به گزارش رسانک، امروز سه‌شنبه ۱۵ مهر ماه ۱۴۰۴، وضعیت سد پیشین در شهرستان راسک به مرحله بحرانی رسیده است. با وجود بارش‌هایی که در ماه‌های اخیر در مناطق بالادست رودخانه سرباز رخ داده، سطح آب این سد به‌شدت کاهش یافته و بخش بالایی آن به‌طور کامل خشک شده است.

یکی از دلایل اصلی این وضعیت، مصرف بیش از اندازه آب توسط شرکت «ماهان» وابسته به سپاه پاسداران است که در پایین‌دست سد و در منطقه دشتیاری چند هزار هکتار از زمین‌های متعلق به مردم را تصرف کرده و با استفاده گسترده از آب سد به کشاورزی صنعتی مشغول است. مصرف این شرکت بسیار بیشتر از حجم آبی بوده که از بارش‌های اخیر وارد سد شده است.

ادامه این روند و بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آبی باعث کاهش شدید سطح آب سد پیشین و تهدید جدی برای ساکنان و کشاورزان پایین‌دست شده است که زندگی و معیشت آن‌ها وابسته به آب این سد است. بی‌توجهی مسئولان به مدیریت منابع آبی و واگذاری بخش عمده‌ای از آن به شرکت‌های وابسته به نهادهای نظامی، بحران آب در بلوچستان را به مرحله‌ای نگران‌کننده رسانده است.

گزارش‌های پیشین رسانک حاکی از آن است که آب این سد که منبع اصلی تأمین آب منطقه پایین دست محسوب می‌شود، توسط شرکت ماهان وابسته به سپاه پاسداران از وزارت نیرو اجاره شده و در حال حاضر به‌جای مصرف برای نیازهای محلی، به آبیاری زمین‌های کشاورزی تصاحب‌شده در منطقه دشتیاری اختصاص می‌یابد. این امر موجب شده تا شهروندان محلی در دشتیاری با کمبود آب آشامیدنی و کشاورزی روبه‌رو شوند.

لازم به ذکر است که سد پیشین، واقع در نزدیکی شهر پیشن شهرستان راسک، سد سنگ‌ریزه‌ای با هسته رسی است که در سال ۱۳۷۲ افتتاح شد و دارای طول تاج حدود ۴۰۰ متر و ارتفاع از پی حدود ۶۳ متر است. ظرفیت کل این سد حدود ۱۷۵ میلیون مترمکعب و حجم مفید قابل بهره‌برداری آن تقریبا ۱۶۷ میلیون مترمکعب است. این آب از طریق جمع‌آوری بارش‌های فصلی و سیلاب‌های رودخانه سرباز تأمین می‌شود.

به گزارش رسانک، امروز چهارشنبه ۱۵ مرداد ماه ۱۴۰۴، ساکنان روستای کافه بلوچی واقع در جنوب بلوچستان، همچنان با مشکل حاد و مزمن کمبود آب شرب مواجه هستند؛ مسئله‌ای که با گذشت بیش از دو دهه همچنان بی‌پاسخ مانده است.

این منطقه با جمعیتی بالغ بر ۸۰۰ خانوار، در شرایط گرمای شدید و طاقت‌فرسا روزهای دشواری را سپری می‌کند. با وجود پیگیری‌های مکرر مردم، معتمدین و حتی تریبون‌های رسمی، پروژه آبرسانی به این روستا که پیش‌تر آغاز شده بود، بنا به دلایلی متوقف شده و امید مردم به بهبود شرایط را کاهش داده است.

ساکنان خواستار ورود فوری مسئولان استان، شهرستان و نماینده مجلس به موضوع هستند تا ضمن تأمین آب به‌صورت سیار در کوتاه‌مدت، روند تکمیل پروژه آبرسانی و ایجاد منابع پایدار مانند حفر چاه نیز در دستور کار قرار گیرد.

به گزارش رسانک، امروز چهارشنبه ۱۵ مرداد ماه ۱۴۰۴، یک شهروند بلوچ با انتشار ویدئویی از وضعیت بحرانی آب آشامیدنی در شهرستان چابهار و مناطق ساحلی آن گلایه کرد. او با اشاره به قرار داشتن روستاهایی مانند رمین، کمب، مرادآباد، اشنام و بریس در نزدیکی دریا، تأکید کرد که با وجود زندگی در چند کیلومتری ساحل، مردم این مناطق از دسترسی به آب آشامیدنی سالم محروم‌اند.

این شهروند در ادامه عنوان می‌کند که مردم ناچارند هر ده روز یک‌بار تانکرهای آب را با قیمت‌های سنگین بین ۸۰۰ هزار تا یک میلیون تومان خریداری کنند؛ امری که فشار اقتصادی مضاعفی را به خانواده‌های این مناطق وارد کرده است.

در حالی‌که مردم بلوچستان با تشنگی و محرومیت از منابع اولیه زندگی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، او از انتقال آب دریا به استان‌هایی مانند اصفهان و شهرهای مرکزی ایران انتقاد کرده و این سیاست را ناعادلانه و تبعیض‌آمیز دانسته است. این شهروند از مسئولان خواست تا به جای وعده‌های تکراری، برای رفع بحران آب در بلوچستان چاره‌ای فوری بیندیشند و صدای مردم را بشنوند.

به گزارش رسانک، روز گذشته ۶ مرداد ماه ۱۴۰۴، یک بلاگر اینستاگرامی بلوچ با انتشار ویدئویی به طرح انتقال آب دریای بلوچستان به استان‌های مرکزی ایران واکنش نشان داده و ضمن انتقاد از بی‌توجهی مسئولان به وضعیت بحرانی آب در بلوچستان، از اولویت‌ دادن به استان‌های مرکزی بر مناطق ساحلی بلوچستان انتقاد کرده است. این بلاگر می‌گوید در شرایطی که مردم در مناطق مختلف بلوچستان با بحران جدی آب روبرو هستند و برای تهیه چند لیتر آب مجبورند هزینه‌های سنگین پرداخت کنند، انتقال آب از دریای این منطقه به دیگر نقاط کشور، بی‌عدالتی آشکار است.

اظهارات این بلاگر در واکنش به سخنان اخیر «مهدی جمالی‌نژاد»، استاندار اصفهان، منتشر شده که در تاریخ ۱۷ تیر ماه ۱۴۰۴ اعلام کرده بود: «نخستین اقدام عملی در راه تأمین آب مورد نیاز صنایع اصفهان به نتیجه رسید» و این آب از طریق اجرای فاز اول سامانه انتقال آب دریا با احداث بیش از ۸۰۰ کیلومتر خط لوله، مخازن، ایستگاه‌های پمپاژ و دیگر زیرساخت‌ها به این استان منتقل شده است. به گفته وی، در فاز نخست، ۷۰ میلیون مترمکعب آب نمک‌زدایی‌شده دریا برای مصرف صنایع بزرگ اصفهان از جمله فولاد مبارکه و پالایشگاه‌های شمال و جنوب استان تأمین خواهد شد.

بلاگر بلوچ، «مهدی سربازی» در این ویدئو با اشاره به صحبت‌های اخیر استاندار مبنی بر انتقال آب از طریق شیرین‌سازی دریا و لوله‌کشی تا استان‌های مرکزی می‌گوید: «آب در کوزه و ما تشنه‌لبان می‌گردیم. در بلوچستان، کنار ساحل، تانکرهای آب با قیمت‌های گزاف فروخته می‌شود اما آب صدها کیلومتر آن‌طرف‌تر فرستاده می‌شود و مردم همین منطقه هنوز دسترسی به آب پایدار و سالم ندارند.»

او در پایان با طرح این پرسش که چرا مردم بلوچستان از نعمت و امکانات همین دریا محروم‌اند، می‌گوید: «چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است. اگر مسئولان واقعاً به فکر عدالت و توسعه‌ متوازن‌اند، ابتدا باید آب را به مناطق محروم خود این استان و بلوچستان بزرگ برسانند، نه اینکه منابع همین مردم را از آن‌ها دریغ کنند.»

گفتنی است که این پروژه در حالی اجرا و افتتاح شده که بخش بزرگی از مناطق بلوچستان با بحران شدید کم‌آبی، فقدان زیرساخت‌های اولیه برای دسترسی به آب شرب و سیاست‌های توسعه‌نیافته مواجه‌اند. ساکنان بسیاری از روستاهای بلوچستان همچنان با تانکرهای سیار یا برداشت از گودال‌ها و چاه‌های غیربهداشتی امرار معاش می‌کنند، حال آنکه آب دریای سرزمین‌شان به نفع صنایع استان‌های مرکزی منتقل می‌شود.

به گزارش رسانک، در شرایطی که بخش بزرگی از مردم بلوچستان، به‌ویژه در مناطق ساحلی، با بحران شدید بی‌آبی و نبود دسترسی به آب شرب دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، پروژه انتقال آب از دریای بلوچستان به استان اصفهان بدون توجه به وضعیت مردم بومی به فازهای بهر‌هبرداری رسیده است. بر اساس گزارش‌ها، این طرح که با عنوان «انتقال آب به فلات مرکزی» تبلیغ می‌شود، بخشی از سیاست‌های توسعه‌طلبانه و مرکزگرایانه‌ای است که نیازهای مردم بلوچ را نادیده گرفته است.

استاندار اصفهان طی گفت‌وگویی اعلام کرد که «نخستین اقدام عملی در تأمین آب صنایع اصفهان به نتیجه رسیده» و امکان انتقال ۷۰ میلیون مترمکعب آب نمک‌زدایی‌شده از «دریای عمان» (بلوچستان) به این استان فراهم شده است. این در حالی‌ است که ساکنان مناطق مبدأ این طرح، از دشتیاری گرفته تا کنارک و چابهار و از جاسک و میناب گرفته تا بشکرد، حتی از داشتن ساده‌ترین شبکه‌های لوله‌کشی محروم‌اند و برای تأمین آب روزانه‌ خود، ناچارند کیلومترها مسیر را با دبه و گاهی با کمک حیوانات طی کنند.

در مسیری که لوله‌های غول‌پیکر آب را از کنار خانه‌های کاهگلی بلوچ‌ها به سمت مراکز صنعتی کشور می‌برند، مردم محلی حتی اجازه استفاده از یک قطره آب برای زنده ماندن ندارند. این وضعیت نابرابر، بار دیگر چهره‌ واقعی سیاست‌های توسعه‌ به‌ظاهر «ملی» جمهوری اسلامی ایران را آشکار کرده که در عمل چیزی جز بی‌عدالتی و حذف تدریجی ملت بلوچ از منابع طبیعی سرزمین‌شان نیست.

در سال‌های اخیر، نمایندگان بلوچ مجلس شورای اسلامی بارها در تریبون‌های رسمی نسبت به شدت گرفتن تنش آبی در بلوچستان و بی‌توجهی دولت به بحران آب در این منطقه هشدار داده بودند و خواستار اولویت‌بخشی به نیازهای حیاتی مردم بومی قبل از هرگونه انتقال آب به دیگر استان‌ها شده بودند. اما نه‌تنها این هشدارها نادیده گرفته شد، بلکه اکنون با اجرای طرح انتقال آب، صدای همان نمایندگان نیز به حاشیه رانده شده و پروژه‌های عظیم در مناطق بلوچ‌نشین بدون کوچک‌ترین نفعی برای مردم آن‌جا در حال اجرا است.

این‌که هزاران خانواده بلوچ در سواحل دریای بلوچستان، در میان محرومیت تاریخی و فقر شدید، حتی از آب آشامیدنی سالم محروم‌اند اما آب سرزمین‌شان به‌منظور تأمین صنایع مرکز کشور منتقل می‌شود، یک سیاست تبعیض‌آمیز و ناعادلانه است. طرح‌هایی از این دست، تا زمانی که منجر به حل مشکلات اساسی مردم منطقه نشوند، نه افتخار ملی بلکه نماد نابرابری ساختاری، تبعیض برنامه‌ریزی‌شده و ظلم به ملت بلوچ خواهند بود.

به گزارش رسانک، امروز سه‌شنبه ۱۷ تیر ماه ۱۴۰۴، ساکنان روستای اسفند واقع در ۹۰ کیلومتری جنوب شهرستان دلگان، با بحرانی جدی در زمینه تأمین آب آشامیدنی مواجه‌اند؛ بحرانی که سلامت بیش از ۶ هزار نفر جمعیت این روستا را به‌شدت تهدید می‌کند. منبع آبرسانی فعلی این روستا که در دهه ۱۳۷۰ و برای جمعیتی کمتر از ۲۰۰ خانوار ساخته شده، اکنون پاسخگوی بیش از ۹۰۰ خانوار نیست و با توجه به رشد جمعیت و گسترش نیازها، عملاً ناکارآمد شده است.

به گفته منابع رسانک، مردم روستا به‌دلیل کمبود آب لوله‌کشی و سالم، ناچار به استفاده از منابع غیربهداشتی مانند رودخانه‌ها و چاه‌های سطحی هستند؛ وضعیتی که خطر ابتلا به بیماری‌های واگیردار مانند اسهال، مالاریا و بیماری‌های گوارشی را به‌طور جدی افزایش داده است. این در حالی‌ست که بیش از سه سال پیش، عملیات حفر یک چاه عمیق در پایین‌دست روستا آغاز شده که قرار بود با لوله‌گذاری به طول ۱۴ کیلومتر و بودجه‌ای بالغ بر ۱۲ میلیارد تومان مشکل آب این منطقه را حل کند، اما این پروژه تاکنون به سرانجام نرسیده و در وضعیت بلاتکلیف رها شده است.

بی‌توجهی مسئولان به وضعیت بحرانی آب در روستای اسفند، نمونه‌ای از بی‌عدالتی گسترده در تخصیص منابع و بی‌تفاوتی نهادهای ذی‌ربط نسبت به نیازهای حیاتی مردم بلوچستان است. در حالی‌که سلامت و زندگی هزاران نفر در گرو تحقق این پروژه ساده اما حیاتی‌ست، مردم همچنان چشم‌انتظار اقدامی عاجل از سوی مسئولان هستند؛ پیش از آن‌که فاجعه‌ای انسانی در سکوت و غفلت کامل شکل بگیرد.

به گزارش رسانک، امروز سه‌شنبه ١۵ خرداد ماه ١۴٠٣، بدنبال بی‌تفاوتی مسئولان اداره آب و فاضلاب شهرستان ایرانشهر و مسئول آب روستای خیرآباد در منطقه نایگون از توابع شهرستان پهره (ايرانشهر) میزان قابل توجهی از آب آشامیدنی سالم از بین می‌رود.

این در حالی است که بسیاری از شهروندان و اهالی منطقه در طول روز در منازلشان شاهد قطعی آب هستند و یا از کم بودن فشار آب لوله ها رنج می‌برند.

گفته می‌شود که ترکیدگی لوله آب خیرآباد در دو قسمت و به فاصله کمتر از صد متر رخ دادهذو چندین هفته است که علیرغم تماس‌های مکرر شهروندان با مسئولان آب و فاضلاب تاکنون هیچ اقدامی جهت رفع این مشکل انجام نشده است.

لازم به ذکر است که بسیاری از مناطق بلوچستان در فصل گرما شاهد بحران آبی هستند و استفاده بهینه از منابع آبی از ضروریات اقدامات مسئولان و شهروندان می‌باشد.

رسانک/ امروز پنجشنبه ۲۸ اردیبهشت ماه ۱۴۰۲، ابراهیم رئیسی ،رئیس دولت جمهوری اسلامی ایران طی سفری به بلوچستان، شهر چابهار پیرامون تخصیص حق آبه هیرمند، خطاب به طالبان گفته بود که “مطلب را عادی تلقی نکنند و موضوع را جدی بدانند، اخطار می‌دهم حق مردم سیستان و بلوچستان را سریعتر بدهند.”

بدنبال تهدید ابراهیم رئیسی، ژنرال مبین از چهره های جنجالی طالبان با انتشار ویدیویی در حساب‌های مجازی خود به تهدید رئیس جمهور جغرافیای سیاسی ایران واکنش نشان داد و آن را مسخره کرد.

ژنرال مبین در این ویدئو با پر کردن یک گالن آب می‌گوید، این را برای ایران کنار گذاشته‌ام. او با تمسخر ادامه می‌دهد: “رودخانه هلمند آب ندارد، آقای رئیس جمهور ایران به ما حمله نکن، وسع ما همین یک گالن آب است که برای شما نگه داشته‌ایم.”

رسانک/ اسماعیل حسین زهی، عضو مجلس ایران گفته است که تنها با گذشت حدود ۲۰ روز از سال جدید استان  بلوچستان و سیستان با تنش آبی مواجه شده است. 

وی افزوده است که اکنون «۷۰ درصد شهرستان خاش آب نداشته و ۳۰ درصد مابقی نیز آب غیر قابل شرب دارند.»

او خاطرنشان کرده که این استان با تنش آبی زیادی مواجه است.

گفتنی است که مسئولین دولتی و مقامات حکومتی جمهوری اسلامی با بی‌کفایتی و مدیریت نادرست باعث از بین رفتن منابع آبی در جغرافیای ایران به ویژه در مناطق مرزی مانند بلوچستان شده اند که این مسئله عوارض زیست محیطی فراوانی از جمله پدیده ریزگردها و ایجاد خشکسالی در مناطق شهری و روستایی شده است.

به گزارش رسانک، معاون اول رئیس دولت، محمد مخبر، به زابل و زاهدان مانند همه روسا و معاون روسای جمهور سابق و صدها وزیر در طی نزدیک به چهل و چهار سال به بلوچستان آمدند و همان وعده درمانی هایی را وعده دادند که اسلاف و پیشینیان آنها وعده داده بودند و هرگز عمل نکردند.

تظاهر و دروغگویی و بدعهدی و خلف وعده در طول چهار دهه حکمرانی جمهوری اسلامی ایران جزئی از حاکمیت بوده و مسئولان همواره شعارهایی را مطرح کرده اند که هرگز عملی نشده‌اند.