌دهنده ضعف جدی زیرساخت‌های درمانی، کمبود امکانات پزشکی، فقدان پزشک متخصص و ناکارآمدی نظام ارجاع درمانی در مناطق مختلف بلوچستان است.

در میان موارد ثبت‌شده، چهار مورد مرگ جنین نیز گزارش شده است که در بسترهای متفاوتی رخ داده‌اند و با نقض حق سلامت و حق حیات مادران ارتباط مستقیم داشته‌اند. سه جنین در نتیجه قصور پزشکی اعمال‌شده بر مادران باردار، همراه با مادران خود جان باخته‌اند. همچنین، یک جنین دیگر پس از آن جان خود را از دست داده است که پدر، مادر باردار را به قتل رسانده و مرگ جنین پیامد مستقیم قتل مادر بوده است. این موارد، هم‌زمان نقض حق سلامت، حق حیات و حمایت ویژه از زنان باردار و جنین‌ها را برجسته می‌کند.

علاوه بر موارد فوق، یک زن بر اثر فشار کاری جان خود را از دست داده است؛ موضوعی که به شرایط نامناسب کار، فقدان نظارت مؤثر و نبود حمایت‌های ایمنی و بهداشتی برای زنان شاغل اشاره دارد. همچنین، یک مورد مرگ در اثر گزیدگی مار ثبت شده که نشان‌دهنده آسیب‌پذیری زنان در مناطق محروم و نبود دسترسی سریع به خدمات درمانی اورژانسی است.

در همین بازه زمانی، یک مورد تیراندازی ناخواسته نیز گزارش شده است که در جریان آن یک زن کشته و یک زن دیگر مجروح شده است. این حادثه، بار دیگر خطرات ناشی از نبود کنترل مؤثر بر سلاح و بی‌توجهی به ایمنی عمومی را برجسته می‌کند.

در مجموع، اگرچه علل مرگ و جراحت زنان در سال ۲۰۲۵ متنوع بوده است، اما سهم بالای خشونت خانگی و قتل توسط نزدیکان، در کنار قصور پزشکی و محرومیت ساختاری از خدمات سلامت، الگوی غالب و نگران‌کننده نقض حقوق زنان در بلوچستان را شکل داده است.

به گزارش رسانک، امروز شنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۴، امیر رئیسیان، وکیل شریفه محمدی، از تأیید حکم اعدام این فعال کارگری در شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور خبر داد. به گفته آقای رئیسیان، همین شعبه پیش‌تر به دلیل ایرادات متعدد، از جمله نبود ارتباط موکلش با عملیات مسلحانه و عدم اثبات عضویت در گروه «باغی»، حکم را نقض کرده بود.

پس از نقض اولیه، پرونده به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت ارجاع شد، اما این دادگاه مجدداً و صرفاً بر اساس «نظریه ضابط» حکم اعدام صادر کرد. اکنون دیوان عالی کشور، بدون رفع ایرادات قبلی، این رأی را تأیید کرده است.

وکیل شریفه محمدی با انتقاد از روند رسیدگی این پرونده گفت: «رأی صادرشده تکرار حکم قبلی است و انتظار می‌رفت دیوان عالی کشور دوباره آن را نقض کند.» او افزود که همچنان به پیگیری اعاده دادرسی و توقف اجرای حکم امیدوار است.

شریفه محمدی در آذرماه ۱۴۰۲ بازداشت شد. تیرماه ۱۴۰۳ شعبه اول دادگاه انقلاب رشت او را به اتهام «بغی» به اعدام محکوم کرد. مهر همان سال دیوان عالی کشور این حکم را نقض کرد، اما در ۲۲ بهمن ۱۴۰۳ شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت بار دیگر او را به اعدام محکوم کرد.

به گزارش رسانک، روز شنبه ۱۷ مرداد ماه ۱۴۰۳، “مرکز زنان تورک-ایران” طی یک بیانیه و شرح مبارزات زنان بلوچ از جمله بانک “کریمه بلوچ” و “مهرنگ بلوچ” در بلوچستان بر علیه ستم علیه ملت بلوچ و ناپدیدسازی قهری شهروندان بلوچ توسط رژیم جمهوری اسلامی پاکستان، حمایت خود را از زنان بلوچ و مبارزات آنها اعلام کرد.

در این بیانیه با اشاره به بخشی از زندگی کریمه و مهرنگ بلوچ و فعالیت های آنان در راستای احقاق حقوق ملت بلوچ ابراز امیدواری برای آینده‌ای روشن‌تر و عادلانه‌تر برای زنان جهان شده است.

بخشی از این بیانیه به شرح زیر آمده است:

“ما در «مرکز زنان تورک آذربایجان (ایران) » همبستگی و حمایت کامل خود را از مبارزات زنان بلوچ پاکستان به رهبری دکتر مهرنگ بلوچ اعلام می‌کنیم. در دنیایی که زنان همچنان با تبعیض، نابرابری و خشونت مواجه هستند، مبارزات زنان بلوچ نمادی از مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم و ستم است.
ما معتقدیم که مبارزات زنان بلوچ پاکستان بخشی از جنبش جهانی زنان برای دستیابی به حقوق انسانی، برابری جنسیتی و آزادی‌های اساسی است. این مبارزات، صدای زنان مظلوم و محرومی است که برای حقوق خود و برای آینده‌ای روشن‌تر و عادلانه‌تر برای نسل‌های آینده تلاش می‌کنند.
ما با توجه به تجربه‌ها و مبارزات مشابه خود در راه دستیابی به حقوق و عدالت، به خوبی درک می‌کنیم که مبارزات زنان بلوچ چقدر حیاتی و ضروری است. ما در کنار خواهران بلوچ خود ایستاده‌ایم و از تلاش‌های شجاعانه آن‌ها برای دستیابی به حقوق و کرامت انسانی حمایت می‌کنیم.
ما باور داریم که همبستگی میان زنان از اقوام و ملیت‌های مختلف می‌تواند به تحقق عدالت و برابری در سراسر جهان کمک کند. به همین دلیل، ما امروز دست در دست زنان بلوچ پاکستان می‌گذاریم و اعلام می‌کنیم که مبارزات آنان، مبارزات ماست.
با امید به آینده‌ای روشن‌تر و عادلانه‌تر برای همه زنان جهان.
مرکز زنان تورک (ایران )
تاریخ: ۱۷ آگوست “

متن کامل این بیانیه را می توانید در لینک زیر مطالعه کنید:

حمایت مرکز زنان تورک-ایران از زنان بلوچ در پاکستان (https://www.turkqadini.com/2024/08/20/%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86/)

رسانک به نقل از هرانا/ نسیمه اسلام زهی، متهم امنیتی سنی مذهب به صورت بلاتکلیف در بند زنان زندان اوین محبوس است. خانم اسلام زهی در شهریور ماه ۱۴۰۲، در دادسرای استان سیستان و بلوچستان به ضن عضویت در گروه ستیزه‌جو تفهیم اتهام شده است.

در این گزارش به نقل از یک منبع مطلع آمده است: “خانم اسلام زهی به همراه همسرش در شهریورماه ۱۴۰۲، در دادسرای استان سیستان و بلوچستان به ضن عضویت در گروه ستیزه‌جو داعش تفهیم اتهام شد و سپس به زندان اوین منتقل شدند. تاکنون جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات این افراد برگزار نشده است.”

بر اساس اطلاعات دریافتی، در شهریور ماه سال گذشته، خانم اسلام زهی به همراه همسر و فرزند یک ساله شان در استان سیستان و بلوچستان بازداشت شدند. در گزارشات نیروهای امنیتی عنوان شده است که آنها در زمان بازداشت حامل سلاح بوده اند.

نسیمه اسلام زهی، حدودا ۴۰ ساله به مدت سه ماه در یکی از سلولهای انفرادی بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین گذارند و سه ماه نیز در سلولهای چند نفره این بازداشتگاه سپری کرد. نهایتا در تاریخ چهاردهم اسفندماه ۱۴۰۲، به بند زنان این زندان منتقل شد.

به گفته این منبع مطلع، “عایشه فرزند یک ساله این زوج، پس از بازداشت این افراد به مکان نامعلومی منتقل شده است. اما در بازجویی ها به نسیمه گفته شده فرزندش را به یک خانواده شیعه سپرده اند. هم اکنون خانم اسلام زهی فرزند دومش را باردار است و به زودی زایمان خواهد کرد.”

این منبع مطلع بدون اطلاع از هویت همسر خانم اسلام زهی افزوده است: “همسر نسیمه که اصالتا از اهالی استانهای کردنشین است، در یکی از اتاق های چند نفره در بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین نگهداری می‌شود. این زوج تاکنون هیچ تماس یا ملاقات حضوری با یکدیگر نداشته اند.”

به گزارش رسانک، روز دوشنبه ۲۸ اسفند ماه ۱۴۰۲، بانُک فریبا برهانزهی از اعضای “گروه حقوق بشر بلوچستان (BHRG)، در گفتگو با دویچه وله فارسی در حاشیه نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل گفت: “در سال ۲۰۲۳ در ایران دستکم ۱۸۴ شهروند بلوچ در زندان‌های مختلف اعدام شدند. هرچند رژیم جمهوری اسلامی ایران این شهروندان را تحت عناوین و جرائم غیرسیاسی اعلام کرد ولی در واقع این اعدام ها در انتقام از مردم بلوچ بوده که هر هفته با جمعه های اعتراضی به خیابان آمدند. “

گفتنی است که “جاوید رحمان”، گزارشگر ویژە سازمان ملل متحد در ا‌مور حقوق ‌بشر برای ایران در گزارش نهایی خود، وضعیت اقلیت‌های ملی و مذهبی، فعالان و کنشگران حقوق بشری، سیاسی، مدنی و کارگری و زنان در ایران را وخیم و بحرانی خواند.

وی در مورد اعدام شهروندان بلوچ و کورد با اتهامات مرتبط با مواد مخدر و امنیتی_سیاسی و همچنین از کشتار فراقانونی سوختبران بلوچ و کولبران کورد توسط جمهوری اسلامی ایران ابراز نگرانی کرد.

رسانک/ روز هشتم مارس که بنام روز جهانی زن نامگذاری شده، روز تاریخ مبارزۀ سیاسی و اجتماعی زنان علیه تبعیض است. روز جهانی زن روز همبستگی برای مبارزه بخاطر برابری حقوق و شرایط بهتر کاری و زندگی آبرومندانه و سالم برای زنان جهان پیش‌بینی و تعیین شده است و سالانه ميليون‌ها زن و مرد در کشور های مختلف جهان این روز را گرامی می دارند.

در طول سال‌های اخیر به خصوص پس از خیزش انقلابی مردم در اواسط سال ١۴٠١، زنان بلوچستان نیز نشان دادند که از وضعیتی که رژیم جمهوری اسلامی ایران باعث و بانی آن هست، خسته شده و بایستی برای حقوق برابر خود به خیابان ها بیایند و اعتراض کنند.

درک لزوم مبارزه برای احقاق حقوق و اقدام عملی برای بدست آوردن آن توسط زنان بلوچستان نشان می‌دهد، دیگر ثابت شده که سکوت نمی‌تواند در جامعه مردسالار و زیر لوای رژیمی ایدئولوژیک به حقوق خود دست یابند و به طرق مختلف منزوی گشته اند.

مسلما زنان بلوچ می‌توانند با تکیه بر قدرت ذاتی خود به جامعه در پیشرفت و بیداری هرچه بیشتر کمک کنند و برای احقاق حقوق گرفته شده شان تلاش کنند.
در این راه نیز بدون تردید مردانی از جنس برابری در کنار اعتراضات زنان بلوچ در مقابل این نقض حقوق شان خواهند ایستاد تا اقلیم بلوچستان بار دیگر به دوران شکوفایی که زنان بلوچ فرماندهی بسیاری از استراتژی ها و راه‌های پیشرفت را در دست داشتند، باز گردد.

رسانک/ خانم یوحنا از فعالین حقوق زنان، در تجمع اعتراضی سالگرد جمعه خونین زاهدان، دقایقی برای حضار سخنرانی کردند که ترجمه آن به شرح ذیل است:

«این سوال مطرح هست که چرا من اینجا هستم و من اینجا چه می کنم؟

نزدیک به یکسال است که ما شاهد تظاهرات ها در ایران هستیم؛ انقلابی با محتوای «زن، زندگی، آزادی» که به نوعی به همه ما مربوط می شود.

ما امروز اینجا هستیم برای بلوچستان؛ در ایران، نه در مورد کشور پاکستان و نه در مورد افغانستان؛ بلکه در مورد مردم بلوچ در ایران.

در مورد یک ملتی که هر روز به قتل می رسند. ما هر روز اخبار ربوده و کشته شدن مردم بلوچ را دریافت می کنیم و سیاستمداران ما در آلمان از رژیم جمهوری اسلامی ایران حمایت می کند.

دقیقا برای همین من اینجا هستم.
زن، زندگی، آزادی برای همه مهم است. ما یک ایران آزاد، یک کوردستان آزاد، یک بلوچستان آزاد از حکومت مردسالار می خواهیم.

ژن، ژیان، آزادی
زن، زندگی، آزادی»

( محمود معتقدی )

شاهینه نه ، غرور یک ملت به خاک نشست .

دو گلوله ، فقط دو گلوله کافی بود که قامت پرِ پرواز شاهینی از هستی امیدوار ِ یک ملت فروریزد . خسیسی به خرج ندادند تا هزینه ها را از این هم کاهش دهند ، با یک گلوله هم می شود یک انسان را از هستی ساقط کرد . اما آنها چه دست و دل باز بودند در بازی مرگ که دو گلوله نصیب شاهینی شد که صدایی بود ، چهره ای بود و شاعری ، مهم تر اینکه زنی بود ، شاهینه . این روزها در سرزمینم علاوه بر ارزانی مرگ توسط کرونا ، قتل زنان به سبعیت و سرافکندگی رواج پیدا کرده است و یا بهتر گفته شود قبح قتل زنان که زمانی مایه مباهات بود اکنون فرو ریخته است . چه از جانب آنان که از این زیبا رویان ِ شعر و شاعری و هنر ارکان اقتدار شان بی تحمل می شود و چه از جانب آنانیکه عزت و حرمت خود را در غرور گلوله ای می جویند که صدای رو به گسترش حق طلبانه زنی را باید خاموش کنند . گلوله همیشه گویا تنها سپر سخت جانان ِ رو به افولی است که گاهی در قامت یک استبداد حکومتی خود را نشان می دهد و گاهی در فهم ارتجاعی ِ جماعتی که سنت مرگ را می ستاید تا گذشته ی بی رونق خود را پاس بدارد . بدا به حال اجتماعی که در قرن بیست و یکم که ارزش های وادی دین ، نژاد ، جنس و ایل و تبار را پشت سر نهاده و به اخلاق جهانشمول انسانی و تعالی ارزش های آن اهتمام دارد و ناممکن های دیروز ممکن های امروز هستند اما ما ماشه به روی ستمدیده ترین بخش اجتماع یعنی زنانی می کشیم که به حق وجاهت و آبروی زیست رو به توسعه ما محسوب می شوند . شاهینه قربانی ساده یک مستبد و یا یک سنت کهنه پرست نبود بلکه نماد سرافکندگی انسانیت در زمانه ای است که مردان به جای آنکه زمینه ساز رشد و پویش زنان و دختران در اجتماع باشند ، قاتل شیرزنانی هستند که در چنین فرسوده اجتماعی جرات و جسارت آن را داشته اند که رخوت یک اجتماع زبان بسته را صدایی رسا و آزاد عطا کنند . این سرافکندگی در برابر مرگ نیست ، مرگ همواره سایه زندگی است تا به غروب آن به رسد اما مرگی که هستی های بالنده اش را بگیرد یک شرمساری اجتماعی است . و ما امروز در این شرمساری اجتماعی با شلیک هر گلوله به قلب یک زن آزاده ، آزادی و غرور یک اجتماع را هدف قرار می دهیم . آنچه امروز با مرگ شاهینه اتفاق افتاده تنها مرگ شاهین نقاش یا چهره تلویزیونی یا شاهینه شاعر نیست بلکه شاهین بلند پرواز و بلوغ فکری یک اجتماع است که به خاک و خون کشیده شده است . وحشت آور است نفس کشیدن در اجتماعی که به ارزانی قتل ها اتفاق می افتد . ندای رو به گسترش زنان – بخش عمدتا خاموش اجتماع – چنین به هدف سرکوب و جنایت تبدیل می شود .

مزار بلوچ

به گزارش رسانک روز شنبه ۱۵ شهریور ماه ۹۹ خانم شاهینه شاهین هنرمند، مجری تلویزیون، مدیر مجله دزگهار و فعال حقوق زنان در شهر تربت بلوچستان شرقی کشته شده است.

خانم شاهینه شاهین توسط فردی ناشناس در حالی که بوسیله دو گلوله هدف قرار گرفته بوده است به بیمارستان شهر تربت منتقل شده است که بر اثر جراحات وارده دربیمارستان جان باخته است.

فردی که وی را به بیمارستان منتقل کرده بود با رسیدن پلیس محلی ماشینش را رها و فرار کرده است.

خانم شاهینه شاهین یکی از محدود زنان فعال ، شناخته شده و محبوب بلوچستان بود که عمده فعالیتش در مورد برابری حقوق زنان در بلوچستان بوده است.

سالهاست که بلوچستان شرقی توسط ارتش و اطلاعات پاکستان کنترل و اداره میشود و روزانه شاهد حذف فعالان سیاسی و حقوق بشری هستیم.

از: مهرنوش شهبازی

حقوق زنان اصطلاحی‌ست که اشاره به آزادی و حقوق زنان در تمامی سنین دارد. ممکن است این حقوق توسط قانون یا رسوم سنتی یا اخلاقی در یک جامعه به رسمیت شناخته‌شوند یا نشوند. دلیل گروه‌بندی خاص این حقوق تحت عنوان زنان و جدا کردن آن از حقوق عام‌تری مثل حقوق بشر این است که بنا بر تئوری، این حقوق در بدو زاده شدن برای تمام بشر به رسمیت شناخته می‌شوند اما مدافعان حقوق زنان نشان می‌دهند که به دلایل تاریخی و فرهنگی زنان و دختران بیشتر از مردان از شمول این حقوق خارج می‌شوند ٫ مانند ایران بخصوص در منطقه بلوچستان .
حقوق زنان، مبحثى مهم با گستره وسیع شامل حقوق خصوصى و عمومى زنان می باشد. مبحث حقوق زنان معمولاً شامل – و نه منحصر به – این موارد می‌شود:
ازدواج، فسخ آن، ارث و حضانت فرزند ، تمامیت بدنی و خودمختاری، حق رای، حق کار، حق دستمزد برابر به خاطر کار برابر. حق مالکیت، حق انتخاب، حق تحصیل، حق سرپرستی
و در حوزه عمومى شامل حق شرکت در ارتش، حق مشارکت در قراردادهای قانونی ، حقوق مدنى، سیاسى و اجتماعى و مذهبی اوست.
حقوق زنان در همه جوامع و دورانها همواره به مقتضیات زمان، ویژگیهاى فرهنگى جامعه و نوع مناسبات اجتماعى آن عصر بستگى داشته است. بررسى پیشینه حقوق زن در ادوار تاریخى نشاندهنده تسلط پایدار مردسالارى بر آن است. اگرچه امروزه به واسطه وضع قوانین حمایتگر از زنان، تغییرات و تحولات فرهنگی چون افزایش تحصیلات زنان و حضور آنها در فعالیت های اجتماعی و سیاسی، گسترش امور تکنولوژیکی که از فشار کار خانگی کاسته است، دامنه اعمال ظلم بر زنان کاهش یافته اما همچنان باتوجه به زمینه های تاریخی و فرهنگی آن، به ویژه وجود نگرش های غلط در جامعه نسبت به جایگاه و حقوق زنان و وجود برخی از خلاها و ابهامات قانونی، مظلومیت زنان در محیط خانواده را شاهدیم.
مبارزات مسالمت‌آمیز زنان ایران برای رفع تبعیض و برابری حقوقی با مردان با تکیه بر موازین بین‌المللی حقوق بشر یکی از صفحات درخشان تاریخ مبارزات جهانی زنان برای برابری حقوق با مردان است. ابتکار و نوآوری زنان ایران، شجاعت و استقامت‌شان در مقابل خشونت و سرکوب دولتی، ستایش جامعه جهانی از فعالان ایرانی حقوق زن را برانگیخته است.
حق آموزش حقی جهانشمول برای همگان است. این حق در میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به عنوان یکی از حقوق اولیه بشر اعلام شده و شامل حق آموزش ابتدایی اجباری رایگان برای همه، لزوم ایجاد آموزش متوسطه در دسترس همه، و نیز الزام ایجاد دسترسی مساوی به آموزش عالی، به‌طور ایدئال از طریق ارائهٔ آموزش عالی رایگان می‌شود . پس ما مردم بلوچ باید به دور از هر نوع تعصب و افکار منفی این حق مسلم را از دختران و زنان بلوچ نگیرم تا جامعه بلوچستان پیشرفت و توسعه پايدار اجتماعي و سياسي و اقتصادي و ۔۔۔ کند و به جایگاهی که لیاقت هر بلوچ هست برسد و بتواند از حق خود در جامعه دفاع کند.

موفقیت هر جامعه وابسته به زنان آن جامعه هست، زیرا یکی از وظایف مهم هر زن در نقش مادر در جامعه پرورش و تربیت و آموزش فرزندان هست ، پس واجب هست که زنان با سواد و آگاه و از نظر حقوقي برابر با مردان داشته باشیم .
اگر مبارزه با حکومت‌های خودکامه برای کسب حقوق سیاسی با واکنش خشن دولت‌ها مواجهه بوده، مبارزات حق‌طلبانه زنان نیز با این نوع خشونت روبرو گشته و با بی‌توجهی حکمرانان و جامعه مردان مواجه بوده‌است. این در حالیست که کنوانسیون امحای کلیه اشکال تبعیض علیه زنان در سال ۱۹۸۱ و کنوانسیون حقوق کودک در سال ۱۹۸۹ با تصویب سازمان ملل لازم الجرا شده‌اند.
بلوچستان محل برخورد چهار فرهنگ ایرانی عربی هندی و آسیایی است که به دلیل نزدیکی به هر یک از این فرهنگ ها، بسیاری از اعتقادات، عادت ها و رفتار های آن ها در جامعه ی بلوچ ظهور کرده است. در گذشته به دلیل تعاملات کمتر مردم بلوچ با جوامع همجوار،آنچه را که از داستان ها و اشعار بر می آید وضع زن نسبت به دیگر جوامع در بهترین شرایط ممکن خود بوده است. ولی آنچه را که نباید از ذهن دور داشت اینکه باید همراه با حفظ افتخارات قبلی، در جهت بر طرف کردن کاستی ها و تنگ نظری های جامعه ی فعلی تلاش نماییم .جامعه ی فعلی بر اثر تهاجم فرهنگی و ایده های غربی هندی عربی از شرایط آرمانی به دور است. رسوخ تفکر نژاد پرستانه کاستی در جامعه ی بلوچ – -ناشی از هجوم و نزدیکی فرهنگ سرزمین هزار چهره ی هند می باشد. همچنین قرارگیری در مسیر عبور بردگان از آفریقا به آسیا و نیزعواملی چند به نوعی در شکل گیری نظام نژادپرستانه ي کاستی در بلوچستان مؤثر بوده است . در جامعه ی بلوچ، زن دوشادوش مرد به عنوان همفکر وهمگام در تمام مراحل زندگی حرکت کرده ولی بعد از محکم شدن بنیان های نظام کاستی و تفکرات جامعه های همجوار و تلفیقی ازنظریات اسلامی منطقه اي، متأثر از تعصب مردانه و جامعه ی پدرشاهی ، سبب شکل گیری مرز بندی های محکم بین زن و مرد شده -است . وجود فقر و نابسامانی در جامعه از نقش اجتماعی زنان بلوچ که ناشی از شرایط اقتصادی و اجتماعی و سیاسی حاکم می باشد، کاسته است.
من به عنوان یک دختر بلوچ از تمامی مردان جامعه بلوچستان و بلوچ‌های سرتاسر دنیا برای داشتن بلوچستاني آباد و آزاد دست به دست هم بدهیم و جامعه بلوچ را از فقر و ناآگاهی و ظلم و ستم های دولت‌هاي حاکم تبعيضگر و فرھنگ کاستي و تبعيضگر بومي نجات بدهیم و فرهنگ و ملت خود را آن گونه که شایسته هست سر بلند و سرافراز جھان نماييم.

از: مهرنوش شهبازی
سپتامبر 2020